Soru

Zorluk: Ortaİsimler (Adlar)

Bu (I)yazarın son (II)denemesinde, (III)toplumun (IV)ayrışmasına neden olan bazı (V)düşünceler titizlikle ele alınmıştır.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, bir işaret sıfatıyla belirtilmiş, ilgi durumu (tamlayan) eki almış türemiş bir isimdir.
  2. B
    II. sözcük, isim-fiil eki alarak bir varlığın kalıcı adı olmuş; iyelik ve bulunma durumu eki almıştır.
  3. C
    III. sözcük, çokluk eki almadığı hâlde topluluk bildiren bir isimdir ve tamlayan eki almıştır.
  4. IV. sözcük, bir kavramın kalıcı adı hâline geldiği için fiilimsi özelliğini tamamen yitirmiştir.Cevap
  5. E
    V. sözcük, beş duyu organıyla algılanamayan soyut bir isimdir ve çoğul eki almıştır.

Cevap

Dördüncü sözcük olan 'ayrışmasına' ifadesi bir kalıcı isim değil, fiillik özelliğini koruyan bir isim-fiildir.
Dördüncü numaralı sözcük olan 'ayrışmasına', '-ma' isim-fiil ekini almıştır. Bu sözcük, bir varlığın veya somut/donmuş bir kavramın kalıcı adı (deneme, giriş, yemek gibi) olmamış, bir eylemin gerçekleşme biçimini/sürecini ifade eden bir isim-fiil olarak kalmıştır. Bu yüzden fiilimsi özelliğini yitirdiği iddiası yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin türlerini ve yapılarını incele.
I. Yazar (türemiş isim), II. Deneme (kalıcı isim), III. Toplum (topluluk ismi), IV. Ayrışma (isim-fiil), V. Düşünce (soyut isim).
Sözcüklerin temel kategorilerini belirlemek yanlış seçeneği bulmayı sağlar.
2
Dördüncü sözcüğün (IV) durumunu analiz et.
'Ayrışma' sözcüğü bir sürecin adıdır ve hala eylem anlamı taşımaktadır. 'Kalıcı isim' olması için bir nesne veya tam bir kavramın donmuş adı olması gerekirdi (örneğin: deneme).
İsim-fiil ile kalıcı isim arasındaki farkı ayırt etmek sorunun can alıcı noktasıdır.
3
Diğer şıklardaki ekleri kontrol et.
I'de tamlayan (-ın), II'de iyelik (-si) ve bulunma (-de), III'te tamlayan (-un), V'te çoğul (-ler) ekleri doğru tanımlanmıştır.
Eklerin görevlerini doğrulamak diğer seçeneklerin neden doğru olduğunu açıklar.

Anahtar Kavram

İsim-fiil ile Kalıcı İsim Ayrımı

İpuçları

1
Kalıcı isimler, bir eylemin adı olmaktan çıkıp bir nesnenin adı haline gelirler. 'Ekmek' veya 'çakmak' gibi örnekleri hatırla.

Daha Fazla Pratik

Kalıcı isimler ile isim-fiilleri ayırt etmek için cümleye olumsuzluk eki (-me/-ma) getirmeyi dene; eylem anlamı sürüyorsa isim-fiildir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla