Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemler

İdari işlemler; idarenin kamu gücünü kullanarak, idari fonksiyon kapsamında tesis ettiği, tek taraflı ve icrai nitelikteki irade açıklamalarıdır. Bu işlemler, hukuk dünyasına doğdukları andan itibaren çeşitli özelliklere ve hukuki sonuçlara sahiptir.

İdari işlemlerin özellikleri ve hukuki sakatlık rejimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdari işlemlerin tek taraflılığı, işlemin hukuk aleminde sonuç doğurabilmesi için muhatabının rızasına veya katılımına ihtiyaç duyulmadığını ifade eder.
  2. B
    Bir işlemin "icrai" olması, o işlemin ilgilinin rızasına veya bir yargı kararına gerek kalmaksızın, kişinin hukuki durumunda doğrudan değişiklik yapabilme kabiliyetini gösterir.
  3. İdari işlemin amaç unsurundaki sakatlık (kamu yararı dışında bir amaç güdülmesi), işlemi kurucu unsurlarından yoksun bırakarak doğrudan "yokluk" yaptırımıyla karşı karşıya bırakır.Cevap
  4. D
    Hukuka uygunluk karinesi uyarınca, sakat bir idari işlem yetkili yargı organınca iptal edilene kadar geçerli bir işlemin tüm sonuçlarını doğurmaya devam eder.
  5. E
    İdare, kanunda açıkça yetki verilmiş olması veya kamu düzeninin korunması gibi zorunlu hallerde, tesis ettiği icrai işlemleri zor kullanarak bizzat yerine getirme (re'sen icra) yetkisine sahiptir.

Cevap

İdari işlemin amaç unsurundaki sakatlığın (kamu yararı dışında bir amaç güdülmesi) yokluk yaptırımına yol açtığını belirten ifade yanlıştır; çünkü amaç unsuru bir geçerlilik şartıdır ve ihlali iptal davası konusudur.
İdari işlemin amaç unsuru, idarenin her işleminde gözetmesi gereken 'kamu yararı'dır. Bu unsurun ihlal edilmesi durumuna 'maksat saptırması' denir ve bu durum idari yargıda işlemin iptaline yol açan bir hukuka aykırılık halidir. Yokluk ise işlemin hiç oluşmadığı, kurucu unsurlarından (irade açıklaması, idari makam tarafından yapılması, hukuken mümkün bir konu) birinin eksik olduğu durumlarda (örneğin; bir özel kişinin memur gibi işlem yapması) ortaya çıkar. Dolayısıyla amaç unsurundaki sakatlık işlemi yok kılmaz, sadece iptal edilebilir kılar.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin temel özelliklerini (tek taraflılık ve icrailik) analiz etme.
Bu özellikler idarenin kamu gücünü kullanarak ilgilinin rızası olmaksızın hukuki durum yaratmasını sağlar.
İdari işlemin özel hukuk işlemlerinden farkını anlamak için gereklidir.
2
Hukuka uygunluk karinesinin sonuçlarını değerlendirme.
İşlemlerin iptal edilene kadar geçerli sayıldığı ve icra edilebilir olduğu sonucuna varılır.
İdari işlemlerin sürekliliğini ve hukuk güvenliğini sağlamak amacıyla bu karine kabul edilmiştir.
3
İdari işlemin unsurları (yetki, şekil, sebep, konu, amaç) ile sakatlık rejimleri (iptal, yokluk) arasındaki ilişkiyi kurma.
Amaç unsurunun (kamu yararı) bir geçerlilik unsuru olduğu, ihlalinin ise yokluk değil, iptal edilebilirlik (maksat saptırması) doğurduğu belirlenir.
Yokluk yaptırımı yalnızca kurucu unsurların (irade, yetkili makam, konu imkansızlığı vb.) yokluğu veya ağır fonksiyon gaspı hallerinde söz konusu olur.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Geçerlilik ve Kurucu Unsurları Arasındaki Fark
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla