Examkin

Sayıştay

73 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen Sayıştay’ın görevleri, yetkileri ve yargısal niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınması doğrudur.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay kararları kesin niteliktedir. Ancak aynı maddede, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında bir çelişki olması durumunda, Danıştay kararlarının üstün sayılacağı açıkça belirtilmiştir. Bu kural, yargı birliğini ve uzmanlık alanlarını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan ve yargısal yetkileri olan anayasal bir kuruluştur.
Kurumun kime bağlı çalıştığını ve kime karşı sorumlu olduğunu anlamak için.
2
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve istisnalarını incele.
Sayıştay kararları kesindir, ancak vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ile çelişki olursa Danıştay kararı geçerlidir.
Anayasa'nın 160. maddesindeki özel hiyerarşi kuralını teyit etmek için.
3
Seçim usulünü kontrol et.
Başkan ve üyelerin TBMM tarafından seçildiği belirlenir.
Yürütme ile Yasama organları arasındaki yetki paylaşımını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Yetkisi ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın Meclis adına denetim yaptığını ve kararlarının genellikle kesin olduğunu hatırlayın.
2
Vergi konularında Danıştay ile bir uyuşmazlık çıktığında hangi kurumun sözünün geçtiğini düşünün.
3
Anayasa Madde 160: 'Vergi... konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.'

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamına girmeyen kurumları (Örn: Köy idareleri, Kamu İktisadi Teşebbüsleri - KİT denetimi özel usulü) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen denetim ve yargı mercileri göz önüne alındığında; Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve diğer yüksek yargı organları ile olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, konunun mali niteliği ve hesap uzmanlığı gerektirmesi nedeniyle Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınması gerektiği bilgisi doğrudur; Sayıştay kararlarının esas alınacağını belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 160. maddesi uyarınca; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Seçenekte belirtilenin aksine, Sayıştay kararlarının üstünlüğü söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu analiz et.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve 'hesap yargılaması' yetkisi bulunan anayasal bir kuruluştur.
Kurumun statüsü, görevlerinin çerçevesini çizer.
2
Sayıştay ve Danıştay arasındaki yetki çatışması kuralını hatırla.
Anayasa Madde 160: 'Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.'
İdari yargı düzeninde Danıştay'ın en üst merci olması nedeniyle hiyerarşik üstünlük ona verilmiştir.
3
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol et.
Sayıştay yargı bölümündedir ancak 'Yüksek Mahkemeler' (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) listesinde değildir.
Anayasal sınıflandırma uyarınca kurumun statüsü belirlenir.
4
Yanlış olan önermeyi belirle.
Sayıştay kararlarının Danıştay'a üstün tutulduğu seçenek anayasal kurala aykırıdır.
Anayasa metni açıkça tam tersini belirtmektedir.

Anahtar Kavram

Sayıştay - Danıştay Uyuşmazlığı ve Hiyerarşi

İpuçları

1
Sayıştay ve Danıştay arasındaki uyuşmazlıklarda hangisinin sözünün geçtiği Anayasa'da açıkça belirtilmiştir.
2
Danıştay'ın 'idari yargının genel ve üst mercii' olma niteliğini düşünerek mali uyuşmazlıklardaki son sözü kimin söyleyeceğini tahmin edin.
3
Anayasa Madde 160'a göre, vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay ve Danıştay çelişirse Danıştay'ın kararı uygulanır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamı dışındaki kurumları (Örn: OYAK, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası’na göre Sayıştay’ın yetkileri, hukuki statüsü ve diğer yargı organlarıyla olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararı esas alınır.

Cevap

Vergi ve mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır, Sayıştay kararı değil.
Anayasa'nın 160. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda iki kurumun kararı çatıştığında Sayıştay'ın değil, Danıştay'ın kararı esas alınır. Seçenekte bunun tam tersi iddia edildiği için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın Yargı bölümünde, 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında değil, hemen sonrasında 160. maddede düzenlenmiştir.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir, ancak hesap yargılaması yapan özel bir denetim organıdır.
2
Sayıştay kararlarının kesinliğini kontrol et.
Hesap yargılaması sonuçları kesindir ve bu kararlara karşı idari yargıya (Danıştay'a) başvurulamaz.
Anayasa, Sayıştay kararlarını idari denetime kapatmıştır.
3
Danıştay ile Sayıştay arasındaki uyuşmazlık kuralını hatırla.
Anayasa m. 160: 'Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.'
Yargısal hiyerarşide vergi uyuşmazlıkları konusunda genel idari yargı merci olan Danıştay'ın üstünlüğü kabul edilmiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay-Danıştay Uyuşmazlığı ve Hiyerarşisi

İpuçları

1
Sayıştay kararları ile Danıştay kararları vergi konusunda çelişirse hangisinin daha üstün bir yargısal otorite olduğunu düşünün.
2
Sayıştay kararlarına karşı idari yargı yolunun kapalı olması, Danıştay ile olan uyuşmazlıklarda kimin sözünün geçeceği kuralını etkilemez.
3
Anayasa'nın 160. maddesine göre vergi uyuşmazlıklarında Danıştay'ın içtihadı üstündür.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim yetkisinden istisna tutulan kurumları (örn: TSK elindeki devlet mallarının denetimi usulleri) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan hükümler çerçevesinde, Sayıştay’ın denetim yetkisi ve anayasal statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milli savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esasları uyarınca, Türk Silahlı Kuvvetlerinin elinde bulunan devlet malları Sayıştay'ın denetim yetkisi dışındadır.

Cevap

Milli savunma hizmetlerinin gizliliği gerekçesiyle Türk Silahlı Kuvvetlerine ait malların denetim dışında tutulduğu ifadesi yanlıştır; bu mallar gizlilik esaslarına uygun şekilde denetlenir.
Anayasa'nın 160. maddesinin son fıkrasına göre, Türk Silahlı Kuvvetlerinin elindeki devlet malları denetim dışında değildir. Bu malların Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlenmesi usullerinin, milli savunma hizmetlerinin gerektirdiği gizlilik esaslarına uygun olarak kanunla düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Dolayısıyla 'denetim yetkisi dışındadır' ifadesi anayasal bir yanılgıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal denetim alanını belirleme.
Sayıştay; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri denetler.
Anayasa'nın 160. maddesi denetim kapsamını bu üç ana grup üzerinden tanımlamıştır.
2
Türk Silahlı Kuvvetleri'ne (TSK) ait malların durumunu inceleme.
TSK mallarının TBMM adına denetlenmesi, milli savunma gizliliği gözetilerek kanunla düzenlenir.
Anayasa, hiçbir kamu kaynağının denetim dışı kalmamasını hedeflerken, savunma güvenliği için özel bir usul öngörmüştür.
3
Seçeneklerdeki 'denetim dışı' ifadesini anayasal metinle karşılaştırma.
Anayasa metni 'denetim dışı' değil, 'denetlenmesi usulleri kanunla düzenlenir' demektedir.
Bu ayrım, kurumun denetim yetkisinin mutlaklığını ve sadece uygulama yönteminin değiştiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Alanı ve TSK Mallarının Denetim Usulü

İpuçları

1
Anayasa'da hiçbir kamu malının denetim dışı kalması ilkesi esas alınmıştır; ancak bazı kurumlar için özel usuller belirlenebilir.
2
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin elindeki mallar denetlenirken 'gizlilik' ve 'denetim yetkisi' arasındaki farka dikkat ediniz.
3
Anayasa 160. maddede TSK mallarının denetiminin bir kanunla, ancak milli savunma gizliliğine uygun olarak yapılacağını söyler; bu bir yetki kısıtlaması değil, usul düzenlemesidir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın mahalli idareler üzerindeki denetim yetkisinin kapsamını ve idari vesayet denetimi ile farkını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen ve mali denetim alanında yetkili olan Sayıştay'ın görevleri, yetkileri ve yargısal niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınması gerektiği ifadesi yanlıştır, çünkü üstünlük Danıştay'a aittir.
Doğru yanıt olan seçenek, Danıştay ile Sayıştay arasındaki uyuşmazlıkta Sayıştay'ın üstün olduğunu iddia etmektedir. Oysa 1982 Anayasası'nın 160. maddesinin ek fıkrası uyarınca, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda iki kurumun kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, yargı bölümünde düzenlenen ancak 'Yüksek Mahkeme' olarak sayılmayan bir mali denetim organıdır.
Sorunun temeli olan 1982 Anayasası 160. maddesini analiz etmek gerekir.
2
Sayıştay ve Danıştay arasındaki hiyerarşiyi kontrol et.
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ve Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı üstündür.
Anayasa koyucu, mali yargı ile idari yargı çeliştiğinde hukuk birliğini sağlamak için Danıştay'ı yetkili kılmıştır.
3
Sayıştay'ın denetim yetki alanını doğrula.
Merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler denetim kapsamındadır.
2010 Anayasa değişikliği ile mahalli idareler de anayasal olarak bu kapsama net şekilde dahil edilmiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Yetkileri ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay ve Danıştay arasındaki ilişkiyi düşünürken vergi uyuşmazlıklarındaki özel hükmü hatırlayın.
2
Sayıştay kararları 'kesin hüküm' niteliğindedir, ancak bir istisna durumunda başka bir mahkemenin kararı üstün tutulur.
3
Anayasa 160. maddesine göre vergi konularında Danıştay, Sayıştay'dan üstün yetkiye sahiptir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamı dışında kalan kurumları (Örn: Kamu İktisadi Teşebbüsleri - KİT'lerin denetim usulü) incelemek konuyu pekiştirir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası’nın yargı bölümünde düzenlenen Sayıştay’ın kuruluşu, denetim alanı ve hukuki statüsü ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Anayasa’da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında tasnif edilmiş olup başkan ve üyeleri Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Cevap

Sayıştay'ın Yüksek Mahkemeler arasında sayıldığı ve üyelerinin Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiği yönündeki ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan ifade iki temel hata içermektedir: Birincisi, Sayıştay Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmesine rağmen bir 'Yüksek Mahkeme' değildir. İkincisi, Sayıştay üyeleri Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde yer alır ancak 'Yüksek Mahkemeler' (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) listesinde değildir.
Yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır.
2
Sayıştay üyelerinin seçim usulünü kontrol et.
Sayıştay Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu tarafından seçilir.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan bir kurumdur.
3
Sayıştay'ın diğer yargı organları ile ilişkisini değerlendir.
Vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay ve Danıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı üstün kabul edilir ve Sayıştay kararları hakkında idari yargı yoluna başvurulamaz.
Anayasa 160. madde hükmü gereğidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Hukuki Statüsü ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Sayıştay'ın kime bağlı olarak çalıştığını ve kim adına denetim yaptığını düşünün.
2
Anayasa'da sayılan 4 adet yüksek mahkemeyi (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) hatırlayın; Sayıştay bu listede var mı?
3
Sayıştay üyelerini kim seçer? Genellikle denetim yaptığı makam olan TBMM bu seçimde yetkilidir.

Daha Fazla Pratik

Danıştay ve Sayıştay arasındaki görev alanı farklarını ve uyuşmazlık durumundaki hiyerarşiyi tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası'na göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını denetleyen Sayıştay'ın, mali yıl sonu itibarıyla hazırlayarak TBMM'ye sunduğu ve kesin hesap kanunu teklifinin görüşülmesinde bir denetim aracı olarak kullanılan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel Uygunluk Bildirimi

Cevap

Sayıştay tarafından hazırlanan ve kesin hesap kanunu teklifine temel teşkil eden belge Genel Uygunluk Bildirimi'dir.
1982 Anayasası'na göre Sayıştay, kesin hesap kanunu teklifinin sunulmasından itibaren en geç 75 gün içinde Genel Uygunluk Bildirimi'ni TBMM'ye sunmak zorundadır. Bu belge, bütçenin anayasaya ve kanunlara uygun olarak harcanıp harcanmadığını gösteren temel denetim aracıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın denetim yetkisini belirle.
Sayıştay, TBMM adına merkezi yönetim bütçesini ve sosyal güvenlik kurumlarını denetler.
Anayasal bir zorunluluktur.
2
Bütçe döngüsünün son aşamasını analiz et.
Bütçe uygulaması bittikten sonra yürütme organı 'Kesin Hesap Kanunu Teklifi' hazırlar.
Harcanan paraların hesabının verilmesi gerekir.
3
Sayıştay'ın bu süreçteki raporlama görevini tanımla.
Sayıştay, kesin hesapları denetleyerek hazırladığı belgeyi TBMM'ye sunar.
Bu belgenin adı Anayasa'da 'Genel Uygunluk Bildirimi' olarak geçer.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM adına yaptığı mali denetim ve Genel Uygunluk Bildirimi süreci.

İpuçları

1
Bu belge, bütçenin harcanmasından sonra TBMM'ye sunulan bir denetim raporudur.
2
Belge, Cumhurbaşkanı'nın sunduğu Kesin Hesap Kanunu Teklifi ile birlikte değerlendirilir.
3
Anayasa'nın 164. maddesinde belirtilen bu bildirim, Sayıştay'ın mali denetiminin nihai çıktısıdır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın siyasi partilerin mali denetimindeki rolünü ve bu süreçte kime yardımcı olduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 8Soru →

1982 Anayasası'na göre, Sayıştay tarafından vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında kesin hükme bağlanan bir konu ile Danıştay kararları arasında bir uyuşmazlık ortaya çıkması durumunda, aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay kararı esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali konularda Danıştay ile Sayıştay kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin hesap ve işlemlerini TBMM adına denetler. Aynı maddede, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları çatışırsa, yüksek mahkeme statüsünde olan Danıştay'ın kararının üstün geleceği açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirlemek.
Sayıştay, yargı bölümünde düzenlenen ancak yüksek mahkeme sayılmayan bir anayasal kuruluştur.
Kurumun yetki ve sınırlarını anlamak için temel hukuki statüsünü bilmek gerekir.
2
Anayasa'nın 160. maddesini (Sayıştay başlığı) incelemek.
Maddede 'Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır' hükmü yer almaktadır.
Özel bir uyuşmazlık durumunda hangi mahkemenin iradesinin üstün geleceği doğrudan Anayasa ile düzenlenmiştir.
3
Danıştay'ın yüksek mahkeme, Sayıştay'ın ise hesap mahkemesi niteliğini karşılaştırmak.
Danıştay bir yüksek mahkeme olduğu için uyuşmazlıkta iradesi önceliklidir.
Normlar ve yetkiler hiyerarşisinde Danıştay'ın hukuki gücü bu tip çatışmalarda belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Kararlarının Çatışması (Madde 160)

İpuçları

1
Bu konu Anayasa'nın Sayıştay'ı düzenleyen 160. maddesinde açıkça ifade edilmiştir.
2
Uyuşmazlığın tarafı olan kurumlardan biri bir 'Yüksek Mahkeme'dir.
3
Anayasa, mali konularda Danıştay'ın yargısal yetkisini Sayıştay'ın denetim yetkisinden üstün tutar.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın üyelerini kimin seçtiği ve hangi kurumları denetleyemediği (örneğin siyasi partiler - bu görev AYM'nindir) konusuna çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" ve "Mali ve Ekonomik Hükümler" bölümlerinde düzenlenen Sayıştay'ın görev alanı, yetkilerinin niteliği ve diğer anayasal kurumlarla ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi adına "hesap yargılaması" usulüyle yapar ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayarak sonuçlandırır.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır; Sayıştay bu süreçte sadece yardımcı bir kuruluş olarak inceleme yapar, karar verme ve kesin hükme bağlama yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi 1982 Anayasası m. 69 uyarınca Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilir. Sayıştay bu süreçte sadece Anayasa Mahkemesine yardımcı olur; bir 'hesap yargılaması' yapmaz ve siyasi partiler hakkında 'kesin hüküm' niteliğinde karar veremez. Nihai karar her zaman Anayasa Mahkemesi tarafından verilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın asli görevini belirle.
Sayıştay, TBMM adına merkezi yönetim bütçesini ve sosyal güvenlik kurumlarını denetler.
Anayasa m. 160 uyarınca Sayıştay'ın temel varlık sebebi kamu kaynaklarının Meclis adına denetlenmesidir.
2
Sayıştay'ın yargısal yetkisinin sınırlarını analiz et.
Sayıştay hesap yargılaması yapar ve kararları kesindir; ancak vergi uyuşmazlığında Danıştay üstündür.
Anayasal bir istisna olarak, mali konularda yargı birliği sağlanması amacıyla Danıştay kararına öncelik tanınmıştır.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü incele.
Denetim makamı Anayasa Mahkemesidir, Sayıştay ise bu makama teknik destek sağlar.
Anayasa m. 69 uyarınca siyasi partilerin mali denetiminde nihai otorite Anayasa Mahkemesidir; Sayıştay burada yargısal bir karar mercii değil, bir raporlama organıdır.
4
TBMM'nin denetim durumunu değerlendir.
TBMM hesapları Sayıştay denetimi dışındadır.
Yasama organının özerkliği ve bağımsızlığı ilkesi gereği, TBMM kendi harcamalarını kendi kurduğu komisyonla denetler.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve İstisnaları

İpuçları

1
Sayıştay her zaman TBMM adına hareket etmez; bazı durumlarda başka bir yüksek yargı organına teknik destek sağlar.
2
Siyasi partilerin kapatılmasına veya mali denetimine hangi mahkemenin baktığını hatırlayın.
3
Sayıştay merkezi yönetimi 'denetler' ama siyasi partileri sadece 'inceler'. 'Hesap yargılaması' ve 'kesin hüküm' kavramları sadece Sayıştay'ın kendi adına yaptığı denetimler için geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki bu görev paylaşımını pekiştirmek için 'Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim alanını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Siyasi partiler ile ilgili tüm yargısal ve denetimsel işlemlerin merkezinde Anayasa Mahkemesi'nin olduğunu düşünerek seçenekleri elemeniz sizi doğru cevaba ulaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 10Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen Sayıştay'ın kuruluşu, denetim alanı ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının gelir, gider ve mallarını denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevlidir.

Cevap

Sayıştay, TBMM adına merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını denetler ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar.
Doğru ifade, Sayıştay'ın 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde belirtilen temel görev tanımıdır. Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi ve sosyal güvenlik kurumlarının hesaplarını TBMM adına denetler ve bu hesapları kesin hükme bağlar. Bu denetim yetkisi mahallî idareleri de kapsar.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumsal statünün belirlenmesi
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan ve Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenen bir kurumdur.
Anayasal yetki kaynağının anlaşılması için bu adım gereklidir.
2
Denetim kapsamının analizi
Merkezî yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler Sayıştay denetimine tabidir.
Hangi kurumların denetlendiğinin tespiti hata yapılmasını önler.
3
Kararların hukuki gücünün değerlendirilmesi
Kararlar kesin hükümdür; yargısal başvuru yolu kapalıdır ancak vergi konularında Danıştay kararı üstündür.
Kararların kesinliği ile Danıştay ile olan özel hiyerarşik durumun ayırt edilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve Kesin Hüküm Niteliği

İpuçları

1
Sayıştay'ın hangi anayasal organ adına denetim yaptığını hatırlayın.
2
Sayıştay kararlarının kesin hüküm niteliğinde olduğunu ve Danıştay ile olan ilişkisindeki istisnayı düşünün.
3
Sayıştay'ın üye seçiminde yürütme organının değil, yasama organının yetkili olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın 2017 anayasa değişikliği sonrası denetim yetkisindeki değişimleri ve KİT'lerin denetimi konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen ve devletin mali kaynaklarının kullanımını denetlemekle görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mal edinimleri ile gelir ve giderlerinin denetimi bizzat Sayıştay tarafından yapılarak kesin hükme bağlanır.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetim yetkisinin doğrudan Sayıştay'a ait olduğu ve karara bağlandığı ifadesi yanlıştır; bu yetki Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi, 1982 Anayasası'nın 69. maddesi gereği Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Bu denetim sırasında Anayasa Mahkemesi, Sayıştay'dan yardım alır; ancak nihai karar merci ve denetimi yürüten ana makam Sayıştay değil, Anayasa Mahkemesi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumu ve temel görevini belirlemek.
Anayasa Madde 160'a göre Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve hesapları kesin hükme bağlayan bir kurumdur.
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kaynağını ve kime bağlı çalıştığını anlamak için.
2
Sayıştay ve Danıştay arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ve Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmamasından kaynaklanan hiyerarşik sınırı belirlemek için.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü incelemek.
Anayasa Madde 69 uyarınca siyasi partilerin denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır; Sayıştay bu süreçte sadece teknik destek sağlar (yardımcı olur).
Seçeneklerdeki 'bizzat Sayıştay tarafından kesin hükme bağlanır' ifadesinin yanlışlığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Görev ve Yetki Alanı Sınırları

İpuçları

1
Seçeneklerden biri, bir kurumun diğerine 'yardımcı' olma durumuyla yetki karmaşası yaratmaktadır.
2
Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini düşünün; özellikle siyasi partiler üzerindeki denetim yetkisini kiminle paylaştığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin kapatılma davası ve mali denetimi arasındaki farkları Anayasa Mahkemesi'nin görevleri üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 12Soru →

Sayıştay'ın anayasal statüsü, denetim yetkisinin kapsamı ve yargısal fonksiyonları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi kurumun hukuki niteliğine ilişkin doğru bir değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları çelişirse Danıştay kararları esas alınır.
Doğru olan ifade, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda bir uyuşmazlık çıkması halinde Danıştay kararlarının Sayıştay kararlarına göre üstünlük taşımasıdır. Bu durum 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme
Sayıştay, anayasada 'Yargı' başlığı altında düzenlenmiş olmasına rağmen bir yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'nın 146-160. maddeleri arasında yüksek mahkemeler tahdidi olarak sayılmıştır ve Sayıştay bunlar arasında yoktur.
2
Seçim usulünü belirleme
Başkan ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.
Kurumun TBMM adına denetim yapması, atama yetkisinin de TBMM'de olmasını gerektirir.
3
Yargısal uyuşmazlık hiyerarşisini kontrol etme
Vergi konularında Danıştay üstünlüğü vardır.
Anayasa 160. maddedeki özel düzenleme, vergi hukukundaki uzmanlığı nedeniyle Danıştay kararına öncelik tanır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Hukuki Niteliği ve Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın siyasi partilerin denetimindeki rolünü (AYM'ye yardım etme) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 13Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kamu idarelerinin mali işlemlerini denetleyen ve kesin hükme bağlayan Sayıştay ile ilgili 19821982 Anayasası'nda yer alan hükümler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Cevap

Sayıştay'ın başkan ve üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmesi doğru bir anayasal hükümdür.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan bir organ olduğu için başkan ve üyelerinin tamamı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir. Bu, kurumun yasama organıyla olan organik bağının bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünün belirlenmesi
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinde düzenlenen, TBMM adına mali denetim yapan bir hesap mahkemesidir.
Kurumun yetkilerinin kaynağını ve hangi organ adına hareket ettiğini anlamak için statüsü netleştirilmelidir.
2
Seçim usulünün incelenmesi
Anayasa uyarınca Sayıştay Başkanı ve üyeleri TBMM tarafından seçilmektedir.
Yasama organı adına denetim yapan bir kurumun yöneticilerinin yasama organınca belirlenmesi anayasal bir zorunluluktur.
3
Yüksek mahkemeler ile karşılaştırma yapılması
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkemelerdir; Sayıştay bu listede yer almaz.
Sayıştay'ın bir 'mahkeme' olması, her zaman 'yüksek mahkeme' olduğu anlamına gelmez; bu ayrım KPSS sınavlarında sıklıkla sorulur.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kuruluşu ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Sayıştay'ın kime karşı sorumlu olduğuna ve kimin adına denetim yaptığına odaklanın.
2
Yüksek mahkemelerin listesini hatırlayın: AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
3
Sayıştay'ın tüm üyelerinin yasama organı tarafından seçildiğini ve kararlarının kesin olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Danıştay ve Sayıştay kararları arasındaki vergi uyuşmazlığı hiyerarşisini tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yargı organları ve denetim mekanizmaları dikkate alındığında, Sayıştay'ın görevleri, yetkileri ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir.

Cevap

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının gelir ve giderlerini TBMM adına denetleyen anayasal bir kuruluştur.
Doğru ifade, Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler ve sosyal güvenlik kurumlarını TBMM adına denetlediğini belirten ifadedir. Bu, Anayasa'nın 160. maddesinde Sayıştay'ın ana kuruluş amacı olarak tanımlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' başlığı altında 160. maddede düzenlenmiştir ancak bir 'yüksek mahkeme' değildir.
Yüksek mahkemeler sınırlı sayıdadır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
2
Denetim yetkisinin kaynağını ve kapsamını analiz et.
Sayıştay denetimini TBMM adına yapar. Kapsamı; merkezi yönetim bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerdir.
Mali denetim parlamentonun 'bütçe hakkı' çerçevesinde TBMM adına yürütülür.
3
Danıştay ile olan hiyerarşik ilişkiyi kontrol et.
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa m. 160'daki özel hüküm gereği yargısal bir öncelik sırası belirlenmiştir.
4
Yargı yolu denetimini değerlendir.
İdari yargı yolu kapalıdır, sadece kurum içi karar düzeltme yolu (15 gün) açıktır.
Hesap yargılaması kararları kesin hüküm niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Görev ve Yetkileri

İpuçları

1
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini hatırlayın.
2
Vergi konularında Danıştay ile Sayıştay arasında bir görüş ayrılığı olduğunda hangisinin sözünün geçtiğine dair Anayasa 160. madde hükmünü düşünün.
3
Sayıştay'ın denetimini kimin adına yürüttüğü, doğru cevaba ulaşmanızda en kritik ipucudur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim dışı bıraktığı istisnai durumları (Silahlı Kuvvetler'in mal varlığı gibi) incelemek bu konudaki bilgiyi derinleştirecektir.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası’nın ‘Yargı’ bölümünde düzenlenen Sayıştay’ın anayasal statüsü, denetim kapsamı ve diğer yargı mercileriyle olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınması kuralı doğrudur.
Doğru olan ifade, vergi ve mali yükümlülükler söz konusu olduğunda Danıştay kararlarının Sayıştay kararlarına karşı üstünlüğünü ifade eden kuraldır. Bu kural, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde açıkça belirtilmiş olup, yargısal bir uyuşmazlık durumunda idari yargının en üst merciinin iradesinin saklı tutulmasını amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın hukuki niteliğini analiz etme
Sayıştay, Anayasa'nın Yargı bölümünde yer almasına rağmen teknik olarak bir 'Yüksek Mahkeme' değildir; ancak bir 'hesap mahkemesi' işlevi görür.
Anayasa'nın 146-159. maddeleri arasında sayılan yüksek mahkemeler arasında Sayıştay yer almaz.
2
Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev çatışmasını inceleme
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler konusunda her iki kurumun kararları çelişirse Danıştay kararı üstün gelir.
Anayasa'nın 160. maddesindeki açık hüküm gereği, yargısal tutarlılığı sağlamak amacıyla idari yargının en üst mercii olan Danıştay'a öncelik tanınmıştır.
3
Denetim alanını doğrulama
Sayıştay; merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri denetler.
Anayasal görev alanı hem merkezî hem de yerel yönetimleri kapsayacak şekilde geniş tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Yetkileri ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olup olmadığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.
2
Anayasa'nın 160. maddesinde vergi uyuşmazlıkları durumunda hangi kurumun kararının 'esas' alındığına odaklanın.
3
Sayıştay kararlarının niteliğinin 'kesin hüküm' olduğunu ancak vergi konularında Danıştay ile çelişirse bir istisna tanındığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın üyelerinin seçimi ve TBMM adına yaptığı denetimin sınırlarını içeren bir başka soru çözerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

19821982 Anayasası’nın "Yargı" bölümünde düzenlenen Sayıştay’ın anayasal statüsü, denetim yetkisinin kapsamı ve diğer yargı organlarıyla olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının Sayıştay kararlarına göre üstün tutulacağı ifadesi doğrudur.
Doğru ifade olan vergi ve mali yükümlülüklerde Danıştay kararlarının üstünlüğü kuralı, Anayasa'nın 160160. maddesinde açıkça hükme bağlanmıştır. Sayıştay'ın mali denetim yapan bir yargısal organ olması ve Danıştay'ın genel idari yargı mercii olması sebebiyle vergi uyuşmazlıklarında hukuk birliğini sağlamak adına Danıştay'a öncelik tanınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal yerinin tespiti
Sayıştay, Anayasa'nın yargı bölümünde düzenlenmiş bir kurumdur ancak bir yüksek mahkeme değildir.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da tahdidi olarak (sayılarak) belirtilmiştir (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
2
Denetim yetkisinin incelenmesi
Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idarelerin hesaplarını TBMM adına denetler.
Kamu kaynaklarının kullanımının yasama organı adına denetlenmesi mali şeffaflık ilkesinin gereğidir.
3
Danıştay ile olan çatışma kuralının analizi
Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca, vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ve Sayıştay kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.
Danıştay'ın idari yargıdaki en üst merci olması ve vergi davalarındaki yargısal üstünlüğü anayasal olarak korunmuştur.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Yetkileri ve Danıştay ile Yetki Çatışması
Soru 17Soru →

1982 Anayasası’nda hem 'Yargı' bölümü içerisinde düzenlenen hem de mali denetim yetkisiyle donatılan Sayıştay’ın hukuki statüsü ve diğer yargı organları ile olan ilişkisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
1982 Anayasası’nın 160. maddesine göre, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında bir çelişki çıkarsa, Danıştay bir yüksek mahkeme olması sebebiyle onun kararı esas alınır. Bu düzenleme, Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmadığının en somut kanıtlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde 'Yargı' bölümü altında düzenlenmiştir ancak bir yüksek mahkeme değildir.
Kurumun hem mali denetim (idari) hem de kesin hükme bağlama (yargısal) yetkisi bulunmaktadır.
2
Sayıştay ve Danıştay arasındaki yetki çakışmasını analiz et.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde iki kurum farklı karar verirse Danıştay kararı geçerli olur.
Danıştay bir yüksek mahkeme olduğu için, Sayıştay ile olan yetki uyuşmazlığında hiyerarşik üstünlüğe sahiptir.
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve yargı yolu durumunu kontrol et.
Kararlar kesindir, idari yargıya gidilemez; sadece Sayıştay'a karar düzeltme başvurusu yapılabilir.
Anayasa, mali denetimin etkinliği için yargısal denetimi Sayıştay'ın kendi içinde sınırlandırmıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Yetkisi ve Danıştay ile İlişkisi
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda aşağıdakilerden hangisi uygulanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay kararı esas alınır

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki Danıştay ve Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesinin son fıkrasına göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır. Bu hüküm, mali nitelikteki davalarda idari yargı kolunun başı olan Danıştay'ın hukuki yorumuna üstünlük tanıyarak yargıdaki çok başlılığı önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın konusunu ve taraflarını belirleyin.
Konu: Vergi ve mali yükümlülükler. Taraflar: Danıştay ve Sayıştay.
Anayasa'nın hangi maddesinin uygulanacağını belirlemek için uyuşmazlık türünün tespiti gerekir.
2
1982 Anayasası'nın 160. maddesini (Sayıştay maddesi) inceleyin.
Madde metninde bu özel çatışma durumu için 'Danıştay kararı esas alınır' hükmü yer almaktadır.
Anayasal organlar arasındaki yetki ve karar çatışmaları doğrudan anayasal metinle çözülmüştür.
3
Danıştay'ın idari yargıdaki en üst merci olduğunu göz önünde bulundurarak sonucu onaylayın.
Hukuk devleti ilkesi gereği, bir denetim birimi olan Sayıştay ile bir yargı birimi olan Danıştay çatıştığında yargı organı üstün tutulur.
Yargı birliğini ve kesin hüküm güvenliğini sağlamak.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Karar Çatışması

İpuçları

1
Sayıştay ve Danıştay arasındaki bu uyuşmazlık sadece vergi ve benzeri mali yükümlülüklerle sınırlıdır.
2
Anayasa koyucu, bir yüksek mahkeme olan Danıştay'ın kararlarını, bir yüksek mahkeme sayılmayan Sayıştay'ın kararlarına tercih etmiştir.
3
Yargı birliğini sağlamak için uyuşmazlık durumunda idari yargının zirvesi olan kurumun görüşü geçerli sayılır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve Sayıştay'ın hangi kurum adına denetim yaptığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

1982 Anayasası'na göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda aşağıdakilerden hangisinin kararı esas alınır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağı açıkça hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunun belirlenmesi
Sayıştay, anayasada 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş, TBMM adına mali denetim yapan bir kuruluştur.
Sayıştay'ın hukuki niteliğini ve diğer yargı organlarıyla ilişkisini anlamak için gereklidir.
2
Kararların kesinliğinin incelenmesi
Sayıştay kararları kesin olup bu kararlara karşı idari yargı yoluna başvurulamaz; ancak vergi konularında özel bir istisna vardır.
Sayıştay kararlarının normal şartlarda kesin olduğunu ancak Danıştay ile çakışma durumunu ayırt etmek gerekir.
3
Anayasa Madde 160'daki çatışma kuralının uygulanması
Anayasa uyarınca vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
Anayasanın amir hükmü uyuşmazlığın çözümünü net bir şekilde Danıştay lehine sonuçlandırmıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Karar Çatışması

İpuçları

1
Bu konu Anayasa'nın Sayıştay'ı düzenleyen 160. maddesinde özel bir istisna olarak belirtilmiştir.
2
Mali uyuşmazlıklarda idari yargı düzeninin en yüksek mahkemesinin görüşü, denetim biriminin görüşünden üstündür.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini (TBMM) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası'na göre; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın yetki alanı ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Sayıştay'ın görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mali denetimini bizzat gerçekleştirerek uyuşmazlıkları kesin hükme bağlamak

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimini gerçekleştirerek kesin hükme bağlama yetkisi Sayıştay'a değil, Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Anayasa'nın 160. maddesine göre, siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır. Sayıştay bu görevde sadece Anayasa Mahkemesi'ne yardım sağlar ve son kararı Anayasa Mahkemesi verir. Dolayısıyla Sayıştay'ın bu alanda tek başına kesin hükme bağlama yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal görev alanını belirle
Merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler
Anayasa Madde 160 uyarınca bu kurumların denetimi Sayıştay'a verilmiştir.
2
Siyasi partilerin denetim usulünü incele
Denetim makamı Anayasa Mahkemesi'dir
Anayasa Madde 69 ve 160 uyarınca bu denetimi AYM yapar, Sayıştay sadece teknik yardım sağlar.
3
Kesin hüküm verme yetkisini karşılaştır
Siyasi partiler için kesin hüküm AYM'ye aittir
Sayıştay kendi görev alanında kesin hüküm verirken, siyasi parti denetiminde karar merci değildir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın doğrudan denetim yetkisi ile yardımcı kuruluş sıfatıyla yürüttüğü faaliyetler arasındaki fark.

İpuçları

1
Sayıştay'ın hangi kurumları doğrudan, hangilerini başka bir kurum adına denetlediğini hatırlayın.
2
Siyasi partilerin kapatılması ve denetimi gibi işlemlerin hangi yüksek mahkemenin yetkisinde olduğunu düşünün.
3
Anayasa Mahkemesi mali denetim yaparken Sayıştay'ı teknik bir destek birimi olarak kullanır; ancak karar yetkisi kendisindedir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlık durumunda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Sayıştay Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin