Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'de kısa mesafelerde yer şekillerinin ve yükseltinin büyük değişiklikler göstermesi, aynı gün içerisinde farklı mevsim/iklim özelliklerinin (örneğin aynı gün bir merkezde kayak yapılırken kıyı şeridinde denize girilmesi) yaşanabilmesine imkan tanır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu durumu ortaya çıkaran temel coğrafi konum özelliği ile benzerlik gösterir?

  1. A
    Akdeniz kıyılarında kış ılıklığı isteyen tarım ürünlerinin yetiştirilebilmesi
  2. B
    Dağların güney yamaçlarının, bakı etkisiyle kuzey yamaçlarına göre daha fazla ısınması
  3. Doğu Anadolu Bölgesi'nde karın yerde kalma süresinin Marmara Bölgesi'ne göre çok daha uzun olmasıCevap
  4. D
    Hatay ilinin yerel saatinin Iğdır ilinin yerel saatinden daha geri olması
  5. E
    Sinop ilinde yıl içindeki gece-gündüz süre değişiminin Mersin ilinden daha fazla olması

Cevap

Doğu Anadolu Bölgesi'nde karın yerde kalma süresinin Marmara Bölgesi'ne göre çok daha uzun olması
Soru kökünde belirtilen aynı gün içerisinde farklı hava koşullarının yaşanması durumu, Türkiye'nin yer şekillerinin çeşitliliği ve yükseltinin kısa mesafede değişmesiyle, yani göreceli (özel) konumuyla ilgilidir. Seçenekler incelendiğinde; karın yerde kalma süresinin bölgeler arasında farklılık göstermesi de doğrudan yükselti farkından (özel konum) kaynaklandığı için doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olguyu analiz etme
Aynı gün içinde farklı mevsim özelliklerinin yaşanması, yer şekilleri ve yükseltinin kısa mesafede değişmesinden kaynaklanır.
Bu durum Türkiye'nin 'Göreceli (Özel) Konum' özelliklerinin bir sonucudur.
2
Seçeneklerdeki durumların konum türünü belirleme
Seçeneklerdeki durumlar matematik ve özel konum olarak sınıflandırılır.
Enlem, boylam ve bakı matematik konumken; yükselti, denizellik ve yer şekilleri özel konumdur.
3
Doğru eşleştirmeyi yapma
Doğu Anadolu ve Marmara arasındaki karın yerde kalma süresi farkı 'Yükselti' ile ilgilidir.
Yükselti farkı bir göreceli konum özelliği olduğu için soru kökündeki mantıkla birebir örtüşür.

Anahtar Kavram

Göreceli (Özel) Konum Sonuçları

İpuçları

1
Soru kökündeki durum 'yıl içinde dört mevsim' değil, 'aynı anda/gün içinde' yaşanan farklardır.
2
Yükselti, denizellik ve dağların uzanış yönü gibi özelliklerin 'Göreceli (Özel) Konum' olduğunu hatırlayın.
3
Seçeneklerde 'yükselti farkı' ile açıklanan durumu bulun; bu sizi doğru özel konum sonucuna götürecektir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de batıdan doğuya gidildikçe sıcaklığın azalmasının nedenlerini matematik ve özel konum ayrımıyla tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla