I. Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'nin Rusya'ya askerî ve ekonomik lojistik destek ulaştırmak, Osmanlı Devleti'ni saf dışı bırakarak savaşı kısa sürede sonlandırmak ve tarafsız Balkan devletlerini kendi yanlarına çekmek amacıyla açtığı Çanakkale Cephesi, Osmanlı ordusunun kesin zaferiyle sonuçlanmıştır.
Çanakkale Cephesi'nde yaşanan askerî gelişmeler ve bu mücadelenin doğurduğu sonuçlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğru bir değerlendirmedir?
- AÇanakkale Zaferi'nin kazanılmasıyla İtilaf Devletleri safında savaşa giren Bulgaristan, Osmanlı Devleti ile Almanya arasındaki kara bağlantısının tamamen kopmasına yol açmıştır.
- BÇanakkale Cephesi'ndeki savunma başarısının ardından Osmanlı Devleti, İtilaf Devletleri ile Brest-Litovsk Antlaşması'nı imzalayarak I. Dünya Savaşı'ndan resmen çekilmiştir.
- Gelibolu Yarımadası'ndaki kanlı kara muharebelerinde Darülfünun, Mekteb-i Tıbbiye ve muallim mekteplerinden çok sayıda gencin şehit düşmesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ciddi bir yetişmiş aydın insan açığının yaşanmasına neden olmuştur.Cevap
- DÇanakkale'de elde edilen başarı, Osmanlı coğrafyasında İslamcılık (Ümmetçilik) fikrinin güçlenerek savaşın sonuna kadar temel ve rakipsiz devlet politikası olarak uygulanmasını sağlamıştır.
- EMustafa Kemal'in Anafartalar Grubu'ndaki zaferlerinin hemen ardından İtilaf Devletleri ile Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmış ve Boğazlar tamamen silahsızlandırılarak Osmanlı idaresine bırakılmıştır.
Cevap
Gelibolu Yarımadası'ndaki kanlı kara muharebelerinde Darülfünun, Mekteb-i Tıbbiye ve muallim mekteplerinden çok sayıda gencin şehit düşmesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ciddi bir yetişmiş aydın insan açığının yaşanmasına neden olmuştur.
Çanakkale Savaşları, Osmanlı Devleti'nin son döneminde yetişmekte olan okumuş, eğitimli ve aydın genç neslinin (Darülfünun, Tıbbiye, Hukuk, Mülkiye öğrencileri ile çeşitli sultanilerin son sınıf talebeleri) büyük ölçüde cephede şehit düşmesine sebep olmuştur. Bu durum dönemin okullarının mezun verememesine ve Cumhuriyet'in kurucu yıllarında yetişmiş aydın bürokrat, hekim, öğretmen ve mühendis kadrolarında ciddi açıklar yaşanmasına yol açmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Çanakkale Cephesi'nin Askerî, Siyasi ve Sosyo-Demografik Sonuçları
İpuçları
1
Çanakkale Muharebeleri'nin yalnızca askerî ve diplomatik değil; eğitim, nüfus ve aydın tabaka üzerindeki yıkıcı etkilerini düşününüz.
2
Bulgaristan'ın hangi ittifak grubuna katıldığını, Brest-Litovsk'un hangi devlet tarafından imzalandığını ve Çanakkale'nin 'Aydınlar/Mektepliler Savaşı' vasfını göz önüne getiriniz.
3
Darülfünun ve Tıbbiye gibi kurumların mezun verememesi olgusu, savaş sonrasında kurulacak Cumhuriyet Türkiyesi'nin yetişmiş insan gücünü doğrudan etkilemiştir.
Daha Fazla Pratik
Mustafa Kemal'in Çanakkale'de görev aldığı muharebe alanları (Anafartalar, Conkbayırı, Arıburnu, Kireçtepe) ile bu zaferin Millî Mücadele'deki liderliğine katkısını pekiştiren sorular çözebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Şıklar incelendiğinde; Bulgaristan'ın İttifak safına katılması, Brest-Litovsk'un Sovyet Rusya ile yapılması, İslamcılık politikasının iflası ve Mondros'un 1918 tarihli olması gibi kesin tarihî bilgiler elenerek tek tutarlı yargıya hızla ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s