Soru

Zorluk: OrtaCumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla açılan Meclis soruşturması sürecinde; soruşturma komisyonunun raporunu TBMM Başkanlığına sunmasının ardından, Genel Kurulun Cumhurbaşkanını Yüce Divana sevk edebilmesi için yapacağı gizli oylamada aranan asgari karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili)
  2. B
    Üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili)
  3. Üye tamsayısının üçte ikisi (400400 milletvekili)Cevap
  4. D
    Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla)
  5. E
    Siyasi parti gruplarının üye tamsayılarının toplamının salt çoğunluğu

Cevap

Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevk edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyu gereklidir.
1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu süreci üç aşamalı bir sayısal eşiğe tabidir: Soruşturma önergesi için 301301 (salt çoğunluk), soruşturma açılması için 360360 (3/53/5) ve nihai olarak Yüce Divana sevk için 400400 (2/32/3) milletvekilinin gizli oyu gerekir. Dolayısıyla sevk kararı için gereken asgari sayı 400400'dür.

Adım Adım Çözüm

1
Soruşturma sürecinin hangi aşamasında olunduğunu belirle.
Soruşturma komisyonu raporunu sunmuş ve Genel Kurulda nihai karar (Yüce Divana sevk) aşamasına gelinmiştir.
Anayasa'daki her aşama (teklif, açılış, sevk) farklı bir sayısal eşik gerektirir.
2
Yüce Divana sevk için gereken anayasal oranı hatırla.
1982 Anayasası Madde 105'e göre sevk için gereken oran 2/32/3'tür.
Bu, anayasadaki en yüksek nitelikli çoğunluklardan biridir.
3
Mevcut milletvekili sayısı (600600) üzerinden hesaplama yap.
600×(2/3)=400600 \times (2/3) = 400.
Üye tamsayısı 2017 değişikliği ile 600'e çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması karar yeter sayıları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevki için anayasadaki en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
2
Bu sayı, TBMM üye tamsayısının (600600 milletvekili) üçte ikisine karşılık gelir.
3
Soruşturma açılması için 360360 oy gerekirken, yargılama aşamasına (Yüce Divan) geçilmesi için bundan 4040 fazla oy gereklidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı Yüce Divana sevk edildikten sonra seçim kararı alıp alamayacağını ve mahkûmiyet durumunda görevinin sona erip ermeyeceğini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Süreci 301-360-400 şeklinde (Salt-3/5-2/3) bir merdiven gibi kodlayarak ezberlemek, aşamaları karıştırmanızı engeller.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla