Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri, nitelikleri ve görevlerinin sona ermesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri ile teşkilat yapısının belirlenmesi Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
  2. B
    Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanacak kişilerin milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmaları yeterli olup, bu kişilerde ayrıca yükseköğrenim mezunu olma şartı aranmaz.
  3. Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı hakkında Meclis soruşturması açılan ve Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevi, sevk kararının verildiği tarihte kendiliğinden sona erer.Cevap
  4. D
    Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği sıfatı, atama ile birlikte sona erer.
  5. E
    Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar, görevleriyle ilgili olmayan suçlarda milletvekilleri gibi yasama dokunulmazlığından yararlanırlar.

Cevap

Görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divana sevk edilen bir bakanın görevinin sevk kararıyla kendiliğinden sona ereceği ifadesi yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesinin 11. fıkrasına göre, Yüce Divana sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona ermez. Görevin hukuken sona ermesi için, Yüce Divan yargılaması sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan' mahkûm edilmiş olması şarttır. Sevk kararı sadece yargılamanın başlamasını sağlar ve kişinin görevde kalmasına engel teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Bakanların atanma ve nitelik şartlarının değerlendirilmesi
Bakanların milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olması gerektiği, ancak Cumhurbaşkanından farklı olarak üniversite mezuniyetinin zorunlu olmadığı saptandı.
Anayasa madde 106, atama kriteri olarak madde 76'yı (milletvekili yeterliliği) referans alır.
2
Bakanlıkların hukuki dayanağının ve teşkilat yapısının incelenmesi
Bakanlıkların kuruluşu ve yapısının artık kanunla değil, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlendiği doğrulandı.
2017 Anayasa değişikliği ile yürütmenin iç organizasyon yetkisi genişletilmiştir.
3
Cezai sorumluluk ve görevin sona erme anının analizi
Yüce Divana sevk edilmenin (iddianamenin kabulü benzeri süreç) görevi sona erdirmediği, sadece kesinleşmiş mahkûmiyetin bu sonucu doğurduğu belirlendi.
Anayasa madde 106/11 açıkça 'Yüce Divana sevk edilenin görevi sona ermez' hükmünü amirdir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların statüsü ile cezai sorumluluk usulleri

İpuçları

1
Yargılama sürecinin başlaması (sevk) ile yargılamanın sonuçlanması (mahkûmiyet) arasındaki hukuki farkı düşünün.
2
Bakanların eğitim şartının milletvekilleriyle mi yoksa Cumhurbaşkanıyla mı benzer olduğunu hatırlayın.
3
Anayasa madde 106/11'de Yüce Divana sevk edilen bir bakanın statüsünün devam edip etmeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ile bakanların cezai sorumluluğu arasındaki benzerlikleri ve 'seçim kararı alınamaması' gibi ince farkları karşılaştırmalı olarak çalışmanız önerilir.

Alternatif Yöntem

Bakanların niteliklerini milletvekilliği ile, Cumhurbaşkanının niteliklerini ise kendi makamı ile eşleştirerek hafızanızda kodlayabilirsiniz; zira bakanlar temelde 'milletvekili seçilme yeterliliğine' tabidirler.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar

Bu konudan daha fazla soru