Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Köy Altı Yerleşmeleri

Türkiye'de köy altı yerleşmeleri; mülkiyet yapısı, ekonomik faaliyetlerin niteliği ve yerleşme süresinin sürekliliği gibi kriterlere göre farklı özellikler gösterir. Aşağıdaki tabloda bazı köy altı yerleşmeleri ve bu yerleşmelere ait çeşitli özellikler verilmiştir:

Yerleşme TipiYaygın Olduğu BölgeKullanım SüresiTemel Ekonomik Faaliyet
DivanBatı KaradenizGeçiciTarım
MezraDoğu AnadoluKalıcıTarım ve Hayvancılık
DalyanEge KıyılarıGeçiciBalıkçılık
KomDoğu AnadoluGeçiciHayvancılık
ObaToroslarGeçiciHayvancılık

Buna göre, tablodaki yerleşme tiplerinden hangisinin 'kullanım süresi' ile ilgili verilen bilgi yanlıştır?

  1. DivanCevap
  2. B
    Mezra
  3. C
    Dalyan
  4. D
    Kom
  5. E
    Oba

Cevap

Divan yerleşmesi, Batı Karadeniz'de yaygın olan ve tarımsal faaliyetlerin sürekliliği nedeniyle yıl boyu ikamet edilen kalıcı bir yerleşme tipidir; dolayısıyla tabloda 'geçici' olarak belirtilmesi yanlıştır.
Divan yerleşmesi; Batı Karadeniz'de (özellikle Bolu, Sinop, Kastamonu çevresinde) görülen, birkaç mahallenin birleşmesiyle oluşmuş, tarımın ön planda olduğu ve yıl boyunca kesintisiz kullanılan kalıcı (devamlı) bir yerleşme tipidir. Tabloda Divan için 'Geçici' ifadesinin kullanılması bu nedenle yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Köy altı yerleşmelerinin süreklilik (kalıcı/geçici) durumunu gözden geçiriniz.
Türkiye'de kalıcı yerleşmeler; mahalle, divan, mezra ve çiftliktir. Geçici yerleşmeler ise; yayla, kom, ağıl, oba, dam ve dalyandır.
Yerleşmelerin sınıflandırılması, sorudaki hata payını bulmak için temel adımdır.
2
Tablodaki yerleşmelerin yaygın olduğu bölgeleri ve ekonomik faaliyetleri kontrol ediniz.
Divan (Batı Karadeniz), Mezra (Doğu Anadolu), Dalyan (Ege), Kom (Doğu Anadolu) ve Oba (Toroslar) bölge eşleştirmeleri ile faaliyetleri coğrafi gerçeklerle örtüşmektedir.
Hatanın sadece süreklilik sütununda mı yoksa diğer sütunlarda mı olduğunu doğrulamak gerekir.
3
Kullanım süresi sütunundaki bilgileri teorik bilgilerle karşılaştırınız.
Divan yerleşmesi kalıcı bir yerleşme olmasına rağmen tabloda 'geçici' olarak işaretlenmiştir. Diğer tüm yerleşmelerin süreleri (Mezra-Kalıcı, Diğerleri-Geçici) doğrudur.
Hatalı olan tek verinin Divan yerleşmesine ait olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Köy Altı Yerleşmelerinin Süreklilik ve Fonksiyon Bakımından Sınıflandırılması

İpuçları

1
Türkiye'deki köy altı yerleşmelerinden hangilerinin kalıcı (devamlı), hangilerinin geçici (mevsimlik) olduğunu hatırlamaya çalışın.
2
Kalıcı yerleşmeleri 'Ma-Çi-Me-Di' (Mahalle, Çiftlik, Mezra, Divan) şeklinde kodlayabilirsiniz. Bu kodlamanın dışındakiler genellikle geçicidir.
3
Divan yerleşmesi Batı Karadeniz'de tarımsal faaliyetlerin yıl boyu sürdürüldüğü bir yapıdır; bu durum onun yerleşim süresini nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Divan ve Mezra arasındaki mülkiyet ve bölge farklarını inceleyerek kalıcı yerleşme türlerini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yerleşmeleri sınıflandırırken temel kural; eğer temel faaliyet 'tarım' ise mülkiyet ve süreklilik artar (kalıcı olur), eğer temel faaliyet 'hayvancılık' ise otlak peşinde koşulduğu için süreklilik azalır (geçici olur). Divan tarım odaklı bir kalıcı birimdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla