Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

19821982 Anayasası'nın 127127. maddesinde düzenlenen mahalli idareler (yerel yönetimler) rejimi ve bu idarelerin genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Mahalli idarelerin karar organlarının, Anayasa'da belirtilen istisnalar dışında, seçmenler tarafından seçilerek oluşturulması esastır.
  2. B
    Merkezi idare, mahalli idareler üzerinde kamu hizmetlerinin birliği ve toplum yararının korunması amacıyla idari vesayet yetkisine sahiptir.
  3. C
    Mahalli idarelerin görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanması anayasal bir güvence altına alınmıştır.
  4. D
    Mahalli idarelerin kendi aralarında birlik kurmaları, ilgili bakanlığın teklifi üzerine Cumhurbaşkanının iznine tabidir.
  5. Mahalli idareler, merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer alan ve hiyerarşik denetime tabi olan kuruluşlardır.Cevap

Cevap

Mahalli idarelerin merkezi idarenin taşra teşkilatında yer aldığı ve hiyerarşiye tabi olduğu ifadesi yanlıştır.
Doğru olmayan ifade, mahalli idarelerin merkezi idarenin taşra teşkilatında yer aldığını ve hiyerarşiye tabi olduğunu belirten seçenektir. Mahalli idareler, merkezi idareden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahiptir ve yerinden yönetim ilkesine dayanır. Bu nedenle aralarındaki denetim hiyerarşi değil, 'idari vesayet' olarak adlandırılır. Ayrıca taşra teşkilatı (İl ve İlçe genel idareleri) merkezi idarenin hiyerarşik uzantısıyken, mahalli idareler bu yapının dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari teşkilat yapısını analiz etme
Mahalli idarelerin (İl Özel İdaresi, Belediye, Köy) 'Kamu Tüzel Kişiliği'ne sahip ayrı birer birim olduğu belirlenir.
Türkiye'nin idari yapısı merkezden yönetim ve yerinden yönetim olarak ikiye ayrılır.
2
Denetim ilişkisini belirleme
Ayrı tüzel kişilikler arasındaki denetimin 'İdari Vesayet' olduğu, 'Hiyerarşi'nin ise aynı tüzel kişilik içinde (merkezde) geçerli olduğu saptanır.
Anayasa 127127. madde merkezi idareye sadece vesayet yetkisi tanımıştır.
3
Teşkilat yerini saptama
Taşra teşkilatının (Vali, Kaymakam) merkezi idareye dahil olduğu, mahalli idarelerin ise yerinden yönetim kuruluşu olduğu netleştirilir.
Taşra ve mahalli idareler sıkça karıştırılan ancak hukuki statüleri farklı olan yapılardır.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Mahalli İdarelerin Özerkliği

İpuçları

1
Denetim makamları ile denetlenen birimler arasındaki tüzel kişilik farkına odaklanın.
2
Aynı tüzel kişilik içinde 'Hiyerarşi', farklı tüzel kişilikler arasında 'İdari Vesayet' söz konusudur.
3
Belediye ve Köy gibi birimlerin Devlet Tüzel Kişiliği'nden ayrı birer 'Kamu Tüzel Kişiliği' olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İl Genel İdaresi (Merkezi/Taşra) ile İl Özel İdaresi (Yerel) arasındaki farkları tablo halinde inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla