Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMontrö Boğazlar Sözleşmesi

1923 yılında imzalanan Lozan Boğazlar Sözleşmesi, Boğazlar'ın yönetimini başkanlığını bir Türk'ün yapacağı "Uluslararası Boğazlar Komisyonu"na bırakmış ve kıyıların her iki yakasını askersizleştirmiştir. 1936'da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ise bu rejimi kökten değiştirmiştir. Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nde yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenlik haklarını kısıtlayan idari mekanizmanın tamamen sona erdiğini doğrudan kanıtlamaktadır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak görev ve yetkilerinin Türk Hükümeti'sine devredilmesiCevap
  2. B
    Boğazlar'ın her iki yakasındaki askersiz bölgelerin kaldırılarak buralarda Türk askeri tahkimatına izin verilmesi
  3. C
    Türkiye'nin, kendisini pek yakın bir savaş tehlikesi karşısında görmesi durumunda Boğazlar'ı kapatma hakkı elde etmesi
  4. D
    Karadeniz'e kıyısı olmayan devletlerin savaş gemilerine tonaj ve süre sınırlaması getirilmesi
  5. E
    Ticaret gemilerinin barış zamanında geçiş serbestliğinin aynen devam ettirilmesi

Cevap

Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılarak tüm yetkilerin Türk Hükümeti'ne devredilmesi hükmü, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki idari kısıtlamalarının bittiğini ve tam egemenliğin sağlandığını gösteren temel maddedir.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan ve Türkiye'nin egemenliğini gölgeleyen 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' tamamen kaldırılmıştır. Bu komisyonun görev ve yetkilerinin doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ne devredilmesi, Türkiye'nin kendi kara suları üzerinde tam ve tek yetkili otorite haline geldiğinin doğrudan hukuki kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Lozan ve Montrö arasındaki idari farkı belirleme
Lozan'da yönetim 'Uluslararası Komisyon'dayken, Montrö'de bu yapı kaldırılmıştır.
Egemenlik haklarını kısıtlayan en büyük engel, kendi topraklarındaki bir su yolunun uluslararası bir kurul tarafından yönetilmesidir.
2
Seçeneklerdeki hükümlerin niteliğini analiz etme
Askersiz alanların kaldırılması 'askeri/güvenlik', komisyonun kaldırılması ise 'idari/egemenlik' kazancıdır.
Soruda özellikle 'egemenlik haklarını kısıtlayan idari mekanizmanın' sona ermesi sorulmaktadır.
3
Doğrudan kanıtı seçme
Komisyonun yetkilerinin Türk Devleti'ne devri, Türkiye'nin tek yetkili otorite haline gelmesini sağlamıştır.
Montrö ile Türkiye, Boğazlar üzerinde sadece askeri değil, tam hukuki ve idari kontrolü ele almıştır.

Anahtar Kavram

Tam Egemenlik ve Uluslararası Boğazlar Komisyonu'nun Kaldırılması

İpuçları

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi tek bir devlete mi yoksa uluslararası bir kurula mı bırakılmıştı?
2
Bir devletin kendi topraklarındaki su yollarını doğrudan kendisinin yönetememesi (bir komisyona bağlı olması) egemenlik haklarıyla bağdaşır mı?
3
Montrö ile kaldırılan ve tüm yetkileri doğrudan Ankara'ya geçen, Lozan'da kurulan o uluslararası kurumu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin 21. maddesinin (savaş tehlikesi durumu) Türkiye'ye sağladığı stratejik üstünlükleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

Bu konudan daha fazla soru