Soru

Zorluk: OrtaHak Kavramı ve Hakların Türleri

Hukuk sistemimizde özel haklar, kullanılmalarının hukuki etkileri bakımından çeşitli sınıflara ayrılmaktadır. Bir hizmet sözleşmesinin taraflardan biri tarafından haklı nedenle feshedilmesi veya bir kamu görevlisinin istifası örneğinde olduğu gibi; tek taraflı bir irade beyanı ile mevcut bir hukuki ilişkiyi tamamen ortadan kaldıran hak türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Bozucu yenilik doğuran haklarCevap
  2. B
    Değiştirici yenilik doğuran haklar
  3. C
    Alelade (basit) haklar
  4. D
    Nispi haklar
  5. E
    Kamusal (kamu) haklar

Cevap

Mevcut bir hukuki ilişkiyi tek taraflı irade beyanıyla tamamen ortadan kaldıran haklar 'Bozucu Yenilik Doğuran Haklar' olarak adlandırılır.
Bozucu yenilik doğuran haklar, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla daha önce mevcut olan bir hukuki ilişkiyi veya durumu tamamen ortadan kaldırmasını sağlar. İstifa etmek memuriyet ilişkisini, fesih ihbarında bulunmak ise sözleşme ilişkisini sona erdirdiği için bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hakkın kullanım sonucunu analiz etme
İstifa ve fesih işlemleri mevcut bir hukuki bağı (memuriyet veya sözleşme) tamamen sona erdirmektedir.
Sınıflandırma yapılırken hakkın yarattığı hukuki sonucun (doğurma, değiştirme, sona erdirme) belirlenmesi gerekir.
2
Yenilik doğuran hak türlerini ayırt etme
İlişkiyi bitiren (ortadan kaldıran) etki 'bozucu' niteliktedir.
Kurucu haklar ilişkiyi başlatır, değiştirici haklar mevcut ilişkiyi farklılaştırır, bozucu haklar ise bitirir.
3
Diğer sınıflandırma eksenlerini eleme
Nispi/mutlak ayrımı çevresiyle, kamusal/özel ayrımı ise kaynağıyla ilgilidir; soru hukuki etkiyi sormaktadır.
Soru kökünde belirtilen 'hukuki etki' ifadesi bizi doğrudan inşai (yenilik doğuran) haklara yönlendirir.

Anahtar Kavram

Kullanılmalarının Hukuki Etkisine Göre Haklar (İnşai Haklar)

İpuçları

1
Soruda hakkın mevcut bir ilişkiyi 'ortadan kaldırdığı' vurgulanmaktadır. Bu durum 'yıkıcı' veya 'bitirici' bir etkiyi çağrıştırmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurucu ve değiştirici yenilik doğuran hakların örneklerini (alım hakkı, seçimlik haklar) tekrar ederek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla