İdare hukukunda idari işlemlerin sakatlığı rejimi; işlemin hukuk aleminde doğup doğmadığını (yokluk) veya doğmuş olmakla birlikte hukuka aykırı olup olmadığını (iptal edilebilir olma) belirleyen kurallara dayanır. İdari işlemin kurucu unsurlarındaki sakatlıkların ağırlığına göre işlemin tabi olacağı müeyyide değişkenlik göstermektedir.
Buna göre, idari işlemlerin unsurları ve sakatlık halleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk tekniği açısından doğrudur?
- Aİdari işlemin kurucu unsurlarından biri olan yetki unsurunda; idarenin, yasama veya yargı organlarının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi 'yetki tecavüzü' olarak nitelendirilir ve bu işlem iptal edilebilir niteliktedir.
- Bİdari işlemin 'sebep' unsurunun mevzuatta öngörülen şartlara aykırı olması, işlemin kurucu bir unsurunun eksikliği anlamına geldiğinden, bu tür sakatlıklar işlemin hukuk aleminde hiç doğmamasına (yokluk) yol açar.
- İdare dışı bir şahsın veya görev süresi sona ermiş bir kamu görevlisinin idare adına işlem tesis etmesi 'yetki gaspı' niteliğindedir ve bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılarak 'yokluk' yaptırımıyla sakattır.Cevap
- D'Konu' unsurundaki sakatlıklar, işlemin içeriğinin hukuken imkansız olması durumunda bile yalnızca 'iptal davası' yoluyla ortadan kaldırılabilir, işlemin kendiliğinden hükümsüz sayılması mümkün değildir.
- Eİdari işlemin 'amaç' unsurunun 'kamu yararı' dışında özel veya siyasi bir amaca yönelik olması, işlemin esaslı bir unsuru olan iradeyi sakatladığı için işlemin 'yokluk' ile hükümsüz sayılmasına neden olur.
Cevap
İdare dışı bir şahsın veya görev süresi sona ermiş bir kamu görevlisinin idare adına işlem tesis etmesi 'yetki gaspı' niteliğindedir ve bu işlem 'yokluk' yaptırımıyla sakattır.
İdare hukukunda 'yetki gaspı', bir işlemin idare ile hiçbir organik bağı olmayan veya bu bağı sona ermiş bir kişi tarafından tesis edilmesidir. Bu durumda işlemin 'faili' hukuken mevcut olmadığından, işlem kurucu unsur eksikliği nedeniyle hiç doğmamış sayılır (yokluk).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari İşlemlerde Sakatlık Rejimi: Yokluk vs. İptal