Soru

Zorluk: ZorNoktalama İşaretleri

Türkçede noktalı virgül (;;); ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak, ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra karışıklığı önlemek veya tür ve takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

**Buna göre aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;;); "ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak" göreviyle kullanılmıştır?**

  1. Yazar, kahramanlarını gerçek yaşamın içinden seçmiş; onları, tüm insani yönleriyle ve zaaflarıyla anlatmaya çalışmıştır.Cevap
  2. B
    Yeni atanan şube müdürü; dürüst, ilkeli ve disiplinli tavırlarıyla kurum çalışanları üzerinde kısa sürede büyük bir saygınlık uyandırdı.
  3. C
    Kütüphanenin bu bölümünde Türk dili, edebiyat ve sanat kitapları; diğer bölümde ise tarih, coğrafya ve felsefe eserleri yer alıyordu.
  4. D
    Pazardan taze fasulye, ıspanak, pırasa; manavdan ise elma, portakal, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladık.
  5. E
    Genç sanatçı; özgün, akıcı ve samimi üslubu sayesinde edebiyat dünyasında kalıcı bir yer edineceğinin sinyallerini veriyor.

Cevap

Yazarın kahramanlarını seçmesi ve onları anlatmasıyla ilgili iki ayrı yargıyı (cümleyi) bağlayan seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte iki ayrı cümle bulunmaktadır: 'Yazar, kahramanlarını gerçek yaşamın içinden seçmiş' ve 'onları, tüm insani yönleriyle ve zaaflarıyla anlatmaya çalışmıştır'. Bu cümlelerin her biri kendi içinde virgül barındırdığı için aralarındaki bağlantı noktalı virgül ile sağlanmıştır. Bu, noktalı virgülün en tipik sıralı cümle ayırma görevidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını inceleyin.
Cümlede iki ayrı yüklem ('seçmiş' ve 'çalışmıştır') olduğu için bu bir sıralı cümledir.
Sıralı cümleler virgül veya noktalı virgül ile birbirine bağlanır.
2
Cümlelerin içindeki noktalama işaretlerini kontrol edin.
Birinci cümlede 'Yazar'dan sonra, ikinci cümlede 'onları'dan sonra virgül kullanılmıştır.
Eğer sıralı cümleyi oluşturan birimlerin içinde virgül varsa, bu iki birimi ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Noktalı virgülün diğer seçeneklerdeki görevleriyle karşılaştırın.
Diğer seçeneklerde ya özneyi vurgulama (müdür, sanatçı) ya da gruplandırma (sebze/meyve, kitap türleri) yapılmıştır.
Soruda istenen özel görev sadece 'seçmiş' kelimesinden sonra kullanılan noktalı virgülde mevcuttur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi

İpuçları

1
Cümlede birden fazla yüklem olup olmadığına bakın; sıralı cümleler en az iki yargıdan oluşur.
2
Noktalı virgülden önceki ve sonraki kısımlarda en az birer tane virgül kullanılıp kullanılmadığını kontrol edin.
3
Eğer noktalı virgül iki tam cümleyi (yüklemi olan yapıyı) bağlıyorsa sıralı cümle görevindedir; eğer kelime gruplarını ayırıyorsa tür ayırma görevindedir.

Daha Fazla Pratik

Virgül ve noktalı virgülün görevlerini bir tablo üzerinde karşılaştırarak, hangi durumlarda virgülün yetersiz kalıp noktalı virgüle ihtiyaç duyulduğunu çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine nokta koymayı deneyin. Eğer iki tarafta da anlamlı ve tam birer cümle kalıyorsa ve bu cümlelerin içinde virgül varsa, doğru cevaba ulaşmışsınız demektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla