Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin coğrafi özellikleri incelendiğinde; bazı durumların enlem ve boylam derecelerine (mutlak konum) bağlı olduğu, bazı durumların ise yükselti, yer şekilleri ve denizellik gibi yerel faktörlere (göreceli konum) bağlı olduğu görülür. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun bir sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Aynı gün içerisinde bir bölgede kayak yapılırken başka bir bölgede denize girilebilmesi
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe karın yerde kalma süresinin ve donlu gün sayısının artması
  3. Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken, güneyden esenlerin sıcaklığı artırmasıCevap
  4. D
    İstanbul ve Çanakkale boğazlarının stratejik ve ekonomik birer geçiş noktası olması
  5. E
    Üç tarafının denizlerle çevrili olması nedeniyle kıyı bölgelerinde yıllık sıcaklık farklarının az olması

Cevap

Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken, güneyden esenlerin sıcaklığı artırması
Kuzeyden gelen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi ve güneyden gelenlerin artırması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer almasıyla (mutlak konum) ilgilidir. Ekvator'dan gelen rüzgarlar sıcaklığı artırırken, kutup yönünden gelenler sıcaklığı düşürür. Bu durum enlem etkisinin bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Özel ve mutlak konum kavramlarını ayırt edin.
Mutlak konum enlem ve boylamla (Ekvator'a ve Başlangıç Meridyeni'ne göre yer), özel konum ise fiziksel çevreyle (yükselti, deniz, boğazlar vb.) ilgilidir.
Soruda özel konuma ait olmayan, yani mutlak konuma ait bir özellik aranmaktadır.
2
Seçeneklerdeki rüzgar-sıcaklık ilişkisini analiz edin.
Kuzeyden gelenlerin soğutması, güneyden gelenlerin ısıtması kutup ve ekvator yönlü hava akımlarını ifade eder.
Bu durum sadece bulunulan yarım küre (enlem derecesi) ile açıklanabilir.

Anahtar Kavram

Mutlak ve Göreceli Konum Farkı

İpuçları

1
Ekvator'a veya kutuplara yakınlıkla açıklanabilen özellikler mutlak konuma girer.
2
Seçeneklerde 'Kuzey Yarım Küre'de bulunmanın' doğrudan bir kanıtı olup olmadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin Orta Kuşak'ta bulunmasının sonuçlarını (A-B-C-D kuralları) tekrar ederek mutlak konum bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla