Soru

Zorluk: ZorKuruluş Dönemi (1299-1453)

Osmanlı Devleti’nin 12991299-14531453 yılları arasını kapsayan Kuruluş Dönemi’nde, beylikten devlete geçiş süreci askeri zaferler ve idari kurumların oluşturulmasıyla hız kazanmıştır. Bu süreçte görev alan padişahlar ve gerçekleşen olaylar hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Orhan Bey döneminde Bizans ile yapılan Maltepe (Pelekanon) Savaşı sonucunda İznik ve İzmit'in fethi kolaylaşmış, Kocaeli Yarımadası'ndaki Bizans hakimiyeti sona ermiştir.
  2. B
    I.I. Murad döneminde, Balkanlar'daki fetihlerin kalıcı hale getirilmesi ve idari işleyişin düzenlenmesi amacıyla merkezi Manastır olan Rumeli Beylerbeyliği kurulmuştur.
  3. C
    Yıldırım Bayezid, Niğbolu Savaşı'nda elde ettiği zafer sonrasında Abbasi Halifesi'nden 'Sultan-ı İklim-i Rum' unvanını alarak Anadolu Türk birliğini sağlama yolunda dini meşruiyet kazanmıştır.
  4. II.II. Murad döneminde imzalanan Edirne-Segedin Antlaşması ile Türklerin Balkanlar'daki kesin hakimiyeti tescillenmiş ve Avrupalıların Türkleri Balkanlar'dan atma ümidi tamamen sona ermiştir.Cevap
  5. E
    Çelebi Mehmed, Ankara Savaşı'ndan sonra yaşanan Fetret Devri'ne son verip merkezi otoriteyi yeniden sağladığı için devletin ikinci kurucusu olarak kabul edilir.

Cevap

Edirne-Segedin Antlaşması'nın Balkanlar'daki Türk hakimiyetini kesinleştirdiği ifadesi yanlıştır; bu durum ancak 14481448 yılındaki II.II. Kosova Savaşı ile gerçekleşmiştir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 14441444 yılında imzalanan Edirne-Segedin Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'da toprak kaybettiği (Sırbistan'ın bağımsız olması gibi) ve Haçlı baskısı karşısında zaman kazanmak amacıyla imzaladığı bir savunma belgesidir. Balkanlar'daki Türk hakimiyetini kesinleştiren ve Avrupalıların Türkleri Balkanlar'dan atma umudunu tamamen yok eden gelişme ise 14481448 yılında kazanılan II.II. Kosova Zaferi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluş dönemi padişah-olay eşleştirmelerini analiz et.
Seçeneklerdeki Orhan Bey, I.I. Murad, Yıldırım Bayezid ve Çelebi Mehmed'e ait bilgilerin tarihsel gerçeklikle uyumlu olduğu görülür.
Yanlış olan bilgiyi bulmak için her padişahın temel icraatlarını ve savaş sonuçlarını doğrulamak gerekir.
2
II.II. Murad dönemi gelişmelerinden Edirne-Segedin Antlaşması'nın niteliğini incele.
Edirne-Segedin Antlaşması (14441444), Osmanlı'nın Balkanlar'da zor durumda kaldığı bir dönemde Macarlarla yaptığı, Sırp Despotluğu'nun yeniden kurulmasını kabul ettiği ve toprak kaybettiği bir antlaşmadır.
Antlaşmanın 'kesin hakimiyet' sağlayıp sağlamadığını belirlemek, KPSS'de sıkça sorulan 'başarı vs. başarısızlık' ayrımını yapabilmek için kritiktir.
3
Balkanlar'daki 'kesin hakimiyet' kavramını tarihsel olayla eşleştir.
Türklerin Balkanlar'dan atılamayacağının kesinleşmesi 14481448 II.II. Kosova Savaşı ile gerçekleşmiştir.
Kronolojik ve stratejik olarak birbirine yakın olan Edirne-Segedin, Varna ve II.II. Kosova olaylarının sonuçlarını birbirinden ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Osmanlı Kuruluş Dönemi Siyasi ve İdari Gelişmeleri
Bu soruyu puanla