Türkiye'nin iklim özelliklerinin şekillenmesinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte belirleyici bir rol oynamaktadır. Mutlak konum, bir yerin Ekvator'a göre konumuna (enlem) bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısını ve temel sıcaklık kuşaklarını belirlerken; göreceli konum yükselti, denizellik, karasallık ve dağların uzanışı gibi yerel özellikleri kapsar.
Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun iklim üzerindeki etkisine doğrudan bir örnektir?
- Akdeniz'in deniz suyu tuzluluk oranının Karadeniz'den daha yüksek olmasıCevap
- BBatıdan doğuya doğru gidildikçe karla örtülü gün sayısının artış göstermesi
- CEge Bölgesi'nde denizel iklimin iç kesimlere kadar sokulabilmesi
- DRize ve çevresinde kış ılıklığına bağlı olarak turunçgil tarımının yapılabilmesi
Cevap
Akdeniz'in deniz suyu tuzluluk oranının Karadeniz'den daha yüksek olması, mutlak konumun (enlem etkisi) doğrudan bir sonucudur.
Deniz suyu tuzluluğunun Akdeniz'den Karadeniz'e doğru azalması, güneş ışınlarının geliş açısının enleme bağlı olarak daralması ve buna bağlı olarak buharlaşmanın azalmasıyla ilgilidir. Bu durum, Türkiye'nin Ekvator'un kuzeyindeki matematiksel konumuyla doğrudan açıklanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mutlak (Matematik) Konum ve Enlem Etkisi
İpuçları
1
Mutlak konum dendiğinde aklınıza sadece 'enlem' (güneyden kuzeye değişim) gelmelidir.
2
Yükselti, dağların uzanışı ve denizellik Türkiye'nin özel (göreceli) konum şartlarıdır.
3
Denizlerdeki tuzluluk oranını belirleyen temel faktör güneş ışınlarının geliş açısı, yani enlemdir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'nin mutlak konumunun bir diğer sonucu olarak dağların güney yamaçlarının 'bakı' etkisinde kalmasını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s