Soru

Zorluk: ZorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

Türkiye Cumhuriyeti'nin güncel yargı sisteminde yer alan yüksek mahkemelerin kurumsal kimlikleri, üye yapıları ve işleyiş esasları üzerine yapılan bir incelemede, aşağıdaki tespitlerden hangisinin doğruluğu savunulabilir?

  1. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanları kendi üyeleri arasından seçilirken; Uyuşmazlık Mahkemesi başkanlığı Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.Cevap
  2. B
    1982 Anayasası'na göre, tüm yüksek mahkeme üyeleri anayasal bir hükümle on iki yıl için seçilirler ve bir kişi iki defa yüksek mahkeme üyesi olamaz.
  3. C
    Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu, kararlarının kesin olması ve yargısal denetim yetkisine sahip olmaları nedeniyle Anayasa'da yüksek mahkemeler arasında sayılmaktadır.
  4. D
    Yüksek mahkemelerin tüm üyeleri; bir kısmı Cumhurbaşkanı, bir kısmı TBMM ve bir kısmı ise Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilerek göreve gelir.
  5. E
    2017 anayasa değişiklikleri ile askeri yargı kaldırılmış olsa da, Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi yüksek mahkeme statülerini korumaya devam etmektedir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarının kendi üyeleri arasından seçilmesi, buna karşın Uyuşmazlık Mahkemesi başkanının Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilmesi doğru bir tespittir.
1982 Anayasası'nın ilgili maddelerine göre, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay başkanlarını kendi genel kurulları içinden seçerken, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanlığı için ayrı bir seçim yapılmaz; Anayasa Mahkemesi kendi üyelerinden birini bu göreve atar.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin listesinin belirlenmesi
1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Yüksek mahkeme statüsündeki kurumları belirlemek, hangileri için ortak hüküm arandığını netleştirir.
2
Başkanlık seçim yöntemlerinin karşılaştırılması
Anayasa Mahkemesi (Madde 146), Yargıtay (Madde 154) ve Danıştay (Madde 155) başkanlarını kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçer. Uyuşmazlık Mahkemesi (Madde 158) başkanlığını ise AYM kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye yapar.
Başkanlık makamına ilişkin istisnai durumun (Uyuşmazlık Mahkemesi) tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Yanlış statü ve sürelerin elenmesi
Sayıştay/YSK'nın yüksek mahkeme olmadığı ve 12 yıllık görev süresinin her mahkeme için anayasal bir kural olmadığı (Danıştay/Yargıtay için kanunla düzenlendiği) belirlenir.
Çeldiricilerin (Sayıştay yanılgısı ve görev süresi karışıklığı) elenmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Kuruluş ve Başkanlık Yapısı

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında hangi kurumların sayıldığını hatırlayın.
2
Dört yüksek mahkemeden birinin başkanı, kendi üyeleri arasından seçimle gelmez.
3
Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın kim tarafından ve nereden görevlendirildiğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyelerinin hangi yüksek mahkemelerden geldiğini araştırarak bu kurumsal yapıyı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla