Examkin

Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası’nda düzenlenen yasama bağışıklıkları kapsamında, "yasama sorumsuzluğu" ve "yasama dokunulmazlığı" arasındaki temel farklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı mutlak bir koruma sağlar ve milletvekilliği sona erse de devam eder; yasama dokunulmazlığı ise nispi niteliktedir ve Meclis kararıyla kaldırılabilir.Cevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin milletvekilliği sıfatı kendiliğinden sona erer ve bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece hukuk (tazminat) davalarına karşı tam koruma sağlarken, yasama dokunulmazlığı sadece ceza davalarına karşı mutlak bir koruma sağlar.
  4. D
    Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve Anayasa'nın 14. maddesindeki durumlar, yasama sorumsuzluğunun anayasal istisnaları arasında yer alır.
  5. E
    Yasama sorumsuzluğu, Meclis Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kaldırılabilir ancak yasama dokunulmazlığı hiçbir şekilde kaldırılamaz.

Cevap

Yasama sorumsuzluğunun mutlak ve sürekli olduğu, yasama dokunulmazlığının ise nispi ve kaldırılabilir olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, yasama sorumsuzluğunun mutlak (kaldırılamaz) ve sürekli (ömür boyu) olduğunu, yasama dokunulmazlığının ise nispi (kaldırılabilir) ve kural olarak geçici olduğunu tam olarak karşılamaktadır. 1982 Anayasası'na göre milletvekilinin Meclis'teki oy ve sözleri, Meclis dışındaki bir otorite tarafından cezalandırılamaz; ancak işlediği iddia edilen suçlar için dokunulmazlığı kaldırılırsa yargılanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama sorumsuzluğunun niteliğini belirle.
Mutlak ve Süreklidir.
Milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşünce açıklamalarından dolayı hiçbir zaman (milletvekilliği bitse dahi) sorumlu tutulamamasını sağlar.
2
Yasama dokunulmazlığının niteliğini belirle.
Nispi ve Geçicidir.
Milletvekilinin Meclis kararı olmadıkça tutulamaması, sorgulanamaması ve yargılanamamasıdır; sadece görev süresiyle sınırlıdır ve Meclis tarafından kaldırılabilir.
3
Kaldırılabilirlik ve Yargı Yolu farkını incele.
Sorumsuzluk kaldırılamaz, dokunulmazlık kaldırılabilir.
Dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir (7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar).

Anahtar Kavram

Yasama Bağışıklıkları: Sorumsuzluk vs Dokunulmazlık

İpuçları

1
Hangisinin milletvekilliği bittikten sonra da devam ettiğini düşünün.
2
TBMM Genel Kurulu'nun hangi bağışıklığı kaldırma yetkisine sahip olduğunu hatırlayın.
3
Yasama sorumsuzluğu 'söz ve oy' hürriyetidir; dokunulmazlık ise 'suç isnadı' ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin AYM'ye itiraz süreci ve karar sürelerini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru