Soru

Zorluk: Çok zorYüksek Mahkemeler Genel Bilgisi

Türkiye Cumhuriyeti 1982 Anayasası'nın yargı sistemine ilişkin düzenlemeleri ve yüksek mahkemelerin hukuki statüleri dikkate alındığında, bu mahkemelerin kuruluşu, üye seçimi ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yargıtay üyelerinin tamamı, Danıştay üyelerinin ise dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilmektedir.
  2. B
    Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevlidir ve başkanlığı Anayasa Mahkemesi üyelerinden biri tarafından yürütülür.
  3. Yüksek Seçim Kurulu, kararlarının kesin olması ve üyelerinin yüksek mahkeme üyeleri arasından seçilmesi nedeniyle 1982 Anayasası'nda 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenmiş kurumlardan biridir.Cevap
  4. D
    Sayıştay, kesin hüküm niteliğinde kararlar vermesine ve anayasanın yargı bölümünde yer almasına rağmen yüksek mahkeme statüsünde kabul edilmemektedir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi üyelerinden üçü Türkiye Büyük Millet Meclisi, geri kalan üyelerin tamamı ise doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından seçilmektedir.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu'nun yüksek mahkemeler arasında sayıldığını iddia eden ifade yanlıştır; çünkü YSK bir yüksek mahkeme değil, anayasal bir kuruldur.
1982 Anayasası'na göre yalnızca dört yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Yüksek Seçim Kurulu (YSK), isminde 'Yüksek' ibaresi geçmesine ve kararlarının kesin olmasına rağmen, bir yüksek mahkeme değil, seçimlerin dürüstlüğünü sağlayan özel bir 'kurul'dur ve anayasada yargı bölümünden ziyade seçimlerin genel yönetimine ilişkin kısımlarda düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 146-160. maddeleri arasındaki 'Yüksek Mahkemeler' listesini belirle.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olmak üzere dört adet yüksek mahkeme olduğu tespit edilir.
Yargı hiyerarşisindeki en üst mercileri belirlemek için gereklidir.
2
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve Sayıştay'ın anayasal konumlarını karşılaştır.
YSK'nın 79. maddede (Yasama bölümü), Sayıştay'ın ise 160. maddede (Yargı bölümü sonu) yer aldığı ancak 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında olmadıkları görülür.
Kurumların isimlerindeki 'yüksek' ifadesinin mahkeme statüsü anlamına gelmediğini ayırt etmek gerekir.
3
Yüksek mahkemelerin üye seçim usullerini kontrol et.
Yargıtay'ın tamamının HSK tarafından, Danıştay'ın ise 1/4'ünün CB, 3/4'ünün HSK tarafından seçildiği teyit edilir.
Seçim usulleri arasındaki ince farkları doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Sınıflandırılması ve YSK'nın Hukuki Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında kaç tane kurum sayıldığını hatırlayın.
2
İsminde 'yüksek' kelimesi geçen her kurulun mahkeme statüsünde olup olmadığını sorgulayın; özellikle seçim ve mali denetim organlarına dikkat edin.
3
YSK'nın yargı bölümünde mi yoksa yasama/seçim bölümünde mi düzenlendiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Mahkemelerin üye sayıları ve görev sürelerindeki 2017 değişikliklerini tekrar etmeniz, benzer karmaşık sorularda hız kazandıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla