Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYabancı Okullar Sorunu

Lozan Barış Konferansı sürecinde yabancı okullar konusu, eğitimde imtiyazların (kapitülasyonların) devamı olarak görülmüş ve Türkiye bu kurumların tamamen Türk hukuk sistemine entegre edilmesini savunmuştur. 19241924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve ardından 19251925 yılında yayımlanan talimatnamelerle somutlaşan 'millî denetim' mekanizması, başta Fransa olmak üzere Batılı devletler tarafından bir 'hak ihlali' olarak nitelendirilmiş; ancak Türkiye bu itirazları diplomatik bir müzakere konusu dahi yapmamıştır.

Türkiye'nin bu sert diplomatik duruşunun ve dış dünyadan gelen 'uzlaşma masası' tekliflerini peşinen reddetmesinin altındaki temel hukuksal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Okulların statüsünün Lozan’da 'iç mesele' olarak tescil edilmiş olması ve egemenlik yetkisinin paylaşılmazlığıCevap
  2. B
    Batılı devletlerle olan ilişkilerde 'mütekabiliyet' (karşılıklılık) esasına dayalı bir denge politikasının gözetilmesi
  3. C
    Sorunun çözümü için Milletler Cemiyeti’nin hakemliğine gidilmesinin bir ön şart olarak kabul edilmesi
  4. D
    Azınlık okulları ile yabancı okullar arasındaki statü farkının uluslararası sözleşmelerle korunmak istenmesi
  5. E
    Fransa ile imzalanan 19211921 Ankara Antlaşması’nın eğitimle ilgili hükümlerinin güncellenmesi gerekliliği

Cevap

Okulların statüsünün Lozan’da 'iç mesele' olarak tescil edilmiş olması ve egemenlik yetkisinin paylaşılmazlığı
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin Lozan'daki diplomatik başarısını ve tam bağımsızlık anlayışını en net şekilde yansıtmaktadır. Türkiye, yabancı okulların Türk hukukuna tabi olacağını Lozan'da kabul ettirerek konuyu bir dış politika sorunu olmaktan çıkarmıştır. Bu nedenle, Fransa veya Papalık gibi makamlarla bu konuyu müzakere etmek, egemenlik haklarının başka bir güçle paylaşılması anlamına geleceği için 'iç mesele' vurgusu yapılarak talepler reddedilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan Antlaşması'ndaki hukuki statünün analiz edilmesi
Yabancı okulların Türk kanun ve yönetmeliklerine tabi olacağı kabul edilmiştir.
Bu hüküm, konuyu uluslararası bir yükümlülükten çıkarıp Türk iç hukukunun bir parçası haline getirmiştir.
2
19241924 ve 19251925 düzenlemelerinin niteliğinin belirlenmesi
Bu düzenlemeler, devletin egemenlik hakkını kullanarak çıkardığı idari kurallardır.
Eğitimin millileştirilmesi ve denetlenmesi, bağımsız bir devletin kendi toprakları üzerindeki mutlak yetkisidir.
3
Dış tepkilerin ve Türkiye'nin reddinin hukuksal temelinin kurulması
Fransa ve Papalık ile görüşmeyi reddetmek, konunun 'uluslararası bir sorun' olmadığını vurgulamaktır.
Eğer Türkiye masaya otursaydı, kendi iç hukukunu başka bir devletle tartışmaya açmış olurdu ki bu da Lozan ile kazanılan tam bağımsızlığa aykırıdır.

Anahtar Kavram

İç Mesele (Domestik Jurisdiksiyon) ve Ulusal Egemenlik

İpuçları

1
Türkiye'nin 'Lozan'da bu iş bitti' diyerek görüşme taleplerini neden reddettiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Buna benzer bir 'iç mesele' duruşunun Boğazlar veya Musul konusunda neden sergilenemediğini (uluslararası komisyonlar veya cemiyet katılımı) araştırarak egemenlik farklarını analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yabancı Okullar Sorunu

Bu konudan daha fazla soru