Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

1982 Anayasası'nın 2017 değişikliği sonrası hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve bu süreçteki Meclis denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir.
  2. Meclis, soruşturma açılmasına üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun gizli oyuyla karar verir.Cevap
  3. C
    Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
  4. D
    TBMM, soruşturma açılması talebiyle verilen önergeyi en geç bir ay içinde görüşür.
  5. E
    Yüce Divan’da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanının görevi, mahkûmiyet kararının kesinleşmesiyle birlikte sona erer.

Cevap

Meclis'in soruşturma açılmasına karar vermesi için gerekli çoğunluk üçte iki değil, beşte üçtür.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğunda TBMM'nin denetim süreci üç aşamalı bir sayısal eşiğe tabidir. Önerge verilmesi için salt çoğunluk (301301), soruşturma komisyonu kurulması ve soruşturma açılması için beşte üç çoğunluk (360360), soruşturma sonucunda Yüce Divan'a sevk için ise üçte iki çoğunluk (400400) aranmaktadır. Söz konusu seçenekte 'soruşturma açılması' için üçte iki çoğunluk gerektiği belirtilerek yanlış bilgi verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma sürecinin sayısal eşiklerini analiz edin.
Önerge için 301301 (salt çoğunluk), soruşturma kararı için 360360 (3/5), Yüce Divan'a sevk için 400400 (2/3) milletvekili gereklidir.
Anayasa'nın 105. maddesindeki aşamalı denetim mekanizmasını doğrulamak.
2
Soruşturma açılmasının hukuki kısıtlamalarını kontrol edin.
Soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanının seçimleri yenileme yetkisi durdurulur.
Yargısal denetim altındaki yürütmenin, yasama organını feshederek denetimden kaçmasını önlemek.
3
Görevden ayrılma şartlarını inceleyin.
Görev, ancak Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet halinde sona erer.
Yargılama süreci boyunca 'masumiyet karinesi' gereği görevin devam ettiğini, ancak mahkûmiyetin engel teşkil ettiğini belirlemek.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Meclis Soruşturması

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu sürecindeki üç temel sayıyı hatırlayın: 301, 360 ve 400.
2
Soruşturmanın sadece 'açılmasına' karar vermek ile yargılama için 'Yüce Divan'a göndermek' farklı ağırlıkta çoğunluklar gerektirir.
3
Soruşturma açılması için üye tamsayısının 3/5'i, Yüce Divan'a sevk için ise 2/3'ü gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların cezai sorumluluk prosedürünü inceleyerek benzerlikleri ve farkları not edin.

Alternatif Yöntem

Süreci 'Basit (301) -> Orta (360) -> Zor (400)' şeklinde kodlayabilirsiniz. Soruşturma açılması orta aşamadır ve 3/5 oranına tekabül eder.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla