Examkin

Soru

Zorluk: OrtaLozan Barış Antlaşması

2424 Temmuz 19231923 tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nda; kapitülasyonların her türlü sonucuyla birlikte kesin olarak kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu kararın, Yeni Türk Devleti'nin aşağıdaki alanların hangisinde tam bağımsızlık anlayışına uygun hareket ettiğinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Adli ve ekonomik egemenlikCevap
  2. B
    Boğazlar üzerindeki askeri denetim
  3. C
    Batı sınırı ve Ege Adaları'nın güvenliği
  4. D
    Azınlıkların Türk vatandaşlığından çıkarılması
  5. E
    Osmanlı borçlarının tek taraflı olarak silinmesi

Cevap

Adli ve ekonomik egemenlik alanında tam bağımsızlığın sağlanması
Kapitülasyonların kaldırılması, Yeni Türk Devleti'nin ekonomik kararlarını özgürce alabilmesini (mali bağımsızlık) ve yabancıların Türk mahkemelerindeki imtiyazlarının sona ermesini (adli bağımsızlık) sağlamıştır. Bu, tam bağımsızlık idealinin en kritik başarılarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Kapitülasyon kavramını analiz etme
Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti tarafından yabancı devletlere verilen adli, mali ve ekonomik ayrıcalıklardır.
Sorunun temelinde bu ayrıcalıkların neyi kısıtladığını bilmek yatar.
2
Lozan Antlaşması'ndaki ilgili maddeyi değerlendirme
Antlaşma ile kapitülasyonlar bütün sonuçlarıyla kaldırılmıştır.
Bu durum, Türkiye'nin kendi mahkemelerinde ve ekonomisinde tek yetkili olması anlamına gelir.
3
Bağımsızlık ilkesiyle ilişkilendirme
Ekonomik ve adli kısıtlamaların kalkması 'Tam Bağımsızlık' (Misak-ı İktisadi ve hukuki egemenlik) hedefinin gerçekleştiğini gösterir.
Yabancı müdahalesinin en büyük yasal dayanağı ortadan kalkmıştır.

Anahtar Kavram

Kapitülasyonların Kaldırılması ve Ekonomik Bağımsızlık

İpuçları

1
Kapitülasyonların sadece ekonomik değil, aynı zamanda yabancıların kendi mahkemelerinde yargılanması gibi hukuki boyutları da olduğunu hatırla.
2
Tam bağımsızlık, bir devletin kendi topraklarında başka hiçbir güce ayrıcalık tanımamasıdır.
3
Kapitülasyonların kaldırılması, Türk ekonomisinin önündeki en büyük engeli kaldırmış ve yargı birliğini güçlendirmiştir.

Daha Fazla Pratik

Lozan'da çözülemeyip daha sonraya bırakılan tek konu olan Musul Sorunu (Irak Sınırı) hakkında bir soru çözerek kronolojik bilgini pekiştirebilirsin.

Alternatif Yöntem

Şıklarda 'egemenlik' ve 'bağımsızlık' anahtar kelimelerini ararken, kapitülasyonların hem para (mali) hem de mahkeme (adli) işlerine engel olduğunu düşünerek eleme yapabilirsin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Lozan Barış Antlaşması

Bu konudan daha fazla soru