Soru

Zorluk: Çok zor1876 Kanun-i Esasi

Osmanlı Devleti'nde anayasal monarşiye geçişin ilk adımı olan 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal (ilk) metni ile 19091909 yılındaki köklü anayasa değişiklikleri karşılaştırıldığında; yasama süreci ve organlar arası denge açısından aşağıdakilerden hangisi 18761876 metninin özgün ve otoriter niteliğini yansıtan bir hükümdür?

  1. A
    Heyet-i Vükela'nın (Hükümet) meclis tarafından güvensizlik oyu ile düşürülebilmesi usulünün öngörülmüş olması
  2. Padişah'ın, meclis tarafından kabul edilen kanunlar üzerinde sahip olduğu veto yetkisinin hukuken sınırsız (mutlak) olmasıCevap
  3. C
    Kanun tekliflerinin görüşülebilmesi için gereken 'İzin-i Hümayun' (Padişah izni) şartının kaldırılarak meclise inisiyatif tanınması
  4. D
    Heyet-i Ayan üyelerinin sadece dört yıl için seçilmesi ve görev süreleri sonunda halk tarafından yeniden oylanması
  5. E
    Meclis-i Umumi'nin toplantıya çağrılması ve tatil edilmesi yetkisinin Padişah'tan alınarak Meclis Başkanlık Divanı'na devredilmesi

Cevap

Padişah'ın, meclis tarafından kabul edilen kanunlar üzerinde sahip olduğu veto yetkisinin hukuken sınırsız (mutlak) olması
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metni, yasama yetkisini Padişah'ın otoritesi altında sınırlamıştır. Meclis tarafından kabul edilen bir kanun tasarısı Padişah tarafından reddedildiğinde (veto edildiğinde), bu karar kesin ve mutlaktır; meclisin bu veto kararını aşabilecek bir hukuki mekanizması bulunmamaktadır. Bu durum, sistemin parlamenter bir yapıdan ziyade monarşik bir yapıya sahip olduğunun en temel göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa metninin tarihsel dönemi ve orijinal içeriği analiz edilir.
18761876 Kanun-i Esasi'nin 19091909 öncesi ilk hali 'Padişah merkezli' bir monarşidir.
Soru, 19091909 değişiklikleri öncesindeki otoriter yapıya odaklanmaktadır.
2
Yasama organı (Meclis-i Umumi) ile Yürütme (Padişah) arasındaki yetki paylaşımı incelenir.
Meclisin kabul ettiği kanunların yürürlüğe girmesi için Padişah onayı şarttır ve bu onayın reddi durumunda meclisin direnme hakkı yoktur.
Madde 77 ve Madde 3535 hükümleri gereği, Padişah onaylamadığı sürece hiçbir metin kanunlaşamaz.
3
18761876 ve 19091909 hükümleri arasındaki 'veto' farkı karşılaştırılır.
18761876'da 'Mutlak Veto', 19091909'da ise 'Geciktirici Veto' (Meclis 2/32/3 çoğunlukla direnirse Padişah onaylamak zorundadır) geçerlidir.
Sistemin otoriter karakterini belirleyen en temel hukuki bariyer budur.

Anahtar Kavram

1876 Kanun-i Esasi'de Padişahın Mutlak Veto Yetkisi

İpuçları

1
18761876 Anayasası'nın orijinal hali ile 19091909 değişiklikleri arasındaki 'kuvvetler dengesi' farkını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Padişah'ın meclisi feshetme yetkisinin 18761876 ve 19091909 metinlerinde hangi şartlara bağlandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla