Examkin

Soru

Zorluk: ZorCemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u denetim altına aldığı süreçte, işgal makamlarının baskı ve takiplerine rağmen gizli faaliyet yürüten bazı yapılanmalar; depolardan Anadolu’ya silah ve mühimmat kaçırmış, subay ve aydınların gizlice Millî Mücadele saflarına intikalini organize etmiş ve istihbarat ağı kurmuştur.

Bu doğrultuda; Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi isimlerin öncülüğünde kurulan, 'Muhafaza-i Esliha' gibi kollarla Anadolu’ya sevkiyat yapan ancak sonradan bağımsız hareket etme ve eski İttihatçı kadroyu canlandırma eğilimleri göstermesi üzerine yerini Zabitan, M.M. (Mim Mim) ve Felah gibi gruplara bırakan gizli direniş cemiyeti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Askerî Nigehban Cemiyeti
  2. B
    Millî Kongre Cemiyeti
  3. Karakol CemiyetiCevap
  4. D
    Sulh ve Selâmet-i Osmaniye Fırkası
  5. E
    Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

Cevap

Karakol Cemiyeti
Karakol Cemiyeti; Mondros Ateşkesi sonrasında İstanbul'da Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey gibi şahsiyetlerin öncülüğünde kurulan gizli bir millî teşkilattır. Cemiyet, işgal güçlerinin denetimindeki depolardan Anadolu'ya silah ve cephane kaçırılması, subayların gizli yollarla Millî Mücadele'ye ulaştırılması ve istihbarat temini konularında önemli görevler üstlenmiştir. Ancak kendi başına hareket etmesi ve İttihatçı kadroyu canlandırma girişimleri sebebiyle Mustafa Kemal Paşa tarafından uyarılmış; sonrasında dağılarak yerini M.M. (Mim Mim) Grubu, Zabitan Grubu ve Felah Grubu gibi doğrudan Ankara'ya bağlı gizli yapılara bırakmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru metninde verilen cemiyetin kurucu kadrosunu, faaliyet merkezini ve eylem türünü analiz etmek
İstanbul merkezli, Kara Vasıf Bey ve Yenibahçeli Şükrü Bey liderliğinde gizli istihbarat, mühimmat kaçırma ve subay intikali sağlayan bir yapının arandığı tespit edilir.
Mondros sonrası kurulan cemiyetlerin açık/bölgesel cemiyetler ile gizli istihbarat/lojistik cemiyetleri arasındaki farkını ayırt etmek gerekir.
2
Örgütün tarihsel gelişimini ve Mustafa Kemal Paşa / Temsil Heyeti ile olan ilişkisini değerlendirmek
Karakol Cemiyeti'nin bağımsız hareket etme eğilimleri nedeniyle kapatıldığı ve yerini M.M. (Mim Mim), Felah ve Zabitan gibi doğrudan Temsil Heyeti / Ankara merkezine bağlı gruplara devrettiği belirlenir.
Gizli cemiyetlerin dönüşüm sürecini ve Millî Mücadele'nin merkezi otoritesine bağlanma aşamalarını kavramak sorunun doğru çözümünü sağlar.
3
Seçeneklerdeki millî varlığa zararlı ve diğer yararlı cemiyetleri elemek
Askerî Nigehban ile Sulh ve Selâmet-i Osmaniye zararlı cemiyetler; Millî Kongre basın-yayın odaklı cemiyet; Trabzon Muhafaza-i Hukuk ise bölgesel bir direniş cemiyetidir.
Cemiyetlerin amaç, yöntem ve nitelik bakımından tasnifini yapmak doğru seçeneği kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Milli Mücadele Dönemi'nde İstanbul merkezli gizli istihbarat, lojistik ve silah kaçırma faaliyetleri yürüten cemiyetler (Karakol Cemiyeti ve türevleri)

İpuçları

1
Aranan teşkilat İstanbul'da gizli faaliyet yürüten ve Anadolu'ya cephane/subay aktaran bir istihbarat ve direniş örgütüdür.
2
Bu teşkilat Kara Vasıf Bey öncülüğünde kurulmuş, daha sonra yerini M.M. Grubu ve Felah Grubu gibi oluşumlara bırakmıştır.
3
İttihatçı kadroların gizli teşkilatlanma tecrübesiyle kurulan ve 'Muhafaza-i Esliha' kollarıyla mühimmat kaçıran cemiyet Karakol Cemiyeti'dir.

Daha Fazla Pratik

M.M. (Mim Mim) Grubu, Felah Grubu ve İmalat-ı Harbiye örgütlenmelerinin Millî Mücadele lojistiğindeki rollerini karşılaştıran sorular çözülebilir.

Alternatif Yöntem

Cemiyetleri 'zararlı cemiyetler' (Askerî Nigehban, Sulh ve Selâmet), 'basın-yayın odaklı cemiyetler' (Millî Kongre) ve 'bölgesel müdafaa cemiyetleri' (Trabzon Muhafaza-i Hukuk) şeklinde sınıflandırıp eleyerek doğrudan İstanbul merkezli gizli lojistik teşkilatına ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Cemiyetler (Yararlı, Zararlı ve Azınlık Cemiyetleri)

Bu konudan daha fazla soru