Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya'nın Habeşistan'a saldırması ve Almanya'nın Ren bölgesini silahlandırması gibi gelişmeler, Avrupa'daki mevcut statükoyu bozmuş ve Türkiye’nin Boğazlar rejiminin değiştirilmesi yönündeki talebini haklı kılmıştır. Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın yürüttüğü başarılı diplomasi sonucunda imzalanan 19361936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar sorunu Türkiye lehine çözülmüştür.

Bu sözleşmenin aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Türkiye’nin Boğazlar üzerindeki tam egemenlik haklarını kısıtlayan en temel engelin ortadan kaldırıldığını doğrudan kanıtlar?

  1. A
    Ticaret gemilerinin barış zamanında geçiş serbestisinin devam etmesi
  2. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türk Devleti’ne devredilmesiCevap
  3. C
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj sınırlaması getirilmesi
  4. D
    Boğazlar çevresindeki askersizleştirilmiş bölgelerin Milletler Cemiyeti garantisine bırakılması
  5. E
    Sözleşmenin süresinin 20 yıl olarak belirlenmesi ve fesih şartlarının düzenlenmesi

Cevap

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türk Devleti’ne devredilmesi
Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nde yer alan ve Türkiye’nin hükümranlık haklarını kısıtlayan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu', Montrö Sözleşmesi ile tamamen lağvedilmiştir. Bu kurumun yetkilerinin kayıtsız şartsız Türkiye’ye devredilmesi, Boğazlar üzerindeki çok başlılığı sona erdirerek Türk Devleti’nin tam egemenliğini tescillemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan ve Montrö arasındaki temel farkı belirle.
19231923 Lozan Sözleşmesi'nde Boğazlar'ın yönetimi, başkanlığını bir Türk'ün yapacağı uluslararası bir komisyona bırakılmıştı.
Komisyonun varlığı, Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki mutlak otoritesini engelleyen en büyük kısıtlamaydı.
2
Montrö Sözleşmesi ile gelen en radikal değişikliği analiz et.
19361936 Montrö ile bu komisyon feshedilmiş ve tüm yetkileri Türkiye'ye geçmiştir.
Bir devletin kendi topraklarında uluslararası bir kurulun onayına ihtiyaç duymadan hareket edebilmesi tam egemenlik göstergesidir.

Anahtar Kavram

Tam Egemenlik ve Boğazlar Komisyonu

İpuçları

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimini yürüten ve Türkiye'nin otoritesine ortak olan 'uluslararası' yapıya odaklanın.
2
Bir devletin kendi sınırları içinde başka devletlerin temsilcilerinden oluşan bir kurulun (komisyonun) bulunması, bağımsızlık anlayışına ters düşer.
3
Montrö ile kaldırılan bu 'komisyon', Türk bayrağının Boğazlar'daki tek yetkili otorite olmasını sağlamıştır.

Daha Fazla Pratik

Montrö ile Lozan arasındaki farkları; askeri durum, yönetim ve güvenlik garantileri açısından karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya 'Lozan'da olup da Montrö'de olmayan neydi?' sorusuyla yaklaşmak, doğrudan egemenlik engelini (Komisyon) bulmanızı sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Bu konudan daha fazla soru