Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü değişikliklerinden önceki ilk metni dikkate alındığında; yürütme organının bir parçası olan Heyet-i Vükela'nın (Bakanlar Kurulu) siyasi sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Bakanlar, yürüttükleri faaliyetlerden dolayı yalnızca Padişah'a karşı sorumludur.Cevap
  2. B
    Hükümet, Meclis-i Mebusan karşısında kolektif bir sorumluluğa sahiptir.
  3. C
    Bakanların görevde kalabilmesi için Meclis-i Umumi'den güvenoyu alması zorunludur.
  4. D
    Sadrazam, meclis üyeleri arasından salt çoğunlukla seçilerek göreve başlar.
  5. E
    Meclis-i Mebusan, güvensizlik önergesiyle hükümeti düşürme yetkisine sahiptir.

Cevap

Bakanların yürüttükleri faaliyetlerden dolayı yalnızca Padişah'a karşı sorumlu olması
Orijinal 18761876 Kanun-i Esasi metnine göre yürütme erki Padişah'ın elindedir. Bakanlar, Padişah tarafından atanır ve görevden alınır; bu nedenle siyasi açıdan sadece kendilerini atayan makama, yani Padişah'a karşı sorumludurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem analizi yapılması
18761876 Kanun-i Esasi'nin ilk hali, 'Padişahın mutlak otoritesini' koruyan bir meşrutiyet modelidir.
Soruda 19091909 öncesi orijinal metin vurgulandığı için demokratikleşme adımlarından önceki durum incelenmelidir.
2
Yürütme organının yapısının incelenmesi
Bakanlar Kurulu (Heyet-i Vükela), Padişah tarafından atanır ve onun yardımcısı statüsündedir.
Yürütmenin başı olan Padişah'ın bakanlar üzerindeki hiyerarşik gücünü belirlemek gerekir.
3
Siyasi sorumluluk merkezinin belirlenmesi
Bakanların meclise karşı hiçbir siyasi sorumluluğu yoktur; sorumlulukları sadece Padişah'adır.
Bu durum, meclisin hükümet üzerinde denetim yetkisinin olmadığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Bakanların Padişah'a Sorumluluğu

İpuçları

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin ilk halinin meclis üstünlüğüne mi yoksa Padişah üstünlüğüne mi dayandığını düşünün.
2
Bakanları atayan ve görevden alan kişi aynı zamanda onların kime sorumlu olacağını da belirler.
3
Hükümetin meclise karşı sorumlu olması (parlamenter denetim) ancak 19091909 yılındaki 'hürriyetçi' değişikliklerle mümkün olmuştur.

Daha Fazla Pratik

1876 Kanun-i Esasi'nin 1909 değişiklikleriyle 'Meşrutiyet' rejiminden 'Parlamenter Meşrutiyet'e nasıl evrildiğini özetleyen bir tablo oluşturun.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla