Examkin

Soru

Zorluk: ZorSayıştay

1982 Anayasası'nın "Yargı" ve "Mali ve Ekonomik Hükümler" bölümlerinde düzenlenen Sayıştay'ın görev alanı, yetkilerinin niteliği ve diğer anayasal kurumlarla ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Sayıştay; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir.
  2. B
    Sayıştay'ın vergi ve benzeri mali yükümlülükler dışındaki konularda hesap yargılaması sonucunda verdiği kesin hükümler aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) hesaplarının denetimi, Sayıştay tarafından değil, Meclis içinden seçilen bir komisyon marifetiyle Meclis Başkanlık Divanı denetiminde yapılır.
  4. Sayıştay, siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi adına "hesap yargılaması" usulüyle yapar ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayarak sonuçlandırır.Cevap
  5. E
    Mahalli idarelerin hesap ve işlemlerinin denetimi ve kesin hükme bağlanması yetkisi, 1982 Anayasası tarafından doğrudan Sayıştay'a verilmiştir.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır; Sayıştay bu süreçte sadece yardımcı bir kuruluş olarak inceleme yapar, karar verme ve kesin hükme bağlama yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi 1982 Anayasası m. 69 uyarınca Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilir. Sayıştay bu süreçte sadece Anayasa Mahkemesine yardımcı olur; bir 'hesap yargılaması' yapmaz ve siyasi partiler hakkında 'kesin hüküm' niteliğinde karar veremez. Nihai karar her zaman Anayasa Mahkemesi tarafından verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın asli görevini belirle.
Sayıştay, TBMM adına merkezi yönetim bütçesini ve sosyal güvenlik kurumlarını denetler.
Anayasa m. 160 uyarınca Sayıştay'ın temel varlık sebebi kamu kaynaklarının Meclis adına denetlenmesidir.
2
Sayıştay'ın yargısal yetkisinin sınırlarını analiz et.
Sayıştay hesap yargılaması yapar ve kararları kesindir; ancak vergi uyuşmazlığında Danıştay üstündür.
Anayasal bir istisna olarak, mali konularda yargı birliği sağlanması amacıyla Danıştay kararına öncelik tanınmıştır.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü incele.
Denetim makamı Anayasa Mahkemesidir, Sayıştay ise bu makama teknik destek sağlar.
Anayasa m. 69 uyarınca siyasi partilerin mali denetiminde nihai otorite Anayasa Mahkemesidir; Sayıştay burada yargısal bir karar mercii değil, bir raporlama organıdır.
4
TBMM'nin denetim durumunu değerlendir.
TBMM hesapları Sayıştay denetimi dışındadır.
Yasama organının özerkliği ve bağımsızlığı ilkesi gereği, TBMM kendi harcamalarını kendi kurduğu komisyonla denetler.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve İstisnaları

İpuçları

1
Sayıştay her zaman TBMM adına hareket etmez; bazı durumlarda başka bir yüksek yargı organına teknik destek sağlar.
2
Siyasi partilerin kapatılmasına veya mali denetimine hangi mahkemenin baktığını hatırlayın.
3
Sayıştay merkezi yönetimi 'denetler' ama siyasi partileri sadece 'inceler'. 'Hesap yargılaması' ve 'kesin hüküm' kavramları sadece Sayıştay'ın kendi adına yaptığı denetimler için geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki bu görev paylaşımını pekiştirmek için 'Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim alanını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Siyasi partiler ile ilgili tüm yargısal ve denetimsel işlemlerin merkezinde Anayasa Mahkemesi'nin olduğunu düşünerek seçenekleri elemeniz sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla

Konular

Sayıştay

Bu konudan daha fazla soru