Soru

Zorluk: Orta1876 Kanun-i Esasi

18761876 Kanun-i Esasi’nin 19091909 yılındaki köklü değişikliklerinden önceki orijinal hükümleri dikkate alındığında; meclis üyelerinin bir kanun teklifinde bulunabilmesi aşağıdakilerden hangisine bağlı kılınmıştır?

  1. A
    Sadrazamın ön onayına
  2. Padişahın iznineCevap
  3. C
    Şura-yı Devlet’in incelemesine
  4. D
    Heyet-i Ayan’ın salt çoğunluğuna
  5. E
    Meclis-i Mebusan başkanının takdirine

Cevap

Padişahın iznine bağlı olması
Türk anayasa tarihinin ilk anayasası olan 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninde (5353. madde), milletvekillerinin veya ayan üyelerinin bir kanun teklifinde bulunabilmesi hükümdarın mutlak otoritesini korumak amacıyla 'Padişahın izni' şartına bağlanmıştır. Bu durum yasama organının yürütme karşısındaki zayıflığını gösteren en temel özelliklerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metnindeki yasama sürecini incelemek
Anayasanın ilk halinde meclisin (Meclis-i Umumi) yasama yetkisinin oldukça kısıtlı olduğu görülmektedir.
Anayasa, yasama girişimini büyük oranda yürütmenin kontrolüne bırakmıştır.
2
Kanun teklifi (teklif-i kanun) usulünü belirlemek
Meclis üyeleri (Mebuslar ve Ayanlar) doğrudan kanun teklif edememektedir.
5353. maddeye göre teklif hakkı için Padişah'ın önceden onay (izin) vermesi şart koşulmuştur.
3
Sürecin sonucunu değerlendirmek
Padişah izin vermediği sürece meclis üyeleri bir kanun üzerinde çalışmaya başlayamaz.
Bu durum, meclisin bağımsız kanun yapma yetkisinin olmadığını ve 'Padişah üstünlüğü' ilkesinin uygulandığını gösterir.

Anahtar Kavram

1876 Kanun-i Esasi'de Yasama Girişimi ve Padişah İzni

İpuçları

1
18761876 Anayasası'nın ilk halinin 'Padişah merkezli' bir yapıya sahip olduğunu düşünün.
2
Meclis üyelerinin özgürce kanun önerisi sunup sunamadığını, bu sürecin başında bir otorite kontrolü olup olmadığını hatırlayın.
3
Yasama girişiminin (kanun teklifi) engellenmesi için yürütmenin başındaki kişinin onayının gerekip gerekmediğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

19091909 anayasa değişikliklerinin yasama süreci üzerindeki etkilerini inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla