Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Köy Altı Yerleşmeleri

Türkiye'de yerleşme coğrafyası içerisinde yer alan köy altı yerleşmeleri; kuruluş yerleri, mülkiyet durumları, ekonomik faaliyetleri ve yerleşme sürelerine göre farklı kategorilere ayrılır. Özellikle yerleşme süresinin yıl boyu (kalıcı) veya mevsimlik (geçici) olması, o yerleşmedeki temel ekonomik fonksiyonla doğrudan ilişkilidir. Buna göre, aşağıdaki köy altı yerleşmesi çiftlerinden hangisinin her iki üyesi de "kalıcı yerleşmeler" sınıfı içerisinde yer almaktadır?

  1. A
    Mezra - Kom
  2. B
    Mahalle - Yayla
  3. Divan - ÇiftlikCevap
  4. D
    Oba - Ağıl
  5. E
    Dam - Mezra

Cevap

Divan ve çiftlik yerleşmelerinin bulunduğu seçenek doğrudur.
Divan ve çiftlik yerleşmeleri, Türkiye'de tarımsal faaliyetlerin ve mülkiyetin daha yerleşik olduğu, yılın tamamında ikamet edilen kalıcı yerleşme gruplarıdır. Divan yerleşmesi özellikle Batı Karadeniz'de birkaç mahallenin birleşmesiyle oluşurken; çiftlik yerleşmesi geniş tarım arazileri üzerinde kurulu, sahipliği belirgin kalıcı ünitelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Köy altı yerleşmelerini yerleşme süresine göre sınıflandır.
Kalıcı yerleşmeler: Mahalle, Divan, Mezra, Çiftlik. Geçici yerleşmeler: Yayla, Kom, Ağıl, Oba, Dam, Dalyan.
Sınıflandırma kriteri, yerleşmedeki temel ekonomik faaliyetin (tarım veya hayvancılık) sürekliliğidir.
2
Seçeneklerdeki ikilileri sınıflandırma listesiyle karşılaştır.
A (K-G), B (K-G), C (K-K), D (G-G), E (G-K) şeklinde bir dağılım görülmektedir.
Soruda her iki üyenin de kalıcı olması şartı aranmaktadır.
3
Doğru eşleşmeyi belirle.
Divan (Batı Karadeniz'de yaygın) ve Çiftlik (Geniş arazilerde tarım odaklı) yerleşmeleri kalıcıdır.
Her iki yerleşme türü de tarımsal süreklilik arz eder ve yıl boyu ikamet edilir.

Anahtar Kavram

Köy Altı Yerleşmelerinde Süreklilik (Kalıcı ve Geçici Yerleşmeler)

İpuçları

1
Kalıcı yerleşmelerde genellikle tarım, geçici yerleşmelerde ise hayvancılık ön plandadır.
2
Türkiye'de kalıcı olan sadece dört ana köy altı yerleşmesi vardır: Mahalle, Divan, Mezra ve Çiftlik.
3
Seçeneklerde hem tarımsal faaliyetin sürekli olduğu hem de yıl boyu yaşanılan iki türü bulmalısınız; bunlardan biri Karadeniz'e özgü bir mahalle birleşimidir.

Daha Fazla Pratik

Geçici yerleşmelerin (Yayla, Oba, Kom gibi) hangi bölgelerde yoğunlaştığını harita üzerinde incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Kalıcı yerleşmeleri 'Ma-Di-Me-Çi' (Mahalle, Divan, Mezra, Çiftlik) şeklinde kodlayarak geçici olanlarla karıştırmadan hızlıca eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla