Soru

Zorluk: ZorTürk-İslam Devletlerinde Bilim, Kültür ve Sanat

Türk-İslam medeniyetinde bilimsel çalışmaların kurumsallaşması, düşünürlerin eserleri ve eğitim faaliyetleriyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bağdat'ta kurulan Beytü'l-Hikme, antik dönem Grek ve Hint eserlerinin Arapçaya çevrilmesinde ve bilimsel birikimin İslam dünyasına aktarılmasında merkez rolü oynamıştır.
  2. B
    Farabi, 'İhsaü'l-Ulum' (İlimlerin Sayımı) adlı eserinde bilimleri ilk kez sistemli bir şekilde tasnif ederek 'Muallim-i Sani' (İkinci Öğretmen) unvanını almıştır.
  3. C
    Gazali, 'Tehafütü'l-Felasife' (Filozofların Tutarsızlığı) adlı eserinde Aristocu felsefeye dayalı rasyonalist yaklaşımları eleştirerek kelam ilminin gelişimine katkıda bulunmuştur.
  4. D
    İbn Sina, 'El-Kanun fi't-Tıbb' (Tıbbın Kanunu) adlı eseriyle tıp alanında evrensel bir otorite haline gelmiş, Avrupa'da 'Avicenna' adıyla anılarak eserleri ders kitabı olarak okutulmuştur.
  5. Türk-İslam tarihinin ilk medrese örneği kabul edilen 'Nizamiye Medreseleri', Karahanlı hükümdarı Tamgaç Buğra Han tarafından Semerkant'ta inşa ettirilmiştir.Cevap

Cevap

Nizamiye Medreseleri'nin Karahanlı hükümdarı Tamgaç Buğra Han tarafından inşa ettirildiği bilgisi yanlıştır.
Nizamiye Medreseleri, Büyük Selçuklu Devleti döneminde Sultan Alparslan ve Melikşah dönemlerinde Vezir Nizamülmülk'ün çabalarıyla kurulmuştur. Karahanlılar döneminde inşa edilen ve Türk-İslam tarihinin ilk medresesi kabul edilen yapı ise Semerkant'taki Tamgaç Buğra Han Medresesi'dir. Bu nedenle Nizamiye Medreseleri ile Karahanlıların eşleştirilmesi tarihsel bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Düşünür-Eser ve Kurum-Devlet eşleşmelerini kontrol et.
Farabi, Gazali ve İbn Sina'nın eserleri ve unvanları verilen bilgilerle tam uyumludur.
Temel Türk-İslam bilginlerinin eser ve unvanlarını ayırt etmek gerekir.
2
Tarihteki ilk medrese ile en meşhur medrese ayrımını yap.
Nizamiye Medreseleri Büyük Selçuklu Devleti'ne, ilk Türk-İslam medresesi olan Tamgaç Buğra Han Medresesi ise Karahanlılara aittir.
Öğrenciler genellikle ilk olma özelliği ile en popüler olma özelliğini (Nizamiye) karıştırırlar.
3
Seçeneklerdeki kurum-kurucu eşleşmesinin doğruluğunu teyit et.
Nizamiye Medreseleri'nin kurucusu Nizamülmülk (Büyük Selçuklu), Tamgaç Buğra Han Medresesi'nin kurucusu ise Tamgaç Buğra Han'dır (Karahanlılar).
Devletlerin kurumsal yapılarını ve eğitim tarihini netleştirmek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Eğitim Kurumları ve Bilim İnsanları
Bu soruyu puanla