Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Rüzgarlar

Türkiye’nin coğrafi konumu ve çevresindeki basınç merkezlerinin etkisiyle yıl boyunca çeşitli yerel rüzgarlar etkili olmaktadır. Özellikle yaz aylarında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde etkisini gösteren, estiği yerlerde hava sıcaklığını hızla artırırken buharlaşmayı şiddetlendirerek tarım ürünlerinin kurumasına neden olan rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Karayel
  2. Samyeli (Keşişleme)Cevap
  3. C
    Lodos
  4. D
    Poyraz
  5. E
    Kıble

Cevap

Samyeli (Keşişleme) rüzgarı, Türkiye'ye güneydoğu yönünden esen, sıcak ve kuru karakterli bir rüzgardır.
Samyeli (diğer adıyla Keşişleme), Türkiye'ye güneydoğu yönünden esen sıcak bir rüzgardır. Kökenini Suriye ve Irak çöllerinden aldığı için nem oranı çok düşük, sıcaklığı ise yüksektir. Bu durum özellikle Güneydoğu Anadolu'da tarım ürünlerinin vaktinden önce kurumasına (yanmasına) sebep olur.

Adım Adım Çözüm

1
Rüzgarın esiş yönünü belirleyin.
Güneydoğu Anadolu'da etkili olan ve güneydoğu yönünden gelen rüzgar Samyeli'dir.
Türkiye'de yerel rüzgarların yönlerini 'KAYIP SAKAL' şifresiyle (Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos) saat yönünde takip edebiliriz.
2
Rüzgarın sıcaklık ve nem karakterini analiz edin.
Samyeli, çöllerden (Suriye ve Irak üzerinden) geldiği için çok sıcak ve kurudur.
Güneyden gelen rüzgarlar enlem etkisiyle sıcaklığı artırırken, deniz üzerinden geçmeyenler kuru karakter gösterir.
3
Tarımsal etkisini değerlendirin.
Sıcak ve kuru hava buharlaşmayı artırarak ürünlerin su kaybetmesine ve kurumasına yol açar.
Samyeli'nin en belirgin özelliği tarımsal kuraklığı tetiklemesidir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de yerel rüzgarların yönleri ve karakterleri (KAYIP SAKAL şifrelemesi).

İpuçları

1
Türkiye'de rüzgarların yönlerini hatırlamak için 'KAYIP SAKAL' kısaltmasını kullanabilirsin.
2
Güneydoğu Anadolu'da etkili olan bu rüzgar, ismini 'Keşiş Dağı' (Uludağ) yönünden gelmesinden alır.
3
Sıralamada 'S' harfine denk gelen ve sıcaklığı en çok artıran kuru rüzgarı düşünmelisin.

Daha Fazla Pratik

Fön rüzgarının (Föhn) Samyeli'den farkını ve hangi bölgelerimizde (örneğin Rize veya Antalya) etkili olduğunu araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Rüzgarın geldiği coğrafyayı hayal edin: Güneydoğu komşularımız Suriye ve Irak gibi çöl iklimine sahip bölgelerdir. Buralardan gelen hava akımı doğal olarak sıcak ve kuru olacaktır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla