Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Enerji Kaynakları

Türkiye'nin enerji coğrafyası incelendiğinde; jeolojik geçmiş, topografik özellikler ve yerli kaynak kullanım stratejilerinin enerji üretim sepetini doğrudan şekillendirdiği görülmektedir. Özellikle farklı jeolojik zamanlara ait arazilerin varlığı, enerji kaynaklarının çeşitliliğinde temel belirleyicidir.

Bu bağlamda, Türkiye'nin enerji kaynakları ve bunların ekonomideki kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    III.III. Jeolojik Zaman'da oluşan linyit yataklarının Türkiye genelinde geniş bir coğrafyaya yayılmış olması, farklı bölgelerde linyit ile çalışan termik santrallerin kurulmasına olanak sağlamıştır.
  2. B
    Ege Bölgesi'ndeki graben alanları, yer kabuğunun kırıklı yapısı sayesinde yüksek sıcaklıktaki yer altı sularının yüzeye çıkmasına imkân tanıyarak jeotermal enerji santrallerinin bu bölgede yoğunlaşmasını sağlamıştır.
  3. C
    Türkiye'nin batısından doğusuna doğru gidildikçe ortalama yükselti ve yatak eğiminin artması, akarsuların hidroelektrik enerji potansiyelinin doğu bölgelerinde daha yüksek olmasını sağlamıştır.
  4. Türkiye, dünya rezervlerinin yaklaşık %72\%72'sine sahip olduğu bor minerallerini yüksek teknolojiyle işleyerek mevcut elektrik enerjisi ihtiyacının yarısından fazlasını bor tabanlı termik santrallerden karşılamaktadır.Cevap
  5. E
    Taş kömürü yataklarının sadece Zonguldak çevresinde (I.I. Jeolojik Zaman arazisi) bulunması, bu kaynağa dayalı enerji üretiminin ve demir-çelik sanayisindeki kullanımının bölgesel kalmasına neden olmuştur.

Cevap

Bor mineralleri enerji kaynağı değil, sanayi hammaddesi olan bir madendir; Türkiye'nin elektrik ihtiyacının yarısından fazlasını bor santrallerinden karşıladığı bilgisi yanlıştır.
Bor mineralleri, Türkiye'nin dünya rezervlerinde lider olduğu çok önemli bir madendir. Ancak bor, elektrik üretiminde kullanılan linyit veya doğal gaz gibi bir birincil enerji yakıtı değildir. Türkiye'nin elektrik üretimi ağırlıklı olarak kömür (linyit ve ithal kömür), doğal gaz, hidroelektrik ve son yıllarda artan rüzgâr/güneş enerjisine dayanmaktadır. Dolayısıyla bor minerallerinden elektrik ihtiyacının yarısının karşılandığı bilgisi coğrafi ve ekonomik bir gerçeği yansıtmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Enerji kaynaklarını sınıflandır
Linyit, taş kömürü, doğal gaz ve petrol 'yenilenemeyen'; güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve jeotermal 'yenilenebilir' kaynaklardır.
Soruda geçen seçeneklerin hangisinin enerji kaynağı hangisinin maden olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Jeolojik zaman ve kaynak ilişkisini kur
Taş kömürü I.I., linyit ve jeotermal III.III. ve IV.IV. zaman olaylarıdır.
Seçeneklerdeki jeolojik zaman-kaynak eşleşmelerinin doğruluğunu kontrol etmek için gereklidir.
3
Bor mineralinin kullanım alanını analiz et
Bor; cam, seramik, kimya ve nükleer sanayide kullanılan bir madendir ancak elektrik üretiminde birincil fosil yakıt (linyit/doğal gaz gibi) olarak kullanılmaz.
Hatalı bilginin kaynağını tespit etmek ve doğruyu yanlıştan ayırmak için kritik adımdır.

Anahtar Kavram

Maden ve Enerji Kaynakları Ayrımı

İpuçları

1
Bir kaynağın 'maden' olması ile 'birincil enerji kaynağı' (elektrik üretim yakıtı) olması arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin 2023 yılı elektrik üretim sepetindeki kaynak paylarını ve ithal kömür ile yerli kömür santrallerinin yer seçimi farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Enerji Kaynakları

Bu konudan daha fazla soru