Soru

Zorluk: OrtaYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

1982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı) ile ilgili olarak, bir milletvekili hakkında gerçekleştirilebilecek hukuki süreçler bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Yasama dokunulmazlığı, milletvekili hakkında sadece cezai takibat yapılmasını engeller; milletvekiline karşı hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılmasına engel oluşturmaz.Cevap
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki söz ve oylarından dolayı sahip olduğu ve Meclis Genel Kurulunun kararıyla kaldırılabilen bir korumadır.
  3. C
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına karar verilen bir milletvekilinin TBMM üyeliği ve tüm özlük hakları, yargılama sonuçlanıncaya kadar askıya alınır.
  4. D
    Bir milletvekili, yasama sorumsuzluğu kapsamına giren eylemleri nedeniyle milletvekilliği sıfatı sona erdikten sonra cezai olarak sorumlu tutulabilir.
  5. E
    Yasama dokunulmazlığı, ağır cezayı gerektiren suçüstü hali durumlarında da milletvekilinin sorgulanmasını ve gözaltına alınmasını engelleyen mutlak bir bağışıklıktır.

Cevap

Yasama dokunulmazlığı sadece cezai işlemleri kapsadığı için milletvekiline karşı tazminat davası açılmasına engel değildir.
Yasama dokunulmazlığı, milletvekillerinin görevlerini yaparken dış baskılardan korunması amacıyla cezai takibata karşı getirilen geçici bir güvencedir. 1982 Anayasası'nın 83. maddesi uyarınca, dokunulmazlık sadece ceza yargılamasını (tutuklama, sorgulama vb.) engeller. Milletvekilinin şahsi borçları veya eylemleri nedeniyle aleyhine hukuk mahkemelerinde tazminat davası açılması veya icra takibi yapılması için dokunulmazlığın kaldırılmasına gerek yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama bağışıklıklarının türlerini belirle
Sorumsuzluk (söz/oy) ve Dokunulmazlık (suç iddiası) ayrımı yapılır.
İki kavramın hukuki sonuçları farklıdır.
2
Dokunulmazlığın kapsamını analiz et
Dokunulmazlık; tutulma, sorgulanma, tutuklanma ve yargılanma işlemlerini engeller.
Bu işlemler ceza hukukuna özgü işlemlerdir.
3
Hukuki (şahsi) sorumluluğu değerlendir
Anayasa'nın 83. maddesi uyarınca dokunulmazlık şahsi hukuk davalarını (tazminat davası gibi) kapsamaz.
Milletvekilinin mali sorumluluğu ile cezai dokunulmazlığı birbirinden ayrı tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Kapsamı (Cezai vs Hukuki Sorumluluk)

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru süreci ve sürelerini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla