Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de kış mevsiminde sıcaklıkların dağılışı sadece mutlak (matematik) konumun bir sonucu olan enlem etkisiyle açıklansaydı, güneydeki illerin kuzeydeki illerden her zaman daha sıcak olması beklenirdi. Ancak Ocak ayı sıcaklık ortalamaları incelendiğinde, yaklaşık 41∘41^{\circ} Kuzey enlemindeki Rize'nin (≈7∘C\approx 7^{\circ}C), yaklaşık 37∘37^{\circ} Kuzey enlemindeki Şanlıurfa'dan (≈5,5∘C\approx 5,5^{\circ}C) daha sıcak olduğu görülmektedir.

Bu durum, aşağıdakilerin hangisinde verilen faktörlerin etkisiyle açıklanabilir?

  1. Denizellik ve nemlilikCevap
  2. B
    Yükselti ve bakı
  3. C
    Enlem ve bitki örtüsü
  4. D
    Karasallık ve boylam
  5. E
    Yer şekilleri ve hakim rüzgar yönü

Cevap

Denizellik ve nemlilik faktörleri, Rize'nin kış mevsiminde enlem etkisine rağmen Şanlıurfa'dan daha sıcak olmasını sağlar.
Rize'nin deniz kıyısında yer alması (denizellik) ve havadaki nem oranının yüksek olması, kış mevsiminde yeryüzünün ışıma yoluyla ısı kaybetmesini yavaşlatır. Bu durum, Rize'nin enlem olarak daha kuzeyde olmasına rağmen, karasallığın şiddetli olduğu daha güneydeki Şanlıurfa'dan daha sıcak bir kış geçirmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Şehirlerin mutlak konumlarını (enlem) karşılaştırın.
Rize (41∘K41^{\circ} K) Şanlıurfa'dan (37∘K37^{\circ} K) daha kuzeydedir. Enlem etkisine göre Rize'nin daha soğuk olması gerekir.
Sıcaklığın enlem ile olan ilişkisini belirlemek için.
2
Şehirlerin göreceli (özel) konum özelliklerini analiz edin.
Rize deniz kıyısında (denizellik) ve nemli bir iklime sahipken; Şanlıurfa iç kesimde (karasallık) ve kuru bir iklime sahiptir.
Enlem etkisine ters düşen durumun nedenini bulmak için.
3
Nem ve denizellik etkisinin sıcaklık üzerindeki rolünü belirleyin.
Denizler geç ısınır geç soğur; nem ise ısıyı tutarak kışın aşırı soğumayı (ışıma kaybını) engeller.
Ters enlem etkisinin temel nedenini açıklamak için.

Anahtar Kavram

Ters Enlem Etkisi ve Denizellik

İpuçları

1
Şehirlerin deniz kıyısında olup olmadıklarını ve bunun kış sıcaklıkları üzerindeki etkisini düşünün.

Daha Fazla Pratik

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörünün devre dışı bırakıldığını ve bu tür sorularda yükseltinin cevap olamayacağını unutmayın.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Bu konudan daha fazla soru