Özel haklar, hukuki sonuçlarını doğurma biçimleri bakımından 'alelade haklar' ve 'yenilik doğuran haklar' olarak ikiye ayrılmaktadır. Yenilik doğuran (potestatif) haklar ise kendi içinde; yeni bir hukuki durum kuran (kurucu), mevcut durumu değiştiren (değiştirici) ve mevcut durumu sona erdiren (bozucu) olmak üzere üç gruba ayrılır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi mevcut bir hukuki ilişkiyi tek taraflı irade beyanıyla tamamen sona erdiren bozucu yenilik doğuran bir hakkın kullanımı kapsamındadır?
- ASeçimlik borçlarda borçlunun hangi edimi ifa edeceğini bildirmesi
- BAyıplı mal satın alan tüketicinin malın sağlam bir benzeri ile değiştirilmesini talep etmesi
- Bir hizmet sözleşmesinde işçinin tek taraflı beyan ile istifa ederek işten ayrılmasıCevap
- DPaylı mülkiyette bir paydaşın, payını üçüncü kişiye satan diğer paydaşa karşı önalım (şufa) hakkını kullanması
- EBir sözleşmede kararlaştırılan geri alım (vefa) hakkının süresi içinde hak sahibi tarafından kullanılması
Cevap
İstifa veya fesih işlemleri, mevcut bir hukuki bağı tek taraflı irade beyanıyla tamamen ortadan kaldırdığı için 'bozucu yenilik doğuran hak' niteliğindedir.
Bozucu yenilik doğuran haklar, kullanıldıklarında mevcut bir hukuki ilişkiyi geleceğe yönelik (fesih) veya geçmişe etkili (iptal) olarak tamamen ortadan kaldıran haklardır. Bir işçinin istifa etmesi veya bir sözleşmenin feshedilmesi, o hukuki bağı sona erdirdiği için bu kategoridedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yenilik Doğuran (Potestatif) Haklar
Alternatif Yöntem
Hukuki işlemin sonucuna odaklanın: Eğer işlem sonunda bir 'vazgeçme', 'ayrılma' veya 'bitirme' varsa bu bozucudur; eğer bir 'seçim' veya 'onarım' varsa değiştiricidir; eğer bir şeyi 'ilk kez başlatma' veya 'satın alma hakkı' varsa kurucudur.
Tahmini Süre:1m 15s