Türkiye'de etkili olan yerel rüzgârların sıcaklık üzerindeki etkileri genellikle enlem (matematik konum) faktörüyle açıklanırken; bazı durumlarda yer şekillerine bağlı olarak rüzgârın, estiği yönün sıcaklık karakterine ters bir etki yaptığı görülür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi rüzgârın sıcaklık üzerindeki etkisinin enlem faktörüyle çeliştiği bir duruma örnek gösterilebilir?
- ASamyeli rüzgârının yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu'da aşırı sıcaklık ve kuraklığa neden olması
- BLodos'un kış mevsiminde Marmara ve Ege bölgelerinde karların erken erimesine yol açması
- CKarayel'in Balkanlar üzerinden gelerek Trakya'da kar yağışlarına zemin hazırlaması
- Kuzeyden esen rüzgârların Doğu Karadeniz'de dağları aşarak Rize çevresinde kış ılıklığına neden olmasıCevap
- EPoyraz'ın kış mevsiminde Karadeniz kıyılarında sıcaklığı hissedilir derecede düşürmesi
Cevap
Kuzeyden esen rüzgârların Doğu Karadeniz'de dağları aşarak Rize çevresinde kış ılıklığına neden olması
Doğu Karadeniz'de kuzeyden esen rüzgârların, Kaçkar Dağları gibi yüksek kütleleri aşıp kıyıya doğru alçalırken Fön karakteri kazanması, bölgede kışın bile sıcaklıkların yükselmesine neden olur. Normal şartlarda Kuzey Yarım Küre'deki bir merkezde kuzeyden esen rüzgârın soğutması gerekirken (enlem etkisi), burada ısınma gerçekleşmesi özel konumun enlem etkisine üstün geldiği bir çelişkidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fön rüzgârlarının matematik konum ve özel konum dengesindeki rolü
Daha Fazla Pratik
Fön rüzgârlarının Rize'de turunçgil ve zeytin tarımına (mikroklima) olanak sağladığını da unutmayın.
Alternatif Yöntem
Rüzgârların yönlerini 'KAYIP SAKAL' kodlamasıyla (Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos) hatırlayarak kuzey ve güney ayrımı yapabilir, ardından Fön rüzgârının bu kuralı 'bozan' tek yerel rüzgâr tipi olduğunu düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s