Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında, organları mahalle halkı tarafından seçimle belirlenmesine ve bir muhtar tarafından yönetilmesine rağmen, 1982 Anayasası'nın 127127. maddesinde düzenlenen mahalli idare (yerel yönetim) birimleri arasında yer almayan idari yapı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İl özel idaresi
  2. B
    Belediye idaresi
  3. C
    Köy idaresi
  4. D
    Büyükşehir belediyesi
  5. Mahalle idaresiCevap

Cevap

Mahalle idaresi
Doğru cevap mahalle idaresidir çünkü 1982 Anayasası'nın 127127. maddesi mahalli idareleri sadece 'İl (İl Özel İdaresi), Belediye ve Köy' olarak sınırlamıştır. Mahallelerin organları (muhtar ve ihtiyar heyeti) her ne kadar seçimle gelse de, bu birimlerin kendilerine ait bir kamu tüzel kişiliği ve bütçesi bulunmadığından anayasal anlamda mahalli idare kuruluşu sayılmazlar.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 127127. maddesini incelemek
Anayasa'ya göre mahalli idarelerin; il, belediye veya köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan kamu tüzel kişileri olduğu görülür.
Anayasal düzeyde hangi birimlerin mahalli idare statüsünde olduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Mahalle biriminin hukuki statüsünü değerlendirmek
Mahallenin, belediye veya ilçe idaresine bağlı bir idari birim olduğu, kendine ait bir bütçesi ve kamu tüzel kişiliği olmadığı tespit edilir.
Bir birimin mahalli idare sayılabilmesi için kamu tüzel kişiliğine sahip olması ve Anayasa'da bu kapsamda sayılması şarttır.
3
Seçim kriteri ile idari statü arasındaki farkı ayırt etmek
Muhtar ve ihtiyar heyetinin seçimle gelmesi, mahalleyi bir 'mahalli idare' yapmaz; bu durum sadece demokratik bir temsil yöntemidir.
Öğrencilerin 'seçimle başa gelme' durumunu otomatik olarak mahalli idare statüsüyle eşleştirmesini önlemek için bu ayrım yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Mahalli İdarelerin Anayasal Türleri

İpuçları

1
1982 Anayasası'nın mahalli idareleri düzenleyen 127127. maddesinde sadece üç tür birim sayılmıştır.
2
Bir birimin mahalli idare sayılması için seçimle gelmesi yeterli değildir, aynı zamanda kendi kamu tüzel kişiliğine sahip olması gerekir.
3
Muhtarı olmasına rağmen köylerin aksine kamu tüzel kişiliği olmayan ve belediye sınırları içinde kalan birimi düşünün.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresi ile il genel idaresi arasındaki farkları çalışarak mahalli idare-merkezi yönetim ayrımını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mahalli idareleri 'İl-Be-Köy' (İl Özel İdaresi, Belediye, Köy) şeklinde kodlayarak anayasada sayılanları ezberleyebilirsiniz. Bu kodlamanın dışındaki 'Mahalle' veya 'Bucak' gibi yapılar mahalli idare değildir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla