Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları olan "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu mutlak bir nitelik taşıyıp TBMM tarafından kaldırılamazken, yasama dokunulmazlığı nisbi niteliktedir ve Meclis kararıyla kaldırılabilir.Cevap
  2. B
    Her iki bağışıklık türü de sadece milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece geçerlidir ve üyelik sona erince koruma kendiliğinden tamamen kalkar.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece ağır cezalık suçları kapsarken, yasama dokunulmazlığı tüm disiplin suçlarını ve idari para cezalarını kapsar.
  4. D
    Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin hem hukuk hem de ceza davalarına karşı tam bir koruma sağlar ve hiçbir istisnası bulunmaz.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu Meclis dışındaki tüm şahsi eylemleri kapsarken, yasama dokunulmazlığı sadece Meclis içindeki çalışmaları korur.

Cevap

Yasama sorumsuzluğunun mutlak ve kaldırılamaz olması, yasama dokunulmazlığının ise nisbi ve Meclis kararıyla kaldırılabilir olması doğru bir karşılaştırmadır.
Doğru ifade, yasama sorumsuzluğunun mutlak niteliğini (hiçbir şekilde kaldırılamayacağını) ve yasama dokunulmazlığının nisbi niteliğini (TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabileceğini) vurgulayan seçenektir. Yasama sorumsuzluğu kamu düzenindendir ve feragat edilemez, kaldırılamaz bir hak iken; dokunulmazlık, milletvekilinin şahsına değil, temsil ettiği makama verilen ve Meclis tarafından geri alınabilen bir korumadır.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama bağışıklıklarının hukuki niteliğini analiz etme
Yasama sorumsuzluğu "mutlak" (kaldırılamaz), yasama dokunulmazlığı "nisbi" (Meclis kararıyla kaldırılabilir) özelliktedir.
İki kavram arasındaki en temel fark meclis iradesinin bu bağışıklıklar üzerindeki yetkisidir.
2
Bağışıklıkların süre yönünden kapsamını değerlendirme
Sorumsuzluk ömür boyu (sürekli), dokunulmazlık ise milletvekilliği süresince (geçici) geçerlidir.
Milletvekilinin görevinden sonra da meclisteki beyanları nedeniyle baskı görmemesi sorumsuzluğun amacıdır.

Anahtar Kavram

Yasama Sorumsuzluğu vs. Yasama Dokunulmazlığı Ayrımı

İpuçları

1
Yasama sorumsuzluğu ifade özgürlüğü ile, yasama dokunulmazlığı ise yargılanma süreciyle ilgilidir.
2
Milletvekilinin mecliste kullandığı bir oy nedeniyle yıllar sonra dava edilememesi hangi kavramla açıklanır?
3
Hangi bağışıklık türünün TBMM kararıyla kaldırılabildiğini (nisbi olduğunu) hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvuru sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla