Examkin

Soru

Zorluk: ZorYasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "yasama bağışıklıkları" çerçevesinde, yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı arasındaki farklara ilişkin aşağıdaki kıyaslamalardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yasama sorumsuzluğu "mutlak" nitelikte olup TBMM tarafından hiçbir şekilde kaldırılamazken; yasama dokunulmazlığı "nisbi" niteliktedir ve TBMM Genel Kurulu kararıyla kaldırılabilir.
  2. B
    Yasama sorumsuzluğu milletvekiline ömür boyu koruma sağlayan bir "maddi hukuk engeli" iken; yasama dokunulmazlığı kural olarak sadece üyelik süresince etkili olan bir "yargılama engeli" niteliğindedir.
  3. C
    Yasama sorumsuzluğu sadece milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki oy, söz ve düşüncelerini kapsarken; yasama dokunulmazlığı milletvekilinin hem Meclis içindeki hem de Meclis dışındaki tüm cezai isnatlarını kapsar.
  4. D
    Yasama sorumsuzluğu kapsamında işlenen fiiller için hem cezai hem de hukuki (tazminat) sorumluluk engellenirken; yasama dokunulmazlığı sadece cezai işlemleri durdurur ve şahsi hukuk davalarına engel teşkil etmez.
  5. Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekili, yargılaması tamamlanmadan yeniden milletvekili seçilirse, mevcut "kaldırma kararı" hukuken geçerliliğini koruduğu için yargılamaya ara verilmeksizin devam edilir.Cevap

Cevap

Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin yeniden seçilmesi durumunda yargılamanın devam edeceği ifadesi yanlıştır; Anayasa uyarınca dokunulmazlık tekrar kazanılır.
Anayasa'nın 8383. maddesinin 44. fıkrası açıkça şunu belirtir: "Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma yapılması, Meclisin yeniden dokunulmazlığı kaldırmasına bağlıdır." Dolayısıyla, önceki dönemde dokunulmazlığın kaldırılmış olması, yeni dönemde yargılamanın doğrudan devam edebileceği anlamına gelmez; dokunulmazlık zırhı yeniden oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklıkların sürekliliğini analiz etme
Yasama sorumsuzluğu sürekli (ömür boyu), yasama dokunulmazlığı ise geçicidir (üyelik süresince).
Milletvekilinin Meclis'teki sözlerinden dolayı emekliliğinde dahi yargılanamaması sorumsuzluğun doğası gereğidir.
2
Yeniden seçilme durumundaki hukuki statüyü değerlendirme
19821982 Anayasası m. 83/483/4 uyarınca, dokunulmazlığı kaldırılmış bir üye tekrar seçilirse dokunulmazlığı yeniden kazanır.
Milletvekilliği yenilendiğinde, halkın iradesiyle kazanılan temsil yetkisi yeni bir dokunulmazlık zırhı oluşturur.
3
Yargılamanın devam koşulunu belirleme
Yargılamanın devam edebilmesi için TBMM'nin yeni yasama döneminde dokunulmazlığı tekrar kaldırması gerekir.
Eski yasama döneminde alınan parlamento kararları, yeni dönemde kazanılan dokunulmazlığı kendiliğinden ortadan kaldıramaz.

Anahtar Kavram

Yeniden Seçilme ve Dokunulmazlığın Restorasyonu

İpuçları

1
Milletvekilliği seçimle kazanılan bir sıfat olduğu için, her yeni seçim beraberinde yeni bir dokunulmazlık süreci başlatır.

Daha Fazla Pratik

Dokunulmazlığı kaldırılan milletvekilinin TBMM Kararına karşı AYM'ye başvuru sürecini (7 gün - 15 gün kuralı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yasama Sorumsuzluğu ve Dokunulmazlığı

Bu konudan daha fazla soru