Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'nin kıyı bölgelerinde hakim olan iklim özelliklerinin iç kesimlere sokulma mesafesi bölgeler arasında belirgin farklılıklar gösterir. Ege Bölgesi'nde denizel etkiler kıyıdan yaklaşık 150−200150-200 km içeriye kadar ulaşabilirken, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde bu etki alanı oldukça dardır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusuCevap
  2. B
    Kıyı kuşağındaki illerin ortalama yükselti değerleri
  3. C
    Bölgelerin hakim rüzgar yönlerinin farklılık göstermesi
  4. D
    Kıyı bölgelerinin sahip olduğu enlem dereceleri
  5. E
    Kıyı şeridindeki deniz suyu tuzluluk oranları

Cevap

İklim özelliklerinin iç kesimlere sokulma mesafesini belirleyen temel faktör dağların kıyı çizgisine göre uzanış doğrultusudur.
Türkiye'de dağların uzanış doğrultusu iklimin yayılış alanını doğrudan etkiler. Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması sayesinde denizden gelen nemli ve ılıman hava kütleleri, dağlar arasındaki çöküntü alanlarından (grabenlerden) geçerek iç kesimlere kadar ulaşabilir. Bu durum Akdeniz iklim özelliklerinin daha geniş bir alanda görülmesini sağlar. Akdeniz ve Karadeniz'de ise dağlar kıyıya paralel uzandığı için bu etki kıyı şeridinde hapsolur.

Adım Adım Çözüm

1
Ege, Akdeniz ve Karadeniz bölgelerindeki dağların kıyıya göre konumunu analiz edin.
Ege'de dağlar kıyıya dik, Akdeniz ve Karadeniz'de ise paralel uzanmaktadır.
Dağların uzanış yönü, nemli hava kütlelerinin önünde bir engel olup olmayacağını belirler.
2
Uzanış yönünün hava kütlesi hareketine etkisini değerlendirin.
Ege'deki grabenler (ovalık alanlar) hava kütlelerine koridor oluştururken, diğer bölgelerdeki sıra dağlar 'set' görevi görür.
Hava kütleleri fiziksel bir engel ile karşılaşmadığı sürece iç kesimlere doğru ilerleyebilir.

Anahtar Kavram

Dağların Uzanış Yönü ve İklim Üzerindeki Etkisi

İpuçları

1
Ege Bölgesi'ndeki dağların denize göre konumu ile Akdeniz'dekileri karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Dağların uzanış yönünün sadece iklim değil, aynı zamanda ulaşım ve kıyı tipi (enine/boyuna kıyı) üzerindeki etkilerini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla