İdari İşlemler

59 soru

Soru 1Soru

İdari işlemler; idarenin kamu gücünü kullanarak, idari fonksiyon kapsamında tesis ettiği, tek taraflı ve icrai nitelikteki irade açıklamalarıdır. Bu işlemler, hukuk dünyasına doğdukları andan itibaren çeşitli özelliklere ve hukuki sonuçlara sahiptir.

İdari işlemlerin özellikleri ve hukuki sakatlık rejimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari işlemin amaç unsurundaki sakatlık (kamu yararı dışında bir amaç güdülmesi), işlemi kurucu unsurlarından yoksun bırakarak doğrudan "yokluk" yaptırımıyla karşı karşıya bırakır.

Cevap

İdari işlemin amaç unsurundaki sakatlığın (kamu yararı dışında bir amaç güdülmesi) yokluk yaptırımına yol açtığını belirten ifade yanlıştır; çünkü amaç unsuru bir geçerlilik şartıdır ve ihlali iptal davası konusudur.
İdari işlemin amaç unsuru, idarenin her işleminde gözetmesi gereken 'kamu yararı'dır. Bu unsurun ihlal edilmesi durumuna 'maksat saptırması' denir ve bu durum idari yargıda işlemin iptaline yol açan bir hukuka aykırılık halidir. Yokluk ise işlemin hiç oluşmadığı, kurucu unsurlarından (irade açıklaması, idari makam tarafından yapılması, hukuken mümkün bir konu) birinin eksik olduğu durumlarda (örneğin; bir özel kişinin memur gibi işlem yapması) ortaya çıkar. Dolayısıyla amaç unsurundaki sakatlık işlemi yok kılmaz, sadece iptal edilebilir kılar.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin temel özelliklerini (tek taraflılık ve icrailik) analiz etme.
Bu özellikler idarenin kamu gücünü kullanarak ilgilinin rızası olmaksızın hukuki durum yaratmasını sağlar.
İdari işlemin özel hukuk işlemlerinden farkını anlamak için gereklidir.
2
Hukuka uygunluk karinesinin sonuçlarını değerlendirme.
İşlemlerin iptal edilene kadar geçerli sayıldığı ve icra edilebilir olduğu sonucuna varılır.
İdari işlemlerin sürekliliğini ve hukuk güvenliğini sağlamak amacıyla bu karine kabul edilmiştir.
3
İdari işlemin unsurları (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) ile sakatlık rejimleri (iptal, yokluk) arasındaki ilişkiyi kurma.
Amaç unsurunun (kamu yararı) bir geçerlilik unsuru olduğu, ihlalinin ise yokluk değil, iptal edilebilirlik (maksat saptırması) doğurduğu belirlenir.
Yokluk yaptırımı yalnızca kurucu unsurların (irade, yetkili makam, konu imkansızlığı vb.) yokluğu veya ağır fonksiyon gaspı hallerinde söz konusu olur.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Geçerlilik ve Kurucu Unsurları Arasındaki Fark
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

İdare hukukunda, idari işlemlerin yetki, şekil, usul, sebep, konu ve maksat unsurlarındaki hukuka aykırılıklar işlemin geçerliliğini etkiler. Bazı çok ağır sakatlık hallerinde idari işlem hukuk aleminde hiç oluşmamış sayılır. Bu durum, işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik veya ağır hukuk ihlali nedeniyle "yokluk" yaptırımı ile karşılaşması olarak tanımlanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin "yokluk" yaptırımı ile sakatlanmasına neden olan hallerden biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari bir makamın, yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi

Cevap

İdari bir makamın, yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi durumunda 'fonksiyon gaspı' oluşur ve bu işlem 'yokluk' yaptırımına tabidir.
İdari makamların, yasama (kanun yapma) veya yargı (hüküm verme) organlarının yerine geçerek işlem yapması 'fonksiyon gaspı' olarak adlandırılır. Bu durumda, işlemin kurucu unsurları arasında yer alan 'idari görev' sınırı aşıldığı için işlem hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılır (yokluk).

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin geçerlilik ve sakatlık hallerini analiz et.
İdari işlemler yetki, şekil, usul, sebep, konu ve maksat unsurlarından oluşur.
Geçersizlik türünü belirlemek için hangi unsurun ne derecede ihlal edildiğini anlamak gerekir.
2
Yokluk (Non-existence) kavramının şartlarını değerlendir.
Yokluk; işlemin kurucu unsurlarının bulunmaması veya idarenin görev alanı dışına çıkarak başka bir devlet erkinin (yasama/yargı) yetkisini kullanması durumudur.
Yokluk, iptal edilebilirliğe göre çok daha ağır bir sakatlıktır.
3
Seçeneklerdeki ihlal türlerini sınıflandır.
Yasama veya yargı yetkisinin kullanılması 'Fonksiyon Gaspı'dır; diğer seçenekler ise 'Yetki Tecavüzü' veya diğer unsurların sakatlığıdır.
Fonksiyon gaspı, işlemin hukuk dünyasında hiç doğmamasına yol açan temel bir yokluk sebebidir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Sakatlık Halleri: Yokluk ve Fonksiyon Gaspı

İpuçları

1
Yokluk durumunda işlem hukuk aleminde hiç doğmamıştır. Hangi durum idarenin tamamen dışına çıktığını gösterir?
2
Fonksiyon gaspı ile yetki tecavüzü arasındaki farkı düşünün. Kuvvetler ayrılığının ihlali daha ağır bir sakatlıktır.
3
Yasama veya yargı yetkisinin bir idari makam tarafından kullanılması en ağır yetki sakatlığı olan fonksiyon gaspıdır ve yoklukla sonuçlanır.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin yetki unsuru içinde yer alan 'yetki gaspı', 'yetki tecavüzü' ve 'fonksiyon gaspı' terimlerini karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru

İdare hukukunda bir idari işlemin yargısal denetime (iptal davasına) konu edilebilmesi için o işlemin "kesin ve yürütülebilir" (icrai) nitelikte olması gerekir. İdarenin nihai kararından önce gerçekleşen, tek başına hukuk aleminde bir değişiklik yaratmayan veya işlemin hazırlık safhasında kalan eylemler icrai nitelik taşımaz.

Buna göre, aşağıda belirtilenlerden hangisi idari işlemin "icrailik" özelliğine sahip olmadığı için doğrudan iptal davasına konu edilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin soruşturması sürecinde soruşturmacı (muhakkik) tarafından hazırlanan görüş raporu

Cevap

Disiplin soruşturması sürecinde soruşturmacı (muhakkik) tarafından hazırlanan görüş raporu
İdari işlemin 'icrai' olması, onun hukuk düzeninde tek taraflı irade ile yeni bir durum yaratması veya mevcut durumu değiştirmesi demektir. Disiplin soruşturması raporu veya muhakkik görüşü, idari kararın hazırlık aşamasında yer alan, bağlayıcı olmayan ve tek başına memurun hukukunda bir değişiklik yaratmayan bir 'ara işlem' veya 'hazırlık işlemi' niteliğindedir. Bu tür işlemler, nihai işlem tesis edilene kadar tek başlarına iptal davasına konu edilemezler.

Adım Adım Çözüm

1
İcrailik kavramının analiz edilmesi
İcrailik, bir işlemin başka bir makamın onayına veya ilgilinin rızasına gerek kalmadan hukuk aleminde doğrudan sonuç doğurabilmesidir.
Yalnızca icrai işlemler iptal davasına konu olabilir.
2
Hazırlık işlemleri ile nihai kararların ayırt edilmesi
Görüşler, teklifler, raporlar ve hazırlık çalışmaları tek başına icrai değildir; bunlar nihai kararın (idari işlemin) oluşum aşamalarıdır.
Hukuki sonuç, hazırlık aşamasında değil, yetkili makamın nihai imzasıyla doğar.
3
Seçeneklerdeki işlemlerin niteliğinin belirlenmesi
Atama, yıkım, faaliyetten men ve ret kararları idarenin iradesini kesin olarak ortaya koyan son halkadır. Ancak müfettiş veya soruşturmacı raporu sadece bir 'öneri' niteliğindedir.
Soruşturmacı raporundan sonra disiplin amiri veya kurulu ceza vermeyebilir, bu durumda raporun hukuk aleminde bir karşılığı oluşmaz.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Özellikleri - İcrailik ve Kesinlik
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 4Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin sakatlığı rejimi; işlemin hukuk aleminde doğup doğmadığını (yokluk) veya doğmuş olmakla birlikte hukuka aykırı olup olmadığını (iptal edilebilir olma) belirleyen kurallara dayanır. İdari işlemin kurucu unsurlarındaki sakatlıkların ağırlığına göre işlemin tabi olacağı müeyyide değişkenlik göstermektedir.

Buna göre, idari işlemlerin unsurları ve sakatlık halleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk tekniği açısından doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdare dışı bir şahsın veya görev süresi sona ermiş bir kamu görevlisinin idare adına işlem tesis etmesi 'yetki gaspı' niteliğindedir ve bu işlem hukuk aleminde hiç doğmamış sayılarak 'yokluk' yaptırımıyla sakattır.

Cevap

İdare dışı bir şahsın veya görev süresi sona ermiş bir kamu görevlisinin idare adına işlem tesis etmesi 'yetki gaspı' niteliğindedir ve bu işlem 'yokluk' yaptırımıyla sakattır.
İdare hukukunda 'yetki gaspı', bir işlemin idare ile hiçbir organik bağı olmayan veya bu bağı sona ermiş bir kişi tarafından tesis edilmesidir. Bu durumda işlemin 'faili' hukuken mevcut olmadığından, işlem kurucu unsur eksikliği nedeniyle hiç doğmamış sayılır (yokluk).

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin 'yetki' unsurundaki sakatlık türlerini belirle.
Yetki gaspı, fonksiyon gaspı, yetki tecavüzü ve ağır/bariz yetki tecavüzü.
Sakatlığın derecesi, hangi yaptırımın (yokluk veya iptal) uygulanacağını belirler.
2
Yetki gaspı ve fonksiyon gaspının hukuki sonucunu analiz et.
Her ikisi de işlemin kurucu unsurlarındaki temel bir eksikliği ifade eder ve 'yokluk' (hiç doğmamış sayılma) ile sonuçlanır.
Makamın veya kamu sıfatının hiç olmaması durumu, idarenin iradesinin oluşmadığını gösterir.
3
Diğer unsurların (sebep, konu, amaç) sakatlık rejimini değerlendir.
Genellikle bu unsurlardaki hukuka aykırılıklar 'iptal edilebilir' olma sonucunu doğurur.
Bu unsurlar işlemin içeriğiyle ilgilidir; ancak çok ağır hallerde (konu imkansızlığı gibi) yokluk gündeme gelebilir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Sakatlık Rejimi: Yokluk vs. İptal
Soru 5Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin yetki unsuru bakımından sakatlık halleri; işlemin hangi makam veya kişi tarafından yapıldığına göre çeşitlilik gösterir. Bir belediye encümeninin, bir vatandaşı işlediği bir fiil nedeniyle 'hapis cezasına' çarptırması, idari makamların yargı organlarının görev alanına girmesi anlamına geldiği için aşağıdaki sakatlık hallerinden hangisine örnek teşkil eder?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fonksiyon gaspı

Cevap

Belediye encümeninin hapis cezası vermesi, idarenin yargı organının görev alanına müdahale etmesi nedeniyle fonksiyon gaspı olarak nitelendirilir.
İdare hukukunda 'fonksiyon gaspı', yürütme organının (idarenin), yasama veya yargı organlarının görev alanına giren konularda işlem yapmasıdır. Belediye encümeni bir idari makamdır, ancak hapis cezası vermek yargı organının (mahkemelerin) tekelindedir. Bu nedenle idarenin yargı yetkisini kullanması fonksiyon gaspı teşkil eder ve hukuki sonucu 'yokluk'tur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemi tesis eden makamı ve işlemin niteliğini belirle.
İşlem yapan: Belediye encümeni (İdari makam). İşlem: Hapis cezası (Adli/Yargısal ceza).
Yetki sakatlığının türünü belirlemek için aktörün ve eylemin hangi devlet erkiyle ilgili olduğunu anlamak gerekir.
2
Devlet erkleri arasındaki yetki paylaşımını analiz et.
Hapis cezası verme yetkisi Anayasa gereği sadece bağımsız mahkemelere (yargı erki) aittir.
İdarenin sadece idari yaptırım (idari para cezası, kapatma vb.) uygulama yetkisi vardır.
3
Sakatlık türünü teşhis et.
İdarenin yargı alanına müdahalesi 'Fonksiyon Gaspı'dır.
Fonksiyon gaspı, yasama, yürütme ve yargı organlarının birbirlerinin alanına giren işlemler yapmasıdır.

Anahtar Kavram

Fonksiyon Gaspı

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin unsurlarından 'yetki tecavüzü' ile 'fonksiyon gaspı' arasındaki farkı, hukuki sonuçları (iptal vs. yokluk) üzerinden tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 6Soru

İdare hukuku öğretisinde idari işlemler; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş temel unsurdan oluşur. İdarenin bir idari işlemi tesis ederken ulaşmak istediği nihai sonucu ifade eden "maksat" unsuru bakımından, tüm idari işlemlerin hukuka uygun kabul edilebilmesi için yönelmesi gereken temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu yararı

Cevap

İdari işlemlerin her zaman kamu yararı amacıyla yapılması zorunludur.
İdare hukukunda tüm idari işlemlerin uzak amacı 'kamu yararı'dır. İdare, yaptığı her işlemde toplumun genel menfaatini gözetmek zorundadır. Eğer bir işlem kamu yararı dışında başka bir amaçla (kişisel kin, siyasi çıkar vb.) yapılırsa, bu durum maksat unsuru bakımından 'yetki saptırması' sakatlığını doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin unsurlarını analiz etmek
İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat olmak üzere beş unsuru olduğu belirlenir.
Bir işlemin hukuka uygunluğunu denetlemek için bu unsurların her birinin tam olması gerekir.
2
Maksat unsurunun tanımını yapmak
Maksat, idarenin işlemi yaparken ulaşmak istediği nihai sonuçtur.
Bu unsur idarenin niyetini ve işlemin sonucunda ortaya çıkacak toplumsal faydayı denetler.
3
Genel ve özel amaç ayrımını değerlendirmek
Her idari işlemin değişmez genel amacı kamu yararıdır.
İdarenin kamu yararı dışında kişisel, siyasi veya üçüncü kişilere fayda sağlama amacıyla yaptığı işlemler 'yetki saptırması' nedeniyle sakat kabul edilir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Unsurları: Maksat

İpuçları

1
İdari işlemlerin her zaman toplumsal bir fayda gözetmesi gerektiğini hatırlayın.
2
Maksat unsuru sakatlanmış bir işlem için açılan davalarda genellikle 'yetki saptırması' iddiası öne sürülür.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin 'sebep' ve 'konu' unsurları arasındaki farkı çalışarak pekiştirme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin "yetki" unsuru bağlamında başvurulan yetki devri ile imza devri arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yetki devri kapsamında yapılan işlemlerden kaynaklanan hukuki sorumluluk yetkiyi devreden makama ait olmaya devam ederken, imza devrinde sorumluluk imzayı atan kişiye geçer.

Cevap

Yetki devrinde sorumluluğun devredene, imza devrinde ise imzayı atana ait olduğunu belirten ifade yanlıştır; hukuki gerçek bunun tam tersidir.
Doğru yanıt olan sorumluluğa ilişkin ifade yanlıştır çünkü idare hukukunda yetki ve sorumluluk paralel gider. Yetki devrinde kullanım hakkı devralana geçtiği için yapılan işlemlerden doğan sorumluluk da artık devralan makama aittir. İmza devrinde ise yetki aslında devredilmemekte, sadece belgenin fiziksel olarak imzalanması için ast görevlendirilmektedir; bu nedenle asıl sorumluluk yetki sahibi amirin üzerinde kalmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki devri ve imza devrinin 'yetki' ve 'sorumluluk' üzerindeki etkilerini analiz et.
Yetki devri yetkiyi ve sorumluluğu devralana geçirirken, imza devri sadece imza atma yetkisini verir, sorumluluk devredende kalır.
Yetki ve sorumluluğun paralelliği ilkesi gereği yetki kimdeyse sorumluluk da ondadır.
2
Kurumların süreklilik özelliklerini değerlendir.
Yetki devri nesneldir (makamdan makama), imza devri özneldir (kişiden kişiye).
Amirin değişmesi imza devrini bitirir ancak yetki devrini etkilemez.
3
Seçeneklerdeki 'sorumluluk' vurgusunu kontrol et.
Sorumluluğun devredende kaldığı durumun imza devri, devralana geçtiği durumun yetki devri olduğu saptanır.
Yanlış olan seçeneği belirlemek için bu temel ayrım kullanılır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki ve İmza Devri Ayrımı

İpuçları

1
Yetki kimdeyse sorumluluk da kural olarak ondadır.
2
Amir değiştiğinde sona eren işlem hangisiydi? Bu, işlemin kişisel olup olmadığını gösterir.
3
Yetki devri için mutlaka bir kanun maddesi gerekirken, imza devri idarenin iç çalışma düzenidir.

Daha Fazla Pratik

Yetki devrinin hangi durumlarda kısmen veya tamamen yapılamayacağını (yasak alanlar) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

İdare hukukunda, bir idari işlemin dış dünyada büründüğü kalıbı, işlemin yapılış tarzını ve izlenen yöntemleri (yazılılık, imza, gerekçe vb.) ifade eden idari işlem unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şekil

Cevap

İdari işlemin dış dünyada büründüğü kalıbı ve izlenen yöntemi ifade eden unsur Şekil unsurudur.
İdari işlemin şekil unsuru, işlemin hukuk aleminde varlık kazanması için büründüğü dış kalıbı ve bu süreçte izlenen usulleri ifade eder. Yazılılık, imza, tarih ve gerekçe gibi unsurlar idari işlemin şekil ve usul şartları arasında yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen tanımı analiz etme
Dış dünya büründüğü kalıp, yapılış tarzı ve izlenen yöntemler (yazılılık, imza vb.) ifadeleri tespit edildi.
Sorunun hangi idari işlem unsurunu tanımladığını anlamak için anahtar kelimeler belirlenmelidir.
2
İdari işlemin unsurlarını karşılaştırma
Yetki makamı, Sebep gerekçeyi, Konu sonucu, Amaç ise hedefi ifade eder. Şekil ise dış görünüş ve usulü ifade eder.
Tanımlanan özelliklerin hangi hukuk kavramıyla eşleştiği saptanmalıdır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Unsurları (Şekil)
Soru 9Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin unsurlarında meydana gelen sakatlıklar, işlemin hukuk alemindeki geçerliliğini farklı şekillerde etkilemektedir. Bir idari makamın; yasama organının yetkisinde olan bir konuda düzenleme yapması veya yargı organının görev alanına giren bir uyuşmazlık hakkında karar vermesi gibi 'fonksiyon gaspı' teşkil eden ağır yetki tecavüzü hallerinde, söz konusu işlemin tabi olacağı hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yokluk

Cevap

Fonksiyon gaspı gibi ağır sakatlıklar içeren işlemler hukuk sisteminde hiç doğmamış kabul edilir ve bu durum 'Yokluk' yaptırımıyla ifade edilir.
İdare hukukunda fonksiyon gaspı, bir idari makamın idare alanı dışındaki (yasama veya yargı) bir konuda işlem yapmasıdır. Bu durum idari işlemin en temel kurucu unsurlarından birinin (yetki) 'yok' sayılacak kadar ağır ihlalidir, bu nedenle işlem 'Yokluk' yaptırımına tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin sakatlık türünün belirlenmesi
Fonksiyon Gaspı (Ağır Yetki Tecavüzü)
İdarenin, devletin diğer erkleri (yasama-yargı) yerine geçerek işlem yapması idari fonksiyonun dışına çıkılmasıdır.
2
Yaptırım hiyerarşisinin değerlendirilmesi
Kurucu unsur eksikliği
İdari işlemin yetki unsuru o kadar ağır bir biçimde sakatlanmıştır ki işlemin 'idari işlem' olma vasfı ortadan kalkmıştır.
3
Hukuki sonucun tayin edilmesi
Yokluk
Bu tür işlemler hiçbir zaman hukuk aleminde varlık kazanmaz, iptal davası açılmasına gerek kalmaksızın herkes tarafından her zaman geçersiz sayılabilir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Sakatlık Dereceleri ve Yokluk

İpuçları

1
İşlemin yapıldığı makamın yetki sınırlarını başka erkler aleyhine (Yasama-Yargı) aşıp aşmadığına bakın.
2
Eğer bir işlem en temel kurucu unsurlarından mahrumsa, o işlem hukuk aleminde hiç doğmamış kabul edilir.
3
Ağır yetki tecavüzü (fonksiyon gaspı) ve yetki gaspı halleri işlemin 'yokluk' ile malul olmasına neden olur.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin 'Sebep' ve 'Konu' unsurlarındaki sakatlıkların 'İptal Davası' üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 10Soru

İdare hukukunda, sakat bir idari işlemin hukuk aleminden kaldırılmasını sağlayan "geri alma" (istirdat) müessesesi ile idari yargı mercileri tarafından tesis edilen "iptal kararı" arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İptal kararı bağımsız yargı organları (mahkemeler) tarafından verilirken; geri alma, bizzat idare tarafından tesis edilen bir idari işlemdir.

Cevap

İptal kararı bir yargı organı tasarrufu iken; geri alma, idarenin kendi tesis ettiği işlemi yine kendi iradesiyle ortadan kaldırdığı bir idari işlemdir.
Doğru ifade, işlemleri tesis eden makamları doğru şekilde ayırmaktadır. İptal, yargı organının (Danıştay, İdare Mahkemesi vb.) denetimi sonucunda verdiği bir karardır. Geri alma ise idarenin, hata veya hukuka aykırılık fark ettiğinde kendi işlemini geri çekmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
İptal kararının hukuki niteliğini belirle.
İptal kararı, idari yargı mercilerince (mahkemeler) verilen ve kesin hüküm teşkil eden yargısal bir karardır.
Yargısal denetim mekanizmasını anlamak için.
2
Geri alma işleminin hukuki niteliğini belirle.
Geri alma, idarenin kendi yaptığı bir işlemi, genellikle hukuka aykırılık nedeniyle, kendiliğinden ortadan kaldırmasıdır.
İdari denetim mekanizmasını anlamak için.
3
Zamana yönelik etkilerini karşılaştır.
Her iki işlem de kural olarak işlemin yapıldığı ana kadar geri gider ve işlemi sanki hiç yapılmamış gibi hukuk aleminden siler.
Geçmişe yürürlük ilkesini doğrulamak için.
4
Yetki farkını tespit et.
Doğru seçenek olan ifadenin, yetkiyi kullanan makamların (Yargı vs. İdare) ayrımını doğru yaptığını doğrula.
Kavramsal ayrımı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Sona Ermesi: İptal ve Geri Alma Ayrımı

İpuçları

1
İptal bir mahkeme kararı mıdır yoksa idari bir karar mıdır?
2
Geri alma (istirdat) ile kaldırma (ilga) arasındaki 'zaman' farkına odaklanmayın, soruda iptal ile farkı soruluyor.
3
Hukukta mahkemelerin yaptığı denetim ile idarenin kendi içinde yaptığı denetimi makam yönünden ayırın.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin geri alınabilmesi için gereken 'dava açma süresi' ve 'haklı beklenti' ilkelerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru

İdare tarafından tesis edilen bir işlemin, başka bir makamın onayına veya ilgilinin rızasına ihtiyaç duymadan hukuk aleminde yeni bir durum yaratabilmesi, mevcut bir durumu değiştirebilmesi veya kaldırabilmesi özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İcrailik

Cevap

İdari işlemlerin ilgilinin rızasına ihtiyaç duymadan hukuk aleminde doğrudan sonuç doğurabilmesi 'İcrailik' olarak adlandırılır.
İcrailik (ya da kesinlik-icrailik), idarenin aldığı bir kararın, muhatabının rızasına veya bir mahkeme kararına ihtiyaç duymaksızın hukuk düzeninde değişiklik yapabilme gücünü ifade eder. Bu özellik sayesinde idari işlemler 'doğrudan uygulanabilir' hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin sonuç doğurma şeklini analiz edin.
İşlemin başka bir makamın onayı veya kişinin kabulüne bağlı olmadığı görülmektedir.
Soruda vurgulanan temel nokta işlemin uygulanabilirliği ve hukuk alemindeki doğrudan etkisidir.
2
İcrailik ve Re'sen İcra kavramlarını ayırt edin.
İşlemin hukuk aleminde sonuç doğurması 'İcrailik', bu sonucun zorla yerine getirilmesi 'Re'sen İcra'dır.
Öğrenciler genellikle bu iki kavramı birbiriyle karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Özellikleri (İcrailik)

İpuçları

1
İdarenin kararlarının 'uygulanabilir' olması ile ilgili bir terim düşünün.

Daha Fazla Pratik

İcrailik ve Re'sen icra arasındaki temel farkı memur atama ve bina yıkımı örnekleri üzerinden pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 12Soru

İdari işlemler, hukuk alemine doğdukları andan itibaren "hukuka uygunluk karinesinden" yararlanırlar ve yetkili mercilerce iptal edilene kadar geçerli bir işlemin tüm sonuçlarını doğururlar. Ancak işlemin kurucu unsurlarındaki sakatlık öylesine ağırdır ki, hukuk düzeni bu işlemi en baştan itibaren "hiç doğmamış" kabul eder ve bu duruma "yokluk" yaptırımı uygulanır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin hukuk aleminde "yokluk" (hiç doğmamış sayılma) ile malul sayılmasına yol açan durumlardan biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir kamu görevlisinin, kanunen yetkili kılındığı mülki (coğrafi) sınırlar dışında bir taşınmaz hakkında idari işlem tesis etmesi (Yer Yönünden Yetki Tecavüzü)

Cevap

Bir kamu görevlisinin yer yönünden yetki sınırlarını aşması (yetki tecavüzü), işlemi 'yok' kılan bir sebep değil, idari yargıda 'iptal' edilmesini gerektiren bir sakatlık halidir.
İdari işlemin 'yokluk' yaptırımıyla malul sayılabilmesi için işlemin hukuk düzeninde hiç var olmamış kabul edilmesini gerektiren temel bir eksiklik (kurucu unsur eksikliği) olması gerekir. Yer (coğrafi) yönünden yetki sınırlarının aşılması, idare hukukunda 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılır. Bu durum, işlemin idari yargı mercii tarafından iptal edilmesine yol açan bir hukuka aykırılıktır; ancak işlemin hukuk dünyasında doğmasını engellemez. İşlem, iptal edilene kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

1
Yokluk ve İptal ayrımını tanımla
Yokluk, işlemin kurucu unsurlarının eksikliği veya ağır sakatlığıdır; iptal ise işlemin yürürlükte olduğu ancak hukuka aykırı olduğu durumdur.
Soru, yokluk yaptırımına tabi olmayan durumu sormaktadır.
2
Yetki unsuru altındaki 'Gasp' ve 'Tecavüz' farkını analiz et
Gasp (fonksiyon veya şahıs) yokluk doğururken; tecavüz (yer, konu veya zaman) kural olarak iptal edilebilir bir sakatlık doğurur.
Yetki sakatlıklarının derecesi yaptırımın türünü belirler.
3
Seçeneklerdeki durumları derecelendir
Fonksiyon gaspı, şahıs yönünden gasp, konu imkansızlığı ve ağır/bariz yetki tecavüzü 'yokluk' kapsamındayken; yer yönünden yetki tecavüzü tipik bir iptal sebebidir.
Doğru cevaba ulaşmak için sakatlığın ağırlığı test edilir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yokluk Yaptırımı
Soru 13Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin 'yetki' unsuru, işlemin kim tarafından yapılacağını belirleyen ve kamu düzenine ilişkin olan bir unsurdur. Yetki unsurundaki sakatlıkların ağırlığına göre işlemin tabi olacağı yaptırım 'iptal edilebilirlik' veya 'yokluk' olabilmektedir.

Buna göre, yetki unsurundaki sakatlıklar ve sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama organının, idarenin görev alanına giren bir konuda bireysel ve somut bir idari işlem tesis etmesi 'yetki tecavüzü' teşkil eder ve bu işlem süresi içerisinde iptal davasına konu edilmelidir.

Cevap

Yasama organının idarenin görev alanına girerek işlem yapması 'yetki tecavüzü' değil, 'fonksiyon gaspı' niteliğindedir ve yaptırımı 'iptal' değil 'yokluk'tur.
Yasama organının idarenin (yürütmenin) görev alanına giren bireysel ve somut bir işlem yapması, devlet erki değişikliği anlamına geldiği için 'fonksiyon gaspı'dır. Fonksiyon gaspı ile sakatlanan işlemler ise 'yokluk' (non-existence) yaptırımına tabidir. Yetki tecavüzü ise idare teşkilatı içerisindeki makamların yetki aşımıdır ve yaptırımı kural olarak iptaldir. Bu nedenle ifadedeki niteleme ve yaptırım sonucu hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki ve Fonksiyon Gaspı Ayrımı
Yasama, yürütme ve yargı erklerinin birbirlerinin alanına girmesi 'fonksiyon gaspı' olarak tanımlanır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her devlet erkinin görev sınırı anayasa ile çizilmiştir.
2
Yaptırımın Belirlenmesi
Fonksiyon gaspı ile sakatlanan idari işlemler 'yokluk' (hukuken hiç doğmamış olma) yaptırımına tabidir.
Bu derece ağır sakatlıklar işlemin hukuk dünyasında varlık kazanmasını engeller.
3
Yetki Tecavüzü ile Karşılaştırma
Yetki tecavüzü, idari teşkilat içindeki makamların (ast-üst gibi) birbirinin yetkisini aşmasıdır.
Yetki tecavüzünde işlem yine bir idari makamca yapıldığı için genellikle iptal edilebilir niteliktedir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki Sakatlıkları (Fonksiyon Gaspı vs. Yetki Tecavüzü)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin "yetki" unsuru bakımından ortaya çıkan sakatlık halleri, ihlalin niteliğine ve ağırlığına göre farklı hukuki sonuçlar doğurur. Bir idari makamın, yürütme organının genel görev alanı dışına çıkarak yasama veya yargı organlarının münhasır yetki alanına giren bir konuda karar alması durumu aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır ve bu işlemin yaptırımı nedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fonksiyon gaspı - Yokluk

Cevap

Bir idari makamın yasama veya yargı alanına müdahale etmesi 'Fonksiyon Gaspı' olarak adlandırılır ve bu işlemin yaptırımı 'Yokluk'tur.
İdarenin kendi sınırlarını aşarak yasama (kanun yapma) veya yargı (hüküm verme) organlarının yerine geçerek işlem tesis etmesi, kuvvetler ayrılığı ilkesine en ağır müdahaledir. Bu durum hukuk literatüründe fonksiyon gaspı olarak adlandırılır ve işlem hukuk aleminde hiçbir sonuç doğurmaz (yokluk).

Adım Adım Çözüm

1
İhlal edilen yetki sınırının niteliğini belirlemek.
İşlemin sadece idare içi değil, devletin temel organları (Yürütme-Yasama-Yargı) arasındaki sınırı aştığı görülür.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği her organ kendi anayasal görev alanında kalmalıdır.
2
Bu tür bir sınır aşımının idare hukukundaki adını saptamak.
İdarenin yasama veya yargı yerine geçerek işlem yapması 'Fonksiyon Gaspı' kavramıyla ifade edilir.
Bir devlet erkinin diğerinin işlevini (fonksiyonunu) üstlenmesi söz konusudur.
3
Fonksiyon gaspının hukuki yaptırımını tayin etmek.
Yetki unsurundaki bu denli ağır ve kurucu nitelikteki sakatlık, işlemin hukuk aleminde hiç doğmamasını yani 'Yokluk' yaptırımını gerektirir.
Kurucu unsurları eksik veya ağır derecede sakat olan işlemler iptal davasına konu olmadan kendiliğinden geçersizdir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki Unsuru ve Fonksiyon Gaspı

İpuçları

1
İhlalin devletin hangi erkleri (Yasama, Yürütme, Yargı) arasında gerçekleştiğine odaklanın.
2
İdarenin meclis gibi kanun yapması veya mahkeme gibi ceza vermesi bir 'fonksiyon' değişimidir.
3
Kuvvetler ayrılığının bu denli ağır ihlali, işlemin yok hükmünde sayılmasına neden olur.

Daha Fazla Pratik

Yetki tecavüzü ile yetki gaspı arasındaki farkları, yapan kişinin 'kamu görevlisi' olup olmadığına bakarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 15Soru

İdari işlemin yetki unsuru, işlemin kim tarafından yapılabileceğini belirleyen ve kamu düzenine ilişkin olan temel bir unsurdur. İdarenin, yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem yapması durumu idari hukukunda ne şekilde adlandırılır ve bu işlemin tabi olacağı hukuki yaptırım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Fonksiyon gaspı - Yokluk

Cevap

İdarenin yasama veya yargı organının görev alanına müdahale etmesi 'Fonksiyon Gaspı' olarak adlandırılır ve bu işlemin hukuki sonucu 'Yokluk'tur.
Fonksiyon gaspı, idari makamların, devletin diğer temel fonksiyonları olan yasama veya yargı alanına giren konularda işlem tesis etmesidir. Örneğin; idarenin bir mahkeme kararı gibi hüküm kurması veya bir kanun maddesini yürürlükten kaldırması bu kapsama girer. Bu denli ağır bir yetki aşımı, işlemin hukuken hiç doğmamış kabul edildiği 'yokluk' yaptırımına tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemi yapan makam ile işlemin konusu arasındaki ilişkiyi analiz etme.
İşlem, yürütme organı (idare) tarafından ancak yasama veya yargı yetkisi kullanılarak yapılmıştır.
Yetki unsurundaki sakatlığın derecesini belirlemek için müdahale edilen alanın tespiti gerekir.
2
Hukuki kavramın tanımlanması.
Bu durum, erkler arası bir müdahale olduğu için 'Fonksiyon Gaspı' kavramına girer.
İdarenin kendi alanı dışındaki bir devlet fonksiyonunu üstlenmesi fonksiyon gaspıdır.
3
Yaptırım türünün belirlenmesi.
Hukuk dünyasında bu kadar ağır bir sakatlık, işlemin kurulmamış sayılmasına (yokluk) neden olur.
Kurucu unsurlardan olan yetkinin, devlet organları düzeyinde ihlali işlemin hukuken doğmasına engeldir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki Unsuru Sakatlıkları

İpuçları

1
Bu soru kuvvetler ayrılığı ilkesinin idare tarafından ihlal edilmesiyle ilgilidir.
2
İdarenin bir mahkeme gibi karar vermesi durumunda hangi 'gasp' türünün oluştuğunu düşünün.
3
Yasama, yürütme ve yargı birer devlet 'fonksiyonudur'. Bir fonksiyonun diğeri yerine geçmesi en ağır sakatlıktır.

Daha Fazla Pratik

Yetki gaspı ile yetki tecavüzü arasındaki farkları bir tablo üzerinden çalışmak konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru

İdare hukukunda, bir idari işlemin tesis edilmesindeki nihai hedefi ifade eden ve tüm idari işlemler için değişmez bir şekilde "kamu yararı" olarak kabul edilen unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amaç

Cevap

İdari işlemin nihai hedefini ve kamu yararını ifade eden unsur amaç unsurudur.
İdari işlemin amaç unsuru, idarenin bir işlemi yaparken ulaşmak istediği nihai sonucu ve toplumsal faydayı ifade eder. İdare hukukunda idarenin her türlü işlemi istisnasız olarak 'kamu yararı' amacıyla yapılmalıdır. Eğer bir işlem kişisel çıkarlar, siyasi düşünceler veya üçüncü kişilere zarar verme amacıyla tesis edilirse, 'maksat (amaç) sakatlığı' nedeniyle hukuka aykırı hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin beş temel unsuru (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) hatırlanır.
Bu unsurlardan her biri işlemin farklı bir hukuki boyutunu temsil eder.
Sorunun hangi yapısal bileşeni sorguladığını anlamak için gereklidir.
2
İşlemin "nihai hedefi" ve "gayesi" ile ilgili olan unsurun tanımı yapılır.
Amaç unsurunun işlemin psikolojik ve teleolojik (erekbilimsel) yönünü oluşturduğu saptanır.
İdari işlemin neden yapıldığı (sebep) ile ne için yapıldığı (amaç) arasındaki farkı ayırt etmek için gereklidir.
3
İdare hukukunda idarenin tüm eylem ve işlemlerinde gütmek zorunda olduğu temel ilke değerlendirilir.
Tüm idari işlemlerin değişmez ve genel amacının 'kamu yararı' olduğu sonucuna ulaşılır.
Amaç unsuru ile kamu yararı kavramı arasındaki mutlak bağı kurmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Amaç Unsuru

İpuçları

1
İdari işlemin unsurlarından hangisinin her zaman 'kamu yararı' ile eş anlamlı kullanıldığını düşünün.
2
Bu unsur işlemin 'neden' yapıldığını değil, 'ne için' yani hangi gaye ile yapıldığını sorgular.
3
İdarenin bir işlemi yaparken ulaşmak istediği son nokta bu unsurdur.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin unsurlarındaki sakatlık hallerini (örneğin yetki tecavüzü veya yetki gaspı farkını) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin unsurlarındaki sakatlıklar, işlemin hukuk dünyasındaki geçerliliğini ve varlığını doğrudan etkilemektedir. İdari makamların; yasama veya yargı organının görev alanına giren bir konuda işlem tesis etmesi (fonksiyon gaspı), idareye tamamen yabancı bir kişinin idari işlem yapması (yetki gaspı) veya işlemin kanunen imkansız bir konuya ilişkin olması gibi ağır ve bariz hukuki sakatlık durumlarında ortaya çıkan yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yokluk

Cevap

İdari işlemin kurucu unsurlarındaki ağır ve bariz sakatlıkların (fonksiyon gaspı, yetki gaspı gibi) hukuki sonucu yokluktur.
İdari işlemin oluşabilmesi için gerekli olan kurucu unsurlarda (yetki, konu, şekil, sebep, amaç) meydana gelen ve işlemin hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılmasına neden olan en ağır sakatlık türü 'Yokluk'tur. Özellikle yasama veya yargının yerine geçerek işlem yapılması (fonksiyon gaspı) idari işlemin temelini sarsan bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemdeki sakatlığın niteliğini analiz etme
Soruda belirtilen 'fonksiyon gaspı' ve 'yetki gaspı' durumları, işlemin kurucu unsurlarındaki en ağır sakatlık seviyeleridir.
Sakatlığın derecesi, uygulanacak yaptırımın türünü belirler.
2
Hukuki yaptırım türlerini karşılaştırma
Eğer işlem yetkili bir makam tarafından yapılmış ancak usul hatası varsa 'iptal edilebilirlik'; ancak işlem idareye tamamen yabancı bir kişi tarafından yapılmışsa 'yokluk' oluşur.
Yokluk durumunda işlem hukuk dünyasında hiç doğmamış kabul edilir ve zaman aşımına uğramadan her zaman ileri sürülebilir.
3
Doğru kavramı seçme
İdare hukukunda 'gasp' niteliğindeki ağır ihlallerin karşılığı olan teknik terim yokluktur.
Bu tür işlemler idari yargıda iptal davasına konu edilmek zorunda değildir çünkü zaten hukuken mevcut değildirler.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Sakatlık ve Yokluk Yaptırımı

İpuçları

1
İşlemin hukuk dünyasında hiç doğmamış kabul edildiği en ağır yaptırım türünü düşünün.
2
Yasama veya yargı yetkisinin idare tarafından kullanılması (gasp), işlemin kurucu unsurlarını tamamen yok eder.
3
Bir sivilin kendini polis sanıp ceza yazması durumu 'yetki gaspı'dır ve bu işlemin hukuki karşılığı 'yokluk'tur.

Daha Fazla Pratik

Yetki gaspı ile yetki tecavüzü arasındaki farkları ve her birinin hukuki sonuçlarını karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 18Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin sakatlığı veya geçerliliği incelenirken işlemin beş temel unsuru (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) dikkate alınır. Bir belediye encümeninin, imar mevzuatına aykırı olarak ruhsatsız inşa edildiği tespit edilen bir yapının yıkılmasına karar vermesi durumunda; işlemin tesis edilmesine dayanak teşkil eden "yapının ruhsatsız olması" durumu, bu idari işlemin hangi unsuru kapsamında değerlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sebep

Cevap

İdari işlemi tetikleyen fiili durum olan 'yapının ruhsatsız olması', işlemin sebep unsurunu oluşturur.
İdare hukukunda sebep unsuru, idareyi bir işlem tesis etmeye sevk eden hukuki veya fiili gerekçelerdir. Örnekte yıkım kararının alınmasına yol açan 'yapının ruhsatsız olması' durumu, idareyi bu işlemi yapmaya zorlayan fiili bir nedendir. Dolayısıyla bu durum işlemin sebep unsurunu oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin unsurlarını tanımla.
İdari işlem; yetki, şekil, sebep, konu ve amaç olmak üzere beş unsurdan oluşur.
Soruda hangi unsurun sorgulandığını anlamak için genel çerçeveyi belirlemek gerekir.
2
Senaryodaki 'ruhsatsız yapı' durumunun zamanlamasını analiz et.
Yapının ruhsatsız olması, idareyi yıkım kararı almaya iten ve karardan önce var olan bir durumdur.
Sebep unsuru, idareyi işlem yapmaya yönelten 'neden' sorusunun cevabıdır.
3
Elde edilen veriyi unsurlarla eşleştir.
İşlemden önce var olan bu fiili durum 'Sebep' unsurudur. 'Yıkım kararı' ise işlemin 'Konusu'dur.
İdarenin irade açıklamasına dayanak teşkil eden objektif durumlar sebep unsuru içinde yer alır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemin Sebep Unsuru
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru

Danıştay içtihatları ve idare hukuku ilkeleri uyarınca, idarenin kendi tesis etmiş olduğu hukuka aykırı bir işlemi "idari istikrar" ve "hukuki güvenlik" ilkeleri gereği geri alabilmesi kural olarak dava açma süresi ile sınırlandırılmıştır. Ancak işlemin sakatlık derecesi veya tesis ediliş biçimi bu genel kuralın istisnalarını oluşturmaktadır.

Buna göre, idarenin hukuka aykırı bir idari işlemi hiçbir süre sınırlamasına tabi olmaksızın her zaman geri alabileceği haller arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari bir makamın, aynı tüzel kişilik içindeki başka bir makamın yetki alanına giren konuda işlem yapması

Cevap

İdari bir makamın, aynı tüzel kişilik içindeki başka bir makamın yetki alanına giren konuda işlem yapması (basit yetki tecavüzü), işlemin her zaman geri alınabileceği istisnai hallerden biri değildir.
Doğru yanıt olan seçenek, bir idari makamın diğerinin yetki alanına müdahale etmesini (yetki tecavüzü) ifade eder. Bu tür işlemler 'iptal edilebilir' niteliktedir ve hukuk düzeninde 'idari istikrar' ilkesi gereği ancak 60 günlük genel dava açma süresi içinde idare tarafından geri alınabilir. Bu süre geçtikten sonra, ilgilinin hilesi veya ağır bir sakatlık (yokluk gibi) söz konusu değilse, işlem kazanılmış hak benzeri bir korumadan yararlanır.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin geri alınması kuralını belirle.
Hukuka aykırı işlemler kural olarak 60 günlük dava açma süresi içinde geri alınabilir.
Bu süre geçtikten sonra 'idari istikrar' ilkesi gereği işlem geri alınamaz hale gelir.
2
Süre sınırlaması olmayan 'istisnai' halleri tespit et.
Yokluk, ilgilinin hilesi/kusuru ve açık maddi hatalar istisnadır.
Hukuk düzeni, ağır sakatlıkların veya kötü niyetin idari istikrar arkasına sığınmasına izin vermez.
3
Seçeneklerdeki yetki sakatlıklarını karşılaştır.
Fonksiyon gaspı 'yokluk' sonucunu doğururken, basit yetki tecavüzü sadece 'iptal edilebilir' bir sakatlıktır.
Yetki tecavüzünde idare içinde bir yetki paylaşımı ihlali vardır ancak işlem idari bir işlem niteliğini koruduğu için 60 günlük süre kuralına tabidir.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Geri Alınması ve İdari İstikrar İlkesi

İpuçları

1
İdari istikrar ilkesine göre, bir işlem belli bir süre geçtikten sonra dokunulmazlık kazanır; ancak 'yokluk' gibi haller bu korumanın dışındadır.
2
Seçenekler arasında 'iptal edilebilirlik' ile 'yokluk' yaptırımlarını birbirinden ayırmaya çalışın. Sadece iptal edilebilir olanlar 60 günle sınırlıdır.
3
Yetki tecavüzü (aynı kurum içindeki makamlar arası yetki aşımı) işlemi yok saymaz, sadece hukuka aykırı kılar ve geri alma süresine tabidir.

Daha Fazla Pratik

Yetki unsuruyla ilgili olarak 'Yetki Gaspı', 'Fonksiyon Gaspı' ve 'Yetki Tecavüzü' kavramlarını içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 20Soru

İdare hukukunda idari işlemlerin "usul" (biçim) unsuru ve bu unsurun sakatlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevzuatta bir işlemin tesis edilebilmesi için başka bir makamın bağlayıcı teklifi şart koşulmuşsa; karar mercii bu teklifi uygun bulmadığı takdirde, teklif içeriğini değiştirerek işlemi nihai olarak tesis edebilir.

Cevap

Mevzuatta bağlayıcı teklif usulü öngörüldüğünde, karar merciinin teklif içeriğini değiştirerek işlem tesis edebileceğine dair ifade yanlıştır.
İdare hukukunda, bir işlemin tesisi için mevzuatta bir makamın 'bağlayıcı teklifi' öngörülmüşse, karar merciinin yetkisi bu teklifi aynen kabul ederek işlemi kurmak veya teklifi uygun bulmayarak reddetmekle sınırlıdır. Karar merciinin teklif üzerinde değişiklik yaparak işlemi tesis etmesi, hem yetki paylaşımına hem de usul kurallarına aykırıdır; zira bu durumda teklif makamının iradesi devreden çıkarılarak usulsüz bir işlem tesis edilmiş olur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemlerin usul unsurunda "zincir işlem" ve "hazırlık aşamaları" kavramları değerlendirilir.
Karma ve kolektif işlemlerin tesisinde teklif ve karar mercilerinin ayrılabileceği saptanır.
Yetki paylaşımının usule nasıl yansıdığını anlamak için.
2
"Bağlayıcı teklif" rejiminin karar merciinin takdir yetkisi üzerindeki etkisi incelenir.
Karar merciinin, bağlayıcı bir teklifi ya aynen kabul ederek işlemi tesis etmesi ya da reddetmesi gerektiği sonucuna varılır.
Yetkide ve usulde belirlilik ilkesi gereği.
3
Teklif içeriğinin karar mercii tarafından değiştirilmesinin (irade ikamesi) hukuki sonucu belirlenir.
Teklif üzerinde yapılan değişikliğin, kanun koyucunun teklif makamına verdiği iradeyi yok saydığı ve yetki/usul sakatlığı doğurduğu saptanır.
Yanlış olan seçeneği teyit etmek için.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Usul ve Bağlayıcı Teklif Usulü

İpuçları

1
İdari işlemlerde yetki ve usul kuralları kanunla belirlenir ve idare bu kuralları kendiliğinden genişletemez.
2
Mevzuattaki 'Teklif üzerine...' ibaresi, karar merciinin iradesinin ancak o teklif var olduğunda harekete geçebileceğini gösterir.
3
Bağlayıcı bir teklif üzerinde değişiklik yapmak, teklif makamının yerine geçerek karar vermek demektir ki bu da yetki gaspına yaklaşan bir usul sakatlığıdır.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemlerin yetki unsuru bağlamında 'yetki tecavüzü' ve 'fonksiyon gaspı' arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 3Sonraki
İdari İşlemler Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin