Soru

Zorluk: Çok zorMahalli İdareler (Yerel Yönetimler)

Türkiye Cumhuriyeti'nin idari yapısında, mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybetmelerine ilişkin denetimin yargı yolu ile yapılacağı ilkesi 19821982 Anayasası ile güvence altına alınmıştır. Bu anayasal çerçevede, görevleri ile ilgili bir suç sebebiyle hakkında soruşturma açılan bir belediye başkanını "geçici bir önlem olarak" görevden uzaklaştırma yetkisi İçişleri Bakanı'na verilmişken; bir belediye meclisinin kanunda öngörülen sebeplerle "organlık sıfatının sona ermesine (fesih)" karar verme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

  1. DanıştayCevap
  2. B
    İçişleri Bakanı
  3. C
    Anayasa Mahkemesi
  4. D
    Uyuşmazlık Mahkemesi
  5. E
    İlgili İlin Valisi

Cevap

Belediye meclisinin organlık sıfatının sona ermesine karar verme yetkisi Danıştay'a aittir.
Doğru cevap olan kurumun yetkisi, 19821982 Anayasası'nın 127127. maddesindeki "mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatını kaybetmeleri konusundaki denetim yargı yolu ile olur" hükmüne dayanır. Belediye Kanunu uyarınca, bu yargısal yetki idari yargının zirvesi olan Danıştay tarafından kullanılır. Bu durum, yerel demokrasinin ve seçmen iradesinin korunması adına anayasal bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 127127. maddesi incelenir.
Anayasa, mahalli idare organlarının organlık sıfatını kaybetmelerinin yargı yoluyla olacağını belirtir.
Bu hüküm, yerel yönetimlerin özerkliğini merkezi idarenin keyfi müdahalelerine karşı korur.
2
"Geçici uzaklaştırma" ile "Organlık sıfatının kaybı" arasındaki fark ayırt edilir.
Uzaklaştırma idari bir önlem (İçişleri Bakanlığı), fesih ise yargısal bir sonuçtur (Danıştay).
KPSS'de en sık karıştırılan ve yüksek ayırt ediciliğe sahip olan temel ayrım budur.
3
Belediye Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde görevli mahkeme belirlenir.
Bu yetki idari yargının en üst denetim organı olan Danıştay'a verilmiştir.
Organlık sıfatının sona ermesi gibi ağır bir yaptırımın en yüksek idari yargı merciince verilmesi hukuk devleti ilkesinin gereğidir.

Anahtar Kavram

Mahalli İdarelerde Yargısal Denetim ve Organlık Sıfatının Kaybı

İpuçları

1
Anayasa'ya göre mahalli idare organlarının organlık sıfatını kaybetmesi ancak bir yargı kararıyla mümkündür.
2
İçişleri Bakanlığı'nın yetkisi sadece soruşturma aşamasında uygulanan geçici bir uzaklaştırma tedbiridir.
3
Belediye meclisinin feshine veya organlık sıfatının kaybına karar veren merci, Türkiye'deki en yüksek idari yargı organıdır.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi'nin organlarını ve Vali'nin bu yapıdaki çift yönlü rolünü inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu formül ile karıştırmayı önleyebilirsiniz: 'Uzaklaştırma = İdari (İçişleri), Sonlandırma = Yargısal (Danıştay)'.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla