Soru

Zorluk: OrtaHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hukuk sistemimizde, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi sona erdirmeksizin, o ilişkinin içeriğinde veya şartlarında değişiklik yapmasına olanak tanıyan haklar mevcuttur. Örneğin; satılan bir malın ayıplı çıkması durumunda alıcının "bedelde indirim" talep etmesi bu kapsamdadır. Bu tür haklar, kullanıldıklarında meydana getirdikleri hukuki etki bakımından aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

  1. A
    Kurucu yenilik doğuran haklar
  2. B
    Bozucu yenilik doğuran haklar
  3. Değiştirici yenilik doğuran haklarCevap
  4. D
    Alelede haklar
  5. E
    Mutlak haklar

Cevap

Mevcut bir hukuki ilişkiyi sona erdirmeksizin içeriğinde değişiklik yapan haklar, değiştirici yenilik doğuran haklardır.
Değiştirici yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkinin yapısını bozmadan sadece içeriğini (örneğin bedel indirimi veya ayıplı malın değişimi) değiştirmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hakkın kullanım amacını ve sonucunu analiz etmek.
Hakkın, mevcut bir hukuki ilişkiyi (satış sözleşmesi) bitirmediği, ancak şartlarını (fiyat/bedel) güncellediği tespit edilir.
Sınıflandırma yapabilmek için hakkın hukuki durum üzerindeki etkisini anlamak gerekir.
2
Yenilik doğuran (inşai) hakların alt türlerini karşılaştırmak.
İlişkiyi kuran 'kurucu', bitiren 'bozucu', içeriğini güncelleyen ise 'değiştirici' olarak ayrılır.
Örnekte verilen 'bedelde indirim' durumu doğrudan mevcut ilişkinin içeriğinin güncellenmesidir.

Anahtar Kavram

Hukuki Etkilerine Göre Haklar (Alelede ve Yenilik Doğuran Haklar)

İpuçları

1
Soruda hakkın mevcut ilişkiyi bitirip bitirmediğine dikkat edin.
2
Fesih ve istifa ilişkiyi bitirir, ancak bedelde indirim istemek ilişkiyi yeni bir şartla devam ettirir.
3
Mevcut durumu değiştiren haklara 'değiştirici inşai hak' da denir.

Daha Fazla Pratik

Kurucu ve bozucu yenilik doğuran haklar arasındaki farkı pekiştirmek için 'alım (iştira)' ve 'istifa' örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla