Soru

Zorluk: OrtaDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Milli Mücadele Dönemi’nde Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 15.15. Kolordu'nun Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratması üzerine 33 Aralık 19201920 tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi zaferi kabul edilen bu antlaşmanın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Sevr Antlaşması’nın geçersizliğinin uluslararası bir belgede ilk kez tescil edildiğini doğrudan kanıtlamaktadır?

  1. Ermenistan'ın, TBMM Hükümeti tarafından tanınmayan hiçbir antlaşmayı tanımayacağını kabul etmesiCevap
  2. B
    Batum'un Gürcistan'a bırakılması karşılığında Misak-ı Milli'den taviz verilmesi
  3. C
    Hatay hariç Suriye sınırının çizilmesiyle Güney Cephesi'ndeki çatışmaların sona ermesi
  4. D
    Doğu sınırının Sovyet cumhuriyetleri ile imzalanan bir belgeyle kesin ve son halini alması
  5. E
    Meriç Nehri'nin Türkiye ile Yunanistan arasında sınır kabul edilerek silahlı çatışmanın durdurulması

Cevap

Ermenistan'ın, TBMM Hükümeti tarafından tanınmayan hiçbir antlaşmayı tanımayacağını kabul etmesi maddesi, Sevr Antlaşması'nın ilk kez bir dış devlet tarafından geçersiz sayıldığını kanıtlar.
Gümrü Antlaşması'nda yer alan 'Ermenistan, TBMM tarafından tanınmayan hiçbir antlaşmayı tanımayacaktır' hükmü, Ermenistan'ın Sevr Antlaşması'ndaki haklarından vazgeçtiğini ve bu antlaşmayı geçersiz saydığını resmen kabul ettiğini gösterir. Bu durum, Sevr'in uluslararası alanda reddedildiği ilk belgedir.

Adım Adım Çözüm

1
Antlaşmanın diplomatik bağlamını belirleme
Gümrü Antlaşması, TBMM'nin bir yabancı devletle imzaladığı ilk resmi antlaşmadır.
Soruda istenen 'ilk kez tescil edilme' ifadesi kronolojik olarak Gümrü'ye işaret eder.
2
Sevr Antlaşması ile olan hukuki ilişkiyi analiz etme
Ermenistan'ın TBMM'nin tanımadığı antlaşmaları tanımayacağını beyan etmesi, Sevr'i (ve Ermenistan'a verilen toprak iddialarını) reddetmesi anlamına gelir.
TBMM Sevr'i 'ölü doğmuş bir antlaşma' olarak nitelediği için, karşı tarafın bu tutumu paylaşması diplomatik başarıdır.
3
Çeldirici antlaşmaları eleme
Moskova, Kars, Ankara ve Mudanya antlaşmaları Gümrü'den sonra gerçekleşen ve farklı cepheleri/konuları ilgilendiren belgelerdir.
Kronolojik sıralama ve içerik farkı nedeniyle doğru seçenekten ayrılırlar.

Anahtar Kavram

Gümrü Antlaşması'nın Diplomatik Önemi ve Sevr'in Reddi

İpuçları

1
Gümrü Antlaşması, TBMM'nin bir düşman devlet tarafından ilk kez tanındığı belgedir.
2
Antlaşmada 'Türkiye' ismi ilk kez resmi bir uluslararası metinde geçmiştir ve Ermenistan Sevr'deki iddialarından vazgeçmiştir.
3
Hukuki olarak bir tarafın 'diğerinin tanımadığı antlaşmayı tanımama' sözü vermesi, doğrudan Sevr gibi geçersiz belgeleri hedefler.

Daha Fazla Pratik

Doğu sınırının şekillenme sürecindeki üç aşamayı (Gümrü - Moskova - Kars) kronolojik olarak karşılaştırarak pekiştiriniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla