Soru

Zorluk: ZorMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye'nin idari yapısında yer alan mahalli idareler (yerel yönetimler) ile merkezi yönetim arasındaki ilişkiler ve bu birimlerin işleyiş özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Büyükşehir belediyesi kurulan illerde "İl Özel İdaresi" tüzel kişiliği sona erdirilmiş; bu birimlerin görev ve yetkileri büyükşehir belediyelerine ve ilgili kurumlara devredilmiştir.
  2. B
    Belediye encümeni; belediye başkanı başkanlığında, belediye meclisinden seçilen üyeler ve birim amirlerinden oluşan, hem yürütme hem de danışma yetkisine sahip karma bir organdır.
  3. C
    İçişleri Bakanı'nın, görevleriyle ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan bir belediye başkanını geçici olarak görevden uzaklaştırması "idari vesayet" denetimi kapsamındadır.
  4. İl genel meclisi tarafından alınan kararların yürürlüğe girmesi için valinin onayı şarttır; vali bu kararları hem hukukilik hem de yerindelik yönünden denetleyerek uygun bulmadığı takdirde reddedebilir.Cevap
  5. E
    Köy muhtarı, hem köy tüzel kişiliğinin temsilcisi ve yürütme organı hem de merkezi yönetimin köydeki temsilcisi olarak çift yönlü bir idari karaktere sahiptir.

Cevap

İl genel meclisi kararlarının yürürlüğe girmesi için valinin onayı şart değildir; kararların valiye gönderilmesi yeterlidir. Ayrıca idari vesayet makamı olan vali, bu kararlar üzerinde yerindelik denetimi yapamaz.
İl genel meclisinin aldığı kararların yürürlüğe girmesi için valinin onayı şart değildir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, kararların valiye en geç 5 gün içinde gönderilmesi yeterlidir. Vali kararı geri göndermezse karar kesinleşir. Ayrıca vali, idari vesayet makamı olarak yerindelik denetimi (kararın içeriğinin uygunluğu) yapamaz, sadece hukukilik denetimi yapabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Mahalli idarelerin karar organları ile merkezi idare (idari vesayet) arasındaki hukuki ilişkiyi analiz etmek.
Mahalli idarelerin özerk kuruluşlar olduğu ve kararlarının genel kural olarak merkezi idarenin onayına tabi olmadığı belirlenir.
İdari vesayet ile hiyerarşi arasındaki temel farkı kavramak için gereklidir.
2
İl Özel İdaresi Kanunu'ndaki güncel karar kesinleşme sürecini incelemek.
İl genel meclisi kararlarının valiye gönderilmesiyle kesinleştiği, valinin sadece hukuka aykırılık iddiasıyla kararı meclise geri gönderebileceği veya yargıya taşıyabileceği görülür.
2005 yılındaki mevzuat değişikliği ile "onay" (vesayet makamının iradesinin kurucu olması) sisteminin sona erdiğini teyit etmek için gereklidir.
3
Denetimin kapsamını (hukukilik vs. yerindelik) değerlendirmek.
İdari vesayet makamlarının yerel kararların uygunluğunu (yerindelik) değil, sadece kanuna uygunluğunu (hukukilik) denetleyebileceği saptanır.
Vesayet denetiminin sınırlarını belirleyerek yanlış seçeneği kesinleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Mahalli İdare Kararlarının Kesinleşmesi

Alternatif Yöntem

Tablo yöntemiyle İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy birimlerinin organlarını (Karar-Yürütme) ve merkezle olan denetim bağlarını (Vesayet-Hukukilik) şematize etmek, karmaşık görünen denetim yetkilerini ayırt etmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla