Soru

Zorluk: Ortaİsimler (Adlar)

(I)Bakanlığın (II)onayı, (III)kamu (IV)vicdanının (V)rahatlamasını sağladı.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. sözcük, tamlayan (ilgi) eki almış bir özel isimdir.
  2. II. sözcük, belirtme hâli eki almış somut bir isimdir.Cevap
  3. C
    III. sözcük, varlıkların sayılarına göre topluluk ismi kategorisindedir.
  4. D
    IV. sözcük, hem iyelik hem de tamlayan (ilgi) eki almış soyut bir isimdir.
  5. E
    V. sözcük, fiil kökünden türetilmiş bir isim-fiildir.

Cevap

Cümlede geçen 'onayı' sözcüğü somut değil soyut bir isimdir ve belirtme hâli eki değil, 'Bakanlığın' tamlayanıyla kurulan isim tamlamasındaki iyelik ekini almıştır.
Cümledeki 'onayı' sözcüğü 'onay' köküne gelen üçüncü tekil şahıs iyelik ekini almıştır (Bakanlığın onayı). Ayrıca onay kavramı zihinsel bir süreci ifade ettiği için soyut bir isimdir. Seçenekte ise bu sözcüğün somut olduğu ve belirtme hâli eki aldığı iddia edildiği için bu yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin somutluk-soyutluk durumunu incele.
'Onay' ve 'vicdan' kavramları beş duyu organıyla algılanamadığı için soyuttur.
Seçeneklerdeki somut/soyut iddialarını doğrulamak için gereklidir.
2
Sözcüklerin aldığı ekleri analiz et.
'Bakanlığın onayı' bir isim tamlamasıdır. 'Bakanlığın' tamlayan, 'onayı' tamlanandır.
İsim tamlamalarında tamlananın aldığı ekin iyelik eki olduğunu belirlemek gerekir.
3
Topluluk ismi ve özel isim tanımlarını kontrol et.
'Bakanlık' özel bir kurumu, 'kamu' ise halk topluluğunu ifade eder.
Varlıkların verilişine ve sayılarına göre gruplandırmayı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

İsimlerde Türler ve Ekler (İyelik vs. Belirtme)

İpuçları

1
İsim tamlamalarında tamlananın (ikinci kelimenin) aldığı ekin iyelik eki olduğunu unutmayın.
2
Onay ve vicdan gibi kavramların somut mu yoksa soyut mu olduğunu tekrar değerlendirin.
3
'Bakanlığın onayı' ifadesinde 'onayı' kelimesindeki '-ı' eki, onayın Bakanlığa ait olduğunu gösteren iyelik ekidir.

Daha Fazla Pratik

İsim tamlamaları içindeki isimlerin aldığı eklerin görevlerini pekiştirmek için 'iyelik eki ile belirtme hâli eki arasındaki farklar' konusuna göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki isim tamlamalarını (Bakanlığın onayı, kamu vicdanı) belirleyerek tamlayan ve tamlanan eklerini ayırmak, iyelik ve belirtme eklerini ayırt etmenin en güvenli yoludur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla