Özel hukukta haklar, ileri sürülebilecekleri çevre bakımından "mutlak haklar" ve "nispi haklar" olarak iki temel kategoriye ayrılır. Mutlak haklar, sahibi tarafından herkese karşı ileri sürülebilirken; nispi haklar yalnızca hukuki ilişkinin (borç ilişkisinin) diğer tarafına karşı ileri sürülebilir.
Aşağıdaki tabloda bu hakların temel özellikleri ve örnekleri eşleştirilmiştir:
| Hak Türü | İleri Sürülebileceği Çevre | Örnek |
|---|---|---|
| Mutlak Haklar | Herkese karşı | Mülkiyet Hakkı |
| Nispi Haklar | Yalnızca belirli kişi veya kişilere karşı | (?) |
Buna göre, tablodaki soru işareti (?) yerine aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
- Alacak hakkıCevap
- Bİntifa hakkı
- CVelayet hakkı
- DTelif hakkı
- ESükna hakkı
Cevap
Alacak hakkı, borç ilişkisinin mahiyeti gereği sadece alacaklı ve borçlu arasında hüküm doğuran nispi bir haktır.
Nispi haklar, bir borç ilişkisinden doğan ve sadece bu ilişkinin tarafları (alacaklı ve borçlu) arasında ileri sürülebilen haklardır. Alacak hakkı bu tanıma uyan en temel örnektir. Diğer seçeneklerde yer alan haklar (velayet, telif, intifa, sükna) mutlak haklardır ve üçüncü kişilerin bu hakları ihlal etmemesi gerekir; aksi halde herkese karşı dava açılabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Nispi haklar, hukuki bağın sadece tarafları arasında talep edilebilir.
İpuçları
1
Mutlak haklar herkese karşı, nispi haklar ise sadece bir kişiye veya gruba karşı ileri sürülebilir.
2
Bir mağazadan aldığınız ürünün parasını ödediğinizde mağaza sahibinden ürünü isteme hakkınız sadece ona karşıdır; yoldan geçen birinden isteyemezsiniz.
3
Seçenekler arasında sadece borç ilişkisinden (sözleşme vb.) doğan ve sadece borçluya yöneltilebilen hakkı bulun.
Daha Fazla Pratik
Nispi hakların tapuya şerh verilerek üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir hale gelmesi (kuvvetlendirilmiş nispi haklar) konusuna çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s