Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSoğuk Savaş Döneminde Türkiye

II.II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de çok partili siyasi hayata geçiş sürecinde, iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi (CHPCHP) ile muhalefetteki Demokrat Parti (DPDP) arasında tırmanan gerginliği sona erdirmek ve devlet başkanının tarafsızlığını vurgulayarak demokratik rejimin devamlılığını sağlamak amacıyla 19471947 yılında yayımlanan belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. 1212 Temmuz BeyannamesiCevap
  2. B
    Dörtlü Takrir
  3. C
    Hürriyet Misakı
  4. D
    77 Eylül Kararları
  5. E
    Dokuz Umde

Cevap

1212 Temmuz Beyannamesi, iktidar ve muhalefet arasındaki gerilimi düşüren ve çok partili yaşamı kalıcı hale getiren belgedir.
Doğru cevap olan ifade, 19471947 yılında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından yayımlanan ve hem iktidara hem de muhalefete karşı tarafsızlığını ilan ederek çok partili rejimin Türkiye'de kurumsallaşmasını sağlayan tarihi metindir.

Adım Adım Çözüm

1
II.II. Dünya Savaşı sonrası Türkiye'nin iç siyasi atmosferini ve partiler arası sert muhalefeti değerlendirmek.
19461946 seçimleri sonrası CHPCHP ve DPDP arasındaki ilişkilerin kopma noktasına geldiği belirlenir.
Sorunun talep ettiği uzlaşı zeminini anlamak için dönemin kriz ortamını bilmek gerekir.
2
19471947 yılında devlet başkanı sıfatıyla İsmet İnönü'nün üstlendiği rolü incelemek.
İsmet İnönü'nün her iki partiye de eşit mesafede olduğunu bildiren bir metin yayımladığı hatırlanır.
Çok partili hayata geçişte devlet başkanının tarafsızlığı bu süreçteki en kritik dönemeçtir.
3
Seçeneklerdeki belgeleri kronolojik ve içerik bakımından karşılaştırarak doğru sonuca ulaşmak.
1212 Temmuz Beyannamesi'nin bu uzlaşıyı sağlayan temel metin olduğu doğrulanır.
Dörtlü Takrir sürecin başı, Hürriyet Misakı ise muhalefetin sertleştiği noktadır; ancak beyanname orta yolu bulmuştur.

Anahtar Kavram

Demokratik Uzlaşı ve Devlet Başkanının Tarafsızlığı

İpuçları

1
Bu belge, İsmet İnönü'nün tarafsız devlet başkanı rolüne soyunduğu bir metindir.
2
19461946 seçimlerindeki şaibeli atmosferin ardından iktidar ve muhalefeti barıştırmak için yayımlanmıştır.
3
19471947 yılının yaz aylarında yayımlanan ve adını yayımlandığı günden alan bir belgedir.

Daha Fazla Pratik

İsmet İnönü'nün bu belgedeki tutumunun, 19501950 seçimleri sonrası iktidarın sorunsuz el değiştirmesindeki etkisini araştırabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Süreci şu kronolojik sıralama ile takip edebilirsiniz: Dörtlü Takrir (19451945) →\rightarrow Demokrat Parti'nin kurulması (19461946) →\rightarrow 1212 Temmuz Beyannamesi (Uzlaşı - 19471947) →\rightarrow Beyaz İhtilal (Seçimle iktidar değişimi - 19501950).
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Soğuk Savaş Döneminde Türkiye

Bu konudan daha fazla soru