Soru

Zorluk: OrtaMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

1982 Anayasası'na göre mahalli idareler; il, belediye veya köy halkının mahallî müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları kanunla belirtilen ve karar organları seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişileridir.

Bu anayasal tanım ve Türkiye'nin idari teşkilat yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bir 'mahalli idare' (yerel yönetim) birimidir?

  1. A
    İlçe idaresi
  2. B
    İl genel idaresi
  3. C
    Bölge idaresi
  4. İl özel idaresiCevap
  5. E
    Bucak idaresi

Cevap

İl özel idaresi
İl özel idaresi, 1982 Anayasası'nın 127. maddesinde açıkça belirtilen üç mahalli idare biriminden biridir. Karar organı olan İl Genel Meclisi halk tarafından seçilir ve kurumun kendine ait mal varlığı ile kamu tüzel kişiliği bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Mahalli idare kavramını tanımla
Mahalli idareler; özerk, kamu tüzel kişiliğine sahip ve karar organları seçimle gelen birimlerdir.
Anayasa'nın 127. maddesi bu birimleri il, belediye ve köy olarak sınırlamıştır.
2
Merkezi idare (taşra) ile yerinden yönetim (mahalli) birimlerini karşılaştır
İl genel idaresi ve ilçe idaresi 'merkezden yönetim' (hiyerarşi) ilkesine; il özel idaresi, belediye ve köy ise 'yerinden yönetim' (idari vesayet) ilkesine tabidir.
Bu ayrım, birimin devlet tüzel kişiliği içinde mi yoksa ayrı bir kamu tüzel kişiliğiyle mi hareket ettiğini belirler.
3
Seçenekleri anayasal listeye göre ele
Seçenekler arasında sadece il özel idaresi anayasal bir yerel yönetim birimidir.
İlçe ve il genel idaresi birer taşra birimidir.

Anahtar Kavram

İdari Teşkilat Yapısı: Merkezi İdare vs. Mahalli İdareler

İpuçları

1
Bir birimin mahalli idare sayılabilmesi için 'kamu tüzel kişiliğine' ve 'seçilmiş bir karar organına' sahip olması gerekir.
2
Merkezi idarenin hiyerarşik yapısında yer alan (vali ve kaymakamın başı olduğu) birimler ile özerk bütçeli birimleri birbirinden ayırın.
3
Anayasa'da sayılan üç temel mahalli idare birimi: İl Özel İdaresi, Belediye ve Köy'dür.

Daha Fazla Pratik

İl özel idaresinin organlarını (Vali, İl Genel Meclisi, İl Encümeni) öğrenerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Ezberleme yöntemi: 'İl' kelimesi geçip sonunda 'Özel İdaresi' olanlar mahalli, 'Genel İdaresi' olanlar merkezi (taşra) birimidir.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla