Examkin

Soru

Zorluk: ZorSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye, Sovyet yayılmacılığına karşı hem küresel hem de bölgesel güvenlik kuşaklarına öncülük etmiştir. Bu doğrultuda 19531953 yılında Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan Balkan Paktı, kısa bir süre sonra işlevini yitirerek tarihe karışmıştır. Bu paktın dağılmasında; Yugoslavya'nın StalinStalin sonrası Sovyetler Birliği ile ilişkilerini normalleştirmeye başlamasının yanı sıra etkili olan diğer temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kıbrıs Sorunu'nun tırmanmasıyla Türk-Yunan ilişkilerinin bozulmasıCevap
  2. B
    Türkiye’nin NATO’ya üyelik başvurusunun bu pakt nedeniyle reddedilmesi
  3. C
    Balkan Antantı’nın (19341934) getirdiği yükümlülüklerin paktın askeri kanadını engellemesi
  4. D
    Marshall Planı yardımlarının pakt üyeleri arasında eşitsiz dağıtılması
  5. E
    Bağdat Paktı’nın kurulması üzerine Yugoslavya’nın pakttan çekilme kararı alması

Cevap

Balkan Paktı'nın dağılmasında, Yugoslavya'nın Sovyetler Birliği ile yumuşama sürecine girmesinin yanında, Türkiye ve Yunanistan arasında patlak veren Kıbrıs Sorunu temel etkendir.
Balkan Paktı'nın kurulmasından çok kısa bir süre sonra Kıbrıs Sorunu'nun uluslararası bir kriz haline gelmesi, Türkiye ve Yunanistan'ı diplomatik ve askeri olarak karşı karşıya getirmiştir. Bu gerginlik, paktın ortak savunma ve iş birliği zeminini tamamen ortadan kaldırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Balkan Paktı'nın (19531953) katılımcılarını ve kuruluş amacını analiz ediniz.
Pakt; Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında Sovyet tehdidine karşı bölgesel bir savunma hattı olarak kurulmuştur.
Sorunun kapsamını ve paktın tarafları arasındaki dinamikleri anlamak için temel bilgidir.
2
Paktın işlevini yitirmesine neden olan dış siyasi değişimleri değerlendiriniz.
StalinStalin'in ölümü sonrası Sovyet yönetiminin Yugoslavya ile barışması, Yugoslavya'nın Batı destekli bu pakta olan ihtiyacını azaltmıştır.
Soruda verilen ilk sebebi doğrulamak ve ikinci sebebi aramak için gereklidir.
3
Dönemin Türk-Yunan ilişkilerini sarsan en büyük kriz faktörünü belirleyiniz.
19541954 yılından itibaren gündeme gelen Kıbrıs Meselesi, paktın iki ana üyesini karşı karşıya getirmiştir.
Paktın neden 'askeri bir iş birliği' olarak devam edemediğini açıklayan temel iç kriz budur.

Anahtar Kavram

Soğuk Savaş Dönemi Bölgesel Paktlar ve Türk-Yunan İlişkileri

İpuçları

1
Paktın üç üyesinden ikisi olan Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkileri 19501950'lerin ortasında neyin bozduğunu düşünün.
2
Özellikle EOKA'nın faaliyetleri ve adadaki İngiliz egemenliğinin sorgulanmasıyla başlayan süreci anımsayın.
3
Bu sorun, Türkiye ve Yunanistan'ın bugün bile hala çözemediği en temel dış politika başlığıdır.

Daha Fazla Pratik

Balkan Paktı'nın dağılmasından sonra Türkiye'nin Orta Doğu'da kurduğu Bağdat Paktı'nın akıbetini ve CENTO'ya dönüşme sürecini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Paktın üyelerini (TR-GR-YU) bir üçgen gibi düşünürseniz; Yugoslavya Sovyetlerle barışarak, Yunanistan ve Türkiye ise Kıbrıs üzerinden birbirleriyle kavga ederek bu üçgeni bozmuştur.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Soğuk Savaş Döneminde Türkiye

Bu konudan daha fazla soru